Đậu mùa khỉ và Covid-19: Bệnh nào đáng sợ?

Các hạn chế đi lại phòng chống dịch Covid-19 đã gỡ bỏ thì nguy cơ dịch đậu mùa khỉ xâm nhập vào Việt Nam chỉ là vấn đề thời gian.

Nguy cơ xâm nhập
 
Theo BS Nguyễn Trần Nam – chuyên gia truyền nhiễm, Phó Giám đốc Bệnh viện Nhi đồng thành phố Hồ Chí Minh, cho biết trước đây bệnh đậu mùa khỉ hiện đang mắc rải rác ở khu vực châu Phi nhưng hiện tại số ca mắc tăng lên và xuất hiện ở một số quốc gia ở châu Âu, Mỹ.

'Số ca mắc từ tháng 3 tới nay tập trung ở Bắc Mỹ và châu Âu. Hiện số ca mắc ở hai khu vực này chiếm 80% trên toàn cầu. Một số nước châu Á, châu Úc cũng có ca bệnh. Đậu mùa khỉ có xuất hiện tại Việt Nam hay không chỉ là vấn đề thời gian', BS Nam cho biết.

Đậu mùa khỉ (monkey pox) là bệnh truyền nhiễm cấp tính, có khả năng gây dịch, do virus đậu mùa khỉ gây ra.

Bệnh có nguồn gốc từ châu Phi, lây truyền từ động vật sang người và từ người sang người qua tiếp xúc trực tiếp với tổn thương da, dịch cơ thể, qua quan hệ tình dục, giọt bắn đường hô hấp, vật dụng của người bị nhiễm và lây truyền từ mẹ sang con.

BS Nam cho rằng hiện nay các giới hạn đi lại do Covid-19 đã gỡ bỏ nên việc giao thương, du lịch, làm việc khắp nơi trên thế giới thì khả năng bệnh sẽ lây lan rộng hơn.

Tỷ lệ tử vong đậu mùa khỉ không cao nhưng WHO vẫn phải công bố tình trạng khẩn cấp toàn cầu vì khả năng lây truyền. Hiện chưa có số liệu cụ thể và bằng chứng rõ ràng về phương thức lây truyền.

Qua nghiên cứu sơ bộ người ta thấy đậu mùa khỉ lây truyền bệnh từ người sang người khi có tiếp xúc trực tiếp gần, lây qua vết thương hở, dịch cơ thể, giọt bắn lớn của đường hô hấp và qua tiếp xúc với các vật dụng, đồ dùng bị nhiễm mầm bệnh.

 

{keywords}
Hình ảnh tổn thương do đậu mùa khỉ.

So sánh Covid-19 và đậu mùa khỉ
 
Đường lây: Để so sánh đậu mùa khỉ và Covid-19, BS Nam cho rằng, chúng ta đã biết Covid-19 qua 2 năm, đường lây truyền qua tiếp xúc gần, giọt bắn, không khí; nếu che chắn, khẩu trang, sát khuẩn tốt sẽ giúp giảm nguy cơ lây nhiễm.

Nhưng đậu mùa khỉ theo mô tả trước đây bệnh có lây qua giọt bắn nhưng giọt bắn này lớn hơn. Điều đáng ngại là tiếp xúc với bóng nước của bệnh. Thậm chí, có trường hợp chưa tiếp xúc đã lây nhiễm nên vẫn cần nghiên cứu thêm.

Thời gian ủ bệnh: Quãng thời gian ủ bệnh của đậu mùa khỉ dài khoảng 2 đến 3 tuần nên trong thời gian ủ bệnh này chưa rõ lây lan ra sao. Còn Covid-19, thời gian ủ bệnh ngắn hơn lại lây qua đường hô hấp, lây lan nhanh hơn.

Biến chứng và tử vong: Covid-19 trong giai đoạn cấp diễn tiến nặng và tử vong rất cao. Đậu mùa khỉ ở giai đoạn cấp diễn tiến nặng và biến chứng tử vong thấp hơn.

Tuy nhiên, BS Nam cho biết, đến nay người ta vẫn chưa biết “hậu đậu mùa khỉ” sẽ ra sao. Bệnh nhân sau khi khỏi bệnh chỉ để lại những vết sẹo trên da hay còn tiềm ẩn các vấn đề sức khoẻ như thế nào vẫn chưa ai biết.
 
Vắc xin phòng bệnh: Vắc xin Covid-19 hiện đã được tiêm ngừa phổ biến, được sử dụng trong cộng đồng nhưng vắc xin đậu mùa khỉ không được khuyến cáo tiêm rộng rãi.

