"Giảm lãi suất sẽ ảnh hưởng tới nhiều lĩnh vực"

Đó là đánh giá của chuyên gia kinh tế PGS.TS Ngô Trí Long khi nói về kiến nghị chính sách giảm lãi suất của Ủy ban giám sát tài chính Quốc gia. 

- Chủ trương kiềm chế lạm phát vẫn được ưu tiên trong năm nay, vậy ông đánh giá thế nào về khuyến nghị chính sách có phần nới lỏng tiền tệ này trong kiềm chề lạm phát năm 2013?

Năm 2012, một trong những biện pháp để kiềm chế lạm phát là thắt chặt chính sách tiền tệ, thắt chặt tín dụng. Tín dụng năm vừa qua tăng khoảng 7%. Trong bối cảnh lạm phát thấp nhưng mà không phải là tín hiệu đáng mừng, cái lo nhiều hơn cái mừng vì sức mua của dân còn hạn chế, hàng tồn kho lớn, mặt bằng lãi suất so với các nước trong khu vực thì mình vẫn cao, kinh tế vĩ mô còn chưa thật ổn định. Mục tiêu năm 2013 vẫn rất coi trọng kiềm chế lạm phát vì nguy cơ tiềm ẩn của lạm phát vẫn thường trực.

Tuy nhiên, khi nhà nước coi trọng quá mức về lạm phát mà không coi trọng chú ý tới hiệu quả năng suất chất lượng làm việc thì sẽ ảnh hưởng tới  tốc độ tăng trưởng. Vì vậy để nâng cao tăng trưởng tín dụng thì nhà nước buộc phải nới rộng chính sách tiền tệ. Nhưng việc nới rộng chính sách tiền tệ phải thực sự có hiệu quả, phải nâng cao chất lượng đầu tư, năng suất của nền kinh tế quốc dân cũng như của DN thì sẽ đẩy mạnh được tăng trưởng và vừa kiềm chế được lạm phát.

- Như vậy theo ông nới lỏng tiền tệ là tất yếu?

Trong bối cảnh tình hình lạm phát hiện nay, Chính phủ có biện pháp cho Ngân hàng Nhà nước là điều hành lãi suất theo tín hiệu của lạm phát, theo lạm phát cơ bản. Chủ trương năm nay Quốc hội đề xuất lạm phát, nghị quyết đưa ra con số lạm phát là khoảng 8% nhưng Chính phủ cố gắng phấn đấu giảm thấp hơn 8%.  Trong điều kiện lạm phát thấp hơn thì chắc chắn lãi suất huy động lẫn lãi suất cho vay sẽ phải giảm.

Chuyên gia kinh tế Ngô Trí Long: Khi lạm phát thấp hơn thì chắc chắn lãi suất huy động và lãi suất cho vay sẽ phải giảm. Ảnh: IT

Trong bối cảnh khó khăn của nền kinh tế đặc biệt đối với các NH khó khăn rất lớn, vừa qua khó khăn chủ yếu là mối quan hệ giữa tăng trưởng tín dụng và nợ xấu. Nếu nhà nước vẫn thắt chặt cho vay thì sẽ ảnh hưởng tới tốc độ tăng trưởng, mà khi ảnh hưởng tới tốc độ tăng trưởng đến một lúc nào đó nó sẽ tạo khó khăn cho toàn bộ nền kinh tế.

- Theo kết quả sơ bộ điều tra khảo sát niềm tin của DN tại Việt Nam của Trung tâm thông tin và Dự báo KT-XH thì trên 38% DN cho rằng những biện pháp hỗ trợ của NH sẽ chỉ đến với các DN lớn và có lãi. Với khuyến nghị giảm lãi suất cho vay trong năm 2013 này, theo ông nó sẽ có tác động như thế nào tới các DN?

Thực chất hoạt động của NH theo điều tra 1000 DN ở HN cho thấy tác động từ chính sách lãi suất của NH đối với DN rơi vào khoảng trên 30%. Trong bối cảnh lãi suất NH là chi phí đầu vào cực kỳ quan trọng của DN cho nên khi lãi suất thấp thì đầu vào của DN thấp, điều đó có nghĩa là DN sẽ có lợi nhiều hơn. Tuy nhiên, để nguồn vốn này đạt được hiệu quả cao nhất thì DN phải xử lý được các vấn đề như: phải xử lý được nợ xấu cho NH, giải quyết được hàng tồn kho.  Đây là vấn đề quan trọng mà các DN cần thực hiện , nếu không khó có thể làm ăn có hiệu quả được ngay cả khi lãi suất cho vay có thấp.

- Trong năm 2012 NHNN đã nhiều lần giảm lãi suất huy động và cho vay. Đây có phải là là chính sách tốt cho nền kinh tế?

Thực chất điều hành lãi suất là phụ thuộc vào lạm phát. Khi lạm phát thấp thì lãi suất giảm là điều tất yếu. Nhưng trong bối cảnh hiện nay, khi mà các DN còn gặp nhiều khó khăn, việc hấp thụ vốn chưa hiệu quả thì việc giảm lãi suất đến một giới hạn nhất định sẽ ảnh hưởng tới nhiều lĩnh vực.

- Nói riêng về việc trần lãi suất huy động, việc NHNN ra quy định trần lãi suất huy động thực sự có tác dụng nhiều không khi mà nhiều NH vẫn tìm mọi cách lách luật trong việc tăng giảm lãi suất?

Việc tăng giảm lãi suất còn phụ thuộc vào tính thanh khoản của NH. Nếu dùng biện pháp hành chính quá mức thì sẽ gây những hệ lụy nhất định cho nền kinh tế. Năm 2013 Thủ tướng có nói là hạn chế những biện pháp hành chính, chứ không thể lúc nào cũng sử dụng biện pháp hành chính được.

Trong thông điệp của Thủ tướng có nói, năm tới  cần phải bảo lãnh tín dụng cho các DN vừa và nhỏ. Đội ngũ DN vừa và nhỏ rất đông và việc tiếp cận vốn rất khó khăn nên việc tạo điều kiện giúp DN là việc mà chúng ta cần chú ý hiện nay.

- Như vậy, theo ông việc giảm lãi suất cho vay sẽ có tác động như thế nào tới hệ thống ngân hàng trong điều kiện hiện nay?

Việc giảm lãi suất cho vay sẽ tác động tới lợi nhuận của ngân hàng. Trong bối cảnh lợi nhuận của NH phụ thuộc vào lãi suất huy động và lãi suất cho vay, nếu khoảng cách đó mà hẹp thì đương nhiên lợi nhuận sẽ giảm. Đây là điều tất yếu. Vì thế đòi hỏi các NH phải thực hiện được mối quan hệ giữa huy động và cho vay nhưng vẫn đảm bảo được tính thanh khoản. Tuy nhiên, một điều đáng lo của NH hiện nay là nợ xấu, việc xử lý được nợ xấu trong ngân hàng để đạt được mức tăng trưởng rất là khó.

Nhiều khi NH cho vay nhưng DN không dám vay vì không có khả năng hấp thu được. Vì thế giải quyết mối quan hệ hài hòa giữa nợ xấu, hàng tồn kho là điểm mấu chốt giải quyết điểm tắc nghẽn nền kinh tế quốc dân đồng thời cũng là điểm nghẽn của NH.

- Xin cảm ơn ông.