Chưa nới room, nhà đầu tư ngoại … sẽ hết việc để làm?!

Ông Dominic Scriven – Trưởng nhóm Công tác Thị trường vốn tỏ ý buồn rầu khi trình bày quan điểm của nhóm về thị trường vốn Việt Nam tại Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam (VBF) cuối kỳ 2014 diễn ra sáng 2/12.

Quý 4/2015 mới nới room sở hữu cho nhà đầu tư ngoại

Theo Trưởng nhóm Công tác Thị trường vốn và đồng thời là Tổng giám đốc Dragon Capital, trước khi VBF cuối kỳ diễn ra nhóm công tác Thị trường vốn đã nhận được thông báo từ Ủy ban Chứng khoán, rằng phải tới cuối năm 2015 mới xem xét thông qua tỷ lệ nới room cho các nhà đầu tư ngoại trên thị trường chứng khoán.

Các nhà đầu tư ngoại muốn Chính phủ nhanh chóng nới room sở hữu cho khối ngoại

Từ đầu năm đến nay thu hút vốn ngoại trên thị trường vốn khá khiêm tốn, chỉ khoảng 150 triệu USD, con số chẳng thấm tháp vào đâu so với quy mô thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) của Việt Nam khoảng 10 tỷ USD từ đầu năm tới nay. Trong trường hợp nếu nhà đầu tư ngoại mua cổ phiếu bằng giá phát ra, không phân biệt ngành nghề… thì mức tối đa cũng chỉ khoảng 3 tỷ USD, chủ yếu do giới hạn về tỷ lệ sở hữu nước ngoài đang “kẹt” ở mức 49%.

Trong khi đó, nếu so sánh với các nước trong khu vực Asean thì mới thấy lượng vốn ngoại đổ vào Việt Nam qua thị trường chứng khoán thật ít ỏi, như Indonesia tới 600 tỷ USD; Thái Lan cũng thu hút được 300 tỷ USD…

“Lý do, là ngoài thị trường upcom thì nhiều nhà đầu tư ngoại không mấy quan tâm tới DN niêm yết khi trong số này vốn Nhà nước vẫn chiếm tỷ lệ lớn. Thêm nữa, việc không mở thêm room cho khối ngoại là cản trở lớn khiến họ dù có muốn cũng đành … bó tay” – Tổng giám đốc Dragon Capital nhận xét.

Lắng nghe và trấn an nhà đầu tư ngoại  của Chính phủ Việt Nam về thị trường vốn, ông Vũ Bằng – Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán cho hay, nhanh nhất tháng 6/2015 mới có thể tính tới chuyện nới room cho nhà đầu tư ngoại. Hiện tại, Ủy ban Chứng khoán đã trình Chính phủ quyết định để điều chỉnh room cho nhà đầu tư ngoại, đề xuất đầu tiên dự kiến nới room lên 60%. Tuy nhiên, để đảm bảo sự đồng bộ thì cần phải sửa Nghị định, nên hiện Ủy ban Chứng khoán đang tập trung vào 2 hướng: một là nhanh chóng sửa Nghị định để có thể nới room sở hữu khói ngoại, song nhanh thì cũng phải tới tháng 6 hoặc tháng 10/2015 mới có thể hoàn thiện cơ sở pháp lý này.

Hướng sửa thứ 2 mà cơ quan quản lý đưa ra là sẽ xây dựng một Quyết định về nới room cho khối ngoại trình Thủ tướng quyết định. Nếu làm theo hướng này thì kết quả đạt được sẽ nhanh hơn, không phải chờ đợi lâu như hướng đầu tiên.

Tuy nhiên, dù theo hướng sửa đổi nào, thì sự chậm trễ trong quyết định nới room sở hữu nhà đầu tư nước ngoài, theo ông Dominic cũng khiến nhà đầu tư nản lòng vì họ đã chờ đợi quá lâu.

“Điều này khiến các nhà đầu tư ngoại sẽ không có việc gì làm trong vòng 1 năm tới”- ông Dominic nói.

Nhà băng ngoại muốn lùi thời gian áp dụng Thông tư 36

Cũng tại diễn đàn VBF cuối kỳ 2014 ông Dennis Hussey – Trưởng nhóm công tác ngân hàng đưa ra nhận xét phần lớn các ngân hàng Việt Nam đang có vấn đề do chênh lệch lớn về kỳ hạn giữa tài sản có và nguồn vốn. Trong đó, bình quân có trên 80% nguồn vốn có kỳ hạn dưới 6 tháng trong khi 40% giá trị tài sản có kỳ hạn hơn 3 năm. Căn cứ trên những biến động đã qua về lãi suát, các ngân hàng đang đứng trước những rủi ro lớn về lãi suất, dẫn tới những khó khăn thường xuyên về thanh khoản và một số rủi ro hệ thống tiềm tang đối với ngành ngân hàng cả nước. Một trong những giải pháp chính để xử lý rủi ro mất cân đối về kỳ hạn này là phải tiếp tục thúc dẩy sự phát triển của thị trường vốn nội địa hiện còn non yếu.

Phát triển thị trường vốn/thị trường nợ trong nước cũng như xây dựng được một nền tảng vững chắc để quản lý tài sản/nguồn vốn chắc chắn sẽ đem lại lợi ích nhiều mặt cho Việt Nam, trong đó ít nhất sẽ bảo đảm: tăng cường tiếp cận các nguồn vốn đa dạng của doanh nghiệp và các TCTD. Đồng thời, tạo điều kiện cho các nhà đầu tư tài chính, cả trong và ngoài nước lựa chọn được những công cụ đầu tư phù hợp hơn. Đồng Việt Nam cũng sẽ được sử dụng làm công cụ kinh doanh, công cụ vốn ổn định (để thoát ly sự phụ thuộc vào USD, và các ngoại tệ khác)….

Tuy nhiên, ông Dennis Hussey nhấn mạnh, để phát triển được thị trường vốn/thị trường nợ nội địa và quản lý tài sản/nguồn vốn hiệu quả cũng sẽ không hề dễ dàng trong tình hình hiện nay. Cần phải có nhiều nỗ lực và cơ chế, chính sách từ cơ quan quản lý (cũng như sự phối hợp của Chính phủ và các thành phần thị trường) để thực hiện mục tiêu này.

Về Thông tư 36 mà Ngân hàng Nhà nước (NHNN) vừa ban hành và sẽ có hiệu lực từ ngày 1/2/2015, nhóm Công tác ngân hàng cho rằng, thời hạn này là quá gấp để các ngân hàng chuẩn bị kịp tình trạng thanh khoản.

“Nếu áp dụng sớm có thể khiến thị trường bị sốc do các ngân hàng phải giảm trạng thái phát hành trái phiếu trong một thời gian ngắn để đảm bảo chấp hành đúng quy định mới”- ông Dennis nhận xét. Do đó, nhóm kiến nghị NHNN nên lùi lại thời hạn áp dụng Thông tư 36.