Cứu sống bệnh nhân lớn tuổi suy tim bằng thay van động mạch chủ

Các bác sĩ đang tiến hành phẫu thuật thay van động mạch chủ bằng phương pháp không xâm lấn

Đây là phương pháp mới nhằm cứu những bệnh nhân lớn tuổi, có bệnh lý đi kèm, khó vượt qua một cuộc đại phẫu.

Bệnh nhân đầu tiên được thay van bằng phương pháp TAVI là ông Trần Sỹ C (81 tuổi, ở tại Q. 12, TPHCM). Ông  C cho biết, ông nhập viện cấp cứu tại Bệnh viện Đại học Y dược TPHCM vì khó thở. 

Trước đó 1 tháng, ông thường xuyên bị nặng ngực, khó thở khi gắng sức, đi bộ khoảng 5 mét là ông phải dừng lại để thở. Các bác sĩ chẩn đoán ông đang bị suy tim mức độ III do hẹp van động mạch chủ nặng, đồng thời mang bệnh mạn tính là tăng huyết áp, đái tháo đường tuýp 2, bệnh thận mạn.

Ngày 30/12, ông là bệnh nhân đầu tiên được thay van động mạch chủ qua ống thông. Ngay buổi chiều, ông đã tỉnh lại, tiếp xúc tốt, mọi dấu hiệu hoạt động của tim qua siêu âm, điện tim đều trở về mức bình thường.

Thực hiện phẫu thuật cùng ngày, ngay sau ca của cụ ông C là bà Lê Thị K (78 tuổi, ở Gia Lai). Tim bà có tình trạng hẹp khít van động mạch chủ do vôi hóa, van động mạch chủ của bà chỉ có 2 mảnh (van tim bình thường có 3 mảnh) đã 3 năm nay. Các bác sĩ chỉ định mổ để thay van tim vài cách đây nhiều năm nhưng do sức khỏe yếu nên gia đình chưa quyết định mổ. Hiện tại, bà K đã xuất viện, sức khỏe tốt.

Giải thích rõ hơn về phương pháp này, TS.BS Nguyễn Hoàng Định – Trưởng Khoa Phẫu thuật Tim mạch, Bệnh viện Đại học Y dược TPHCM cho biết, từ 60 tuổi trở lên, van tim bắt đầu bị thoái hóa. Các van tim có thể bị tổn thương và gây ra tình trạng hẹp van hoặc hở van.

Van động mạch chủ đóng vai trò vô cùng quan trọng, giúp tim điều chỉnh, bơm máu lên não và các cơ quan. Khi van động mạch chủ bị hẹp, người bệnh thường có triệu chứng mệt, khó thở, có khi đau ngực, ngất. Con số thống kê theo Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ, người bệnh bị hẹp van động mạch chủ khít, sau khi có triệu chứng ngất, đau ngực mà không điều trị, tỷ lệ sống dưới 2 – 3 năm sau đó.

Trong điều trị bệnh van tim, biện pháp điều trị truyền thống và hiệu quả là phẫu thuật đặt van tim (mổ hở). Tuy nhiên, đây là một cuộc phẫu thuật lớn, kéo dài từ 3-4 tiếng đồng hồ. Bệnh nhân phải mở lồng ngực và dùng máy tim phổi nhân tạo, thời gian nằm viện khá lâu. Những người bệnh cao tuổi, có kèm các bệnh lý khác (như bệnh phổi, bệnh thận, bệnh gan …), thời gian gây mê khá lâu thì khó chịu đựng được những phẫu thuật như vậy. 

Ngoài ra, với cách mổ hở thay van động mạch chủ, bệnh nhân lớn tuổi có thể phải đối diện với các nguy cơ tai biến, biến chứng cao, có thể lên đến 20% (với bệnh nhân trẻ, sức khỏe tốt hơn, tỷ lệ tai biến chỉ khoảng 1-2%).

Theo PGS.TS Trương Quang Bình, Phó Giám đốc Bệnh viện ĐHYD TPHCM, trước những bệnh nhân có nguy cơ cao khi thực hiện một ca đại phẫu, phương pháp đặt động mạch chủ qua ống thông là giải pháp ít xâm lấn giúp cứu sống bệnh nhân. 

Đây là một phương pháp không mới trên thế giới nhưng ở Việt Nam, phương pháp thay van động mạch chủ qua ống thông mới được thực hiện khoảng 7-8 ca tại một số bệnh viện như Bệnh viện Bạch Mai, Trung tâm Tim mạch Quốc Gia (Hà Nội), Bệnh viện Tim Tâm Đức, Bệnh viện Trung ương Huế…