Khoảng 1% người Việt mắc chứng tự kỷ

Theo Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Mỹ (CDC), năm 2018 số người tự kỷ chiếm 1% dân số. Cứ 59 trẻ thì có một được chẩn đoán mắc chứng rối loạn phổ tự kỷ (ASD). Tỷ lệ bé trai tự kỷ cao gấp bốn lần so với bé gái. Cụ thể, cứ 37 bé trai sẽ có một bé mắc, với bé gái tỷ lệ 1/151.

Trẻ mắc tử kỷ tham gia khóa tu thiền tại một ngôi chùa ở Vĩnh Phúc. Ảnh: Thùy An.

Tại Việt Nam chưa có nghiên cứu chính thức về số lượng trẻ mắc tự kỷ. Theo thống kê của Bộ Lao động Thương binh và Xã hội gần 10 năm trước, khoảng 200.000 người Việt mắc chứng tự kỷ. Thực tế số người được chẩn đoán và điều trị tự kỷ ngày càng tăng từ năm 2000 đến nay.

Giáo sư Nguyễn Thanh Liêm ước đoán: "Hiện Việt Nam ước tính có khoảng một triệu trẻ tự kỷ, nhưng có khoảng tới 8 triệu người bị ảnh hưởng trực tiếp, đó là cha mẹ, người thân trong gia đình".
Theo các chuyên gia, tự kỷ là một phổ rộng, từ nhẹ đến nặng, không rõ nguyên nhân và không thể phòng ngừa; chỉ có phát hiện sớm, can thiệp sớm để giúp trẻ sớm hòa nhập. Nhiều người chưa biết về chứng tự kỷ nên đã bỏ lỡ cơ hội phát hiện và can thiệp sớm cho trẻ. Hiện, chưa có nhiều nơi có thể chẩn đoán được tự kỷ. Việt Nam cũng rất ít trung tâm can thiệp dành cho trẻ tự kỷ lớn.

Tại Bệnh viện Nhi Trung ương, số lượng trẻ đến khám và điều trị chứng tự kỷ ngày càng tăng, gấp 50 lần so với giai đoạn 2000-2007. Khoa Tâm bệnh của bệnh viện hiện chỉ nhận can thiệp trẻ tương đối nặng, hay trong trường hợp cha mẹ của trẻ có kỹ năng không chuẩn, trẻ ở những tỉnh không có trung tâm can thiệp, ở vùng xa. Phần lớn trẻ bị tự kỷ nhẹ sẽ được nhân viên y tế tư vấn và hướng dẫn phụ huynh chăm sóc.

Điều khó khăn ở trẻ tự kỷ là thiếu ngôn ngữ, nhiều cháu có hành vi bất thường như tự làm đau, tự va đầu vào tường, đánh bạn, tăng động... Vì vậy, can thiệp sớm mang đến cơ hội tốt nhất để hỗ trợ sự phát triển trí não của trẻ, cải thiện khả năng học tập, giao tiếp và các kỹ năng xã hội... Trong quá trình can thiệp của trẻ cần có sự kết hợp, song hành của gia đình cùng với nhân viên y tế.