Vĩnh Phúc: Sáng tạo trong xây dựng nông thôn mới

Những kết quả đạt được trong quá trình thực hiện Nghị quyết 03 của Tỉnh ủy về phát triển nông nghiệp, nông thôn, nâng cao đời sống nhân dân tạo tiền đề thuận lợi cho Vĩnh Phúc tiến hành xây dựng nông thôn đạt hiệu quả. Xác định rõ sự cần thiết và tầm quan trọng của Chương trình MTQG xây dựng NTM, ngay sau khi có Nghị quyết của HĐND tỉnh, Vĩnh Phúc đã tiến hành kiện toàn Ban chỉ đạo xây dựng NTM các cấp, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, tập huấn cho đội ngũ cán bộ làm công tác xây dựng NTM. Để tạo được hiệu quả ngay từ ban đầu, các Ban chỉ đạo xây dựng NTM chú trọng đến công tác lập quy hoạch, đề án xây dựng NTM và cơ sở hạ tầng. Qua thẩm định, tỉnh đã lựa chọn 16 đơn vị tư vấn tham gia quy hoạch xây dựng NTM cho 112 xã. Bám sát kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và hướng dẫn làm điểm xây dựng NTM, Ban chỉ đạo các huyện và xã thống nhất với các đơn vị tư vấn tiến hành khảo sát thực trạng, đánh giá thực trạng từng địa phương để lập quy hoạch. Đến hết tháng 12 – 2011, 112/112 xã đã được phê duyệt quy hoạch chung, quy hoạch chi tiết và đến hết tháng 4 – 2012, 112/112 xã đã thực hiện xong việc công khai quy hoạch. Bản đồ quy hoạch tấm lớn được công khai tại UBND xã và nhà văn hóa thôn. Cùng với công tác quy hoạch, các xã tiến hành lập đề án xây dựng NTM. Đến tháng 5 – 2012, các xã đã hoàn thành và được tỉnh phê duyệt đề án xây dựng NTM.

Trên cơ sở đề án được duyệt, nguồn vốn phân bổ các xã đang tích cực triển khai xây dựng các dự án đầu tư cho từng hạng mục công trình theo các tiêu chí NTM. Đối với các xã làm điểm, tỉnh chỉ đạo mỗi xã chọn một công trình làm điểm xây dựng cơ sở hạ tầng. Đến hết tháng 5 – 2012, 19/20 xã điểm hoàn thành kế hoạch xây dựng 2km đường giao thông nội đồng, với tổng chiều dài là 40,6 km với kinh phí 58,8 tỷ đồng. Cùng với đó, để giảm thiểu ô nhiễm môi trường, UBND tỉnh hỗ trợ hơn 80 tỷ đồng cho 112 xã (mỗi xã 716 triệu đồng) để xây dựng và nắp đặt nắp đạy rãnh thoát nước thải với tổng diện tích là hơn 235.773m² (đã thực hiện hơn 69%); cải tạo và xây dựng mới được hơn 57 km, dự kiến đến hết quý II/ 2012 sẽ hoàn thành toàn bộ hơn 150 km. Theo thống kê của 8/9 huyện, thành, thị thì tổng kinh phí thực hiện dự kiến là 137,545 tỷ đồng. Trong đó, ngân sách tỉnh hỗ trợ là 77,73 tỷ đồng, ngân sách địa phương là 47,51 tỷ đồng, kinh phí dân đóng góp là 3,3 tỷ, huy động từ các nguồn khác là hơn 20 tỷ đồng.