BS Nam cho biết vắc xin đậu mùa khỉ vẫn còn hạn chế, người ta chỉ sử dụng trên các nhóm đối tượng có nguy cơ cao. Hiện, nhiều cơ quan y tế cũng khuyến cáo có thể sử dụng vắc xin đậu mùa (cũ) để ngăn ngừa đậu mùa khỉ.

Tuy nhiên, đây là vắc xin không được sử dụng 40 năm nay, dây chuyền sản xuất đã đóng cửa từ lâu, chỉ một số nước tái khởi động lại các dây chuyền này. 

Triệu chứng của bệnh đậu mùa khỉ được chia thành 3 thể:
Thể không triệu chứng: Người nhiễm virus đậu mùa khỉ không có bất kể triệu chứng lâm sàng nào.
Thể nhẹ: Các triệu chứng thường hết sau 2 đến 4 tuần mà không cần bất kỳ biện pháp điều trị đặc hiệu nào.
Thể nặng: Thường gặp trên nhóm đối tượng nguy cơ cao (phụ nữ mang thai, người cao tuổi, trẻ em, người mắc bệnh lý nền, suy giảm miễn dịch,...), có thể dẫn tới tử vong, thường từ tuần thứ 2 của bệnh. Người bệnh có thể gặp tình trạng nhiễm khuẩn da, với các biểu hiện sốt kéo dài, dịch nốt phỏng đục hoặc nốt phỏng bị vỡ chảy dịch đục.
Một số có thể bị viêm phổi (ho, tức ngực, khó thở), viêm não (ý thức suy giảm, co giật, lú lẫn, hôn mê), nhiễm khuẩn huyết (sốt kéo dài, tổn thương các cơ quan phủ tạng).

 K.Chi 

Người trẻ nhiễm HIV tăng nhanh, 50% số ca nhiễm HIV mới ở nhóm dưới 29 tuổi

Đây là thông tin được Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cho biết  tại lễ Mít tinh Hưởng ứng tháng hành động quốc gia phòng, chống HIV/AIDS và Ngày thế giới phòng chống AIDS năm 2022.

Liệt tứ chi chỉ vì dấu hiệu cả triệu người thường bỏ qua

Hầu hết bệnh nhân mắc các bệnh lý cột sống vẫn nghĩ đơn giản có thể tự điều trị tại nhà, chỉ đến viện khi tình trạng đã yếu, liệt thậm chí liệt tứ chi… không thể hồi phục.

Bị táo bón lại đi thải độc, đi khám bị ung thư di căn toàn ổ bụng

Bệnh nhân thấy bụng to dần, không đi vệ sinh được, nghe quảng cáo chỉ cần thải độc sẽ hết nên chậm trễ không đi khám. Khi tình trạng nặng lên đi khám bệnh mới tá hỏa bị ung thư di căn.

Những thói quen hàng ngày dẫn đến nguy cơ bị điếc ai cũng dễ mắc

Các nhà khoa học đã chứng minh rằng một số lượng lớn người có nguy cơ bị điếc và một trong những nguyên nhân chính là thói quen hàng ngày ai cũng dễ mắc.

Thuốc lá thế hệ mới, mùi hương 'giết chết' giới trẻ

Bản chất thuốc lá thế hệ mới vẫn là lệ thuốc chất gây nghiện nicotine, ngoài ra còn gây hội chứng tổn thương phổi cấp, tổn thương nhu mô phổi, nguy cơ cháy nổ…

Chi cả trăm triệu đồng gửi 'kim bài sức khỏe' máu cuống rốn

Máu cuống rốn được coi là 'tài sản vàng' để dành phòng bất chắc cho sức khỏe trong tương lai. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng cần cân nhắc thật kỹ.

Cơ hội mới cho người bệnh ung thư máu

Nếu trước đây ung thư máu chủ yếu điều trị bằng hoá chất với nhiều tác dụng phụ, cơ hội sống trên 5 năm chỉ đạt 20% thì liệu pháp mới này hứa hẹn cơ hội thành công lên tới 70-80 %.

Người trẻ Việt mắc bệnh lý gây tử vong hàng đầu, nguyên nhân khiến ai cũng giật mình

Trước nhập viện 1 tiếng, người đàn ông 36 tuổi bất ngờ nửa người cứng lại, không cử động được, cơ mặt phải cũng liệt, đáng sợ hơn anh rơi vào trạng thái thất ngôn.

5 biện pháp bảo vệ tử cung

Sau tuổi 30, chức năng của tử cung bắt đầu suy giảm và chị em cần áp dụng một số biện pháp sau đây để duy trì và bảo vệ sức khỏe của tử cung.

Mắc ung thư từ thói quen nhiều người thành đạt đang mắc

Nghẹn cơm mỗi khi nuốt, đi khám người đàn ông 48 tuổi trú ở Hà Nội sốc nặng khi bác sĩ cho biết anh bị ung thư thực quản.

Đang cập nhật dữ liệu !