Để công tác xây dựng NTM đạt kết quả cao cần có sự vào cuộc của toàn xã hội. Thực hiện phương châm Nhà nước hỗ trợ và cộng đồng dân cư làm là chủ yếu, UBND tỉnh đã chỉ đạo các sở, ngành xây dựng cơ chế huy động vốn cho từng nội dung chương trình theo quy định của Chính phủ, có cơ chế đặc thù của tỉnh. Khuyến khích các huyện, thành, thị xây dựng cơ chế hỗ trợ cho các xã thực hiện Chương trình xây dựng NTM. Vốn thu được từ đấu giá quyền sử dụng đất hoặc thuê đất có thu tiền sử dụng trên địa bàn xã (sau khi trừ chi phí) để lại cho ngân sách xã ít nhất 80% để thực hiện các nội dung xây dựng NTM. Thu hút vốn đầu tư của doanh nghiệp đối với các công trình có khả năng thu hồi vốn trực tiếp; tạo điều kiện cho doanh nghiệp được vay vốn tín dụng đầu tư phát triển của Nhà nước hoặc của tỉnh được ngân sách Nhà nước hỗ trợ sau đầu tư và được hưởng ưu đãi đầu tư theo quy định của pháp luật. Huy động mọi tầng lớp nhân dân đóng góp thực hiện chương trình theo từng dự án cụ thể, tạo phong trào xã hội hoá mạnh mẽ trong quá trình xây dựng NTM. Đồng thời, khuyến khích nhân dân vay và sử dụng có hiệu quả các nguồn vốn tín dụng để đầu tư cho phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập; kêu gọi các nguồn tài chính hợp pháp và con em quê hương đang làm việc, sinh sống xa quê góp vốn để xây dựng NTM.

Sau một năm triển khai chương trình xây dựng nông thôn mới ở Vĩnh Phúc đã đạt được nhiều kết quả quan trọng. Toàn tỉnh có 12 xã đạt 10 – 12 tiêu chí, 78 xã đạt 5 – 9 tiêu chí, đặc biệt tất cả các xã đều đạt tiêu chí về quy hoạch và đề án xây dựng NTM. Với những kết quả đạt được, Vĩnh Phúc là một trong những tỉnh đứng đầu trong cả nước về công tác lập quy hoạch và đề án xây dựng NTM.

Có thể khẳng định, chương trình xây dựng NTM được mọi tầng lớp nhân dân đồng tình ủng hộ. Hầu hết cán bộ, đảng viên và người dân đều hiểu rõ mục đích, ý nghĩa, tầm quan trọng của Chương trình. Trong quá trình thực hiện, đã xuất hiện nhiều tập thể, cá nhân góp công, hiến đất làm đường và các công trình hạ tầng. Bên cạnh những kết quả đạt được trong quá trình xây dựng NTM, Vĩnh Phúc cũng bộc lộ một số hạn chế: một số cán bộ, đảng viên và nhận thức chưa đầy đủ về Chương trình xây dựng NTM nên có tư tưởng ỷ lại, trông chờ vào sự đầu tư của Nhà nước; năng lực lãnh đạo một số địa phương non yếu, thụ động; cán bộ làm công tác xây dựng NTM cấp huyện, xã còn thiếu, chủ yếu là kiêm nhiệm, kinh nghiệm còn hạn chế; kinh phí hỗ trợ cho hoạt động BCĐ, cán bộ làm công tác xây dựng NTM chưa có nên trong khi khối lượng công việc nặng nề, nhiều khó khăn, chưa động viên kịp thời những người trực tiếp thực hiện,… Để khắc phục những hạn chế, Vĩnh Phúc cần có cách nghĩ, cách làm phù hợp, sự điều hành linh hoạt và thống nhất cao trong việc thực hiện Chương trình MTQG xây dựng NTM. Trên cơ sở đánh giá, rút kinh nghiệm ở 20 xã làm điểm xây dựng NTM, Vĩnh Phúc sẽ huy động các nguồn lực, đặc biệt là huy động sức dân để triển khai trên diện rộng và tập trung chỉ đạo 20 xã điểm đạt chuẩn vào năm 2013, sớm đưa Vĩnh Phúc trở thành một trong những tỉnh đi đầu trong cả nước hoàn thành chương trình MTQG xây dựng NTM.