Vì sao phải cấm hút thuốc lá trên các phương tiện giao thông?

Việt Nam top đầu về hút thuốc

Trên thế giới hiện có khoảng 1,3 tỷ người hút thuốc lá. tại các nước phát triển, tỷ lệ hút thuốc lá đang giảm đi trong những thập kỷ qua, ngược lại, tại các nước đang phát triển việc sử dụng thuốc lá có xu hướng gia tăng.

Tại Việt Nam, theo Điều tra toàn cầu năm 2010 về tỷ lệ sử dụng thuốc lá ở người trưởng thành (từ 15 tuổi) tỉ lệ nam giới trưởng thành hút thuốc là 47.4%.

Với tỷ lệ này, Việt Nam là một trong 15 nước dẫn đầu thế giới về số người hút thuốc. tỷ lệ hút thuốc lá cao và thói quen hút thuốc trong nhà là nguyên nhân dẫn đến việc phơi nhiễm với khói thuốc thụ động cũng khá cao, Việt Nam hiện có 33 triệu người (67,6%) không hút thuốc thường xuyên hít phải khói thuốc tại nhà và 5 triệu người (49%) bị phơi nhiễm với khói thuốc thụ động tại nơi làm việc. theo điều tra y tế quốc gia 2001 – 2002, trên 70% trẻ em dưới 5 tuổi sống trong các gia đình có người hút thuốc. Kết quả điều tra hút thuốc trong học sinh 13 – 15 tuổi năm 2007 (GytS 2007) cho thấy có gần 60% học sinh nhóm tuổi này thường xuyên bị hút thuốc thụ động tại nhà và trên 70% bị hút thuốc thụ động tại nơi công cộng.

Nguy cơ ung thư do hút thuốc thụ động

Về thành phần độc tính trong khói thuốc, theo kết luận mới nhất của tổng hội y khoa hoa Kỳ công bố năm 2010 cho biết trong khói thuốc chứa hơn 7.000 hóa chất, trong đó có khoảng 69 chất gây ung thư. các hóa chất khi vào cơ thể, tác động lên tế bào, gây viêm mạn tính, biến đổi tế bào dẫn đến loạn sản rồi ác tính hóa. Nicotine trong khói thuốc lá là chất được cơ quan kiểm soát Dược và thực phẩm hoa Kỳ (FDA) xếp vào nhóm các chất có tính dược lý gây nghiện tương tự như heroin và cocain.

Sử dụng thuốc lá đã được khoa học chứng minh là một trong 7 nguyên nhân quan trọng gây ra hơn 25 căn bệnh như: ung thư phổi, ung thư thanh quản, ung thư khoang miệng, ung thư da, các bệnh tim mạch... (xơ vữa động mạch, bệnh mạch vành, đột quỵ, nhồi máu cơ tim...) và các bệnh về hô hấp. trên thế giới, sử dụng thuốc lá gây ra 90% các ca ung thư phổi, 75% các ca bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính và 25% các trường hợp bệnh tim thiếu máu cục bộ. theo ước tính ở hoa Kỳ, sử dụng thuốc lá là nguyên nhân của khoảng 30% các trường hợp tử cung do bệnh ung thư.

trên thế giới, theo thống kê của tổ chức y tế thế giới, trong thế kỷ 20 đã có 100 triệu người chết do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá. Mỗi năm thuốc lá gây ra gần 6 triệu ca tử vong, con số này sẽ xảy ra ở các nước đang phát triển. Nếu các biện pháp phòng chống tác hại thuốc lá hiệu quả không được thực hiện thì trong thế kỷ này sử dụng thuốc lá sẽ giết 1 tỷ người.

tại Việt Nam, trong khi xu hướng mắc các bệnh lây nhiễm giảm thì các bệnh không lây nhiễm gia tăng nhanh chóng. các bệnh có nguyên nhân chính từ sử dụng thuốc lá như đột quỵ, mạch vành, bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính (cOPD), ung thư phổi... là những nguyên nhân hàng đầu gây ra tử vong ở nam giới. Gần 28% tổng số ca tử vong ở nam giới là do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá.

Mỗi năm tại Việt Nam có khoảng 40.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến hút thuốc lá. Nếu Việt Nam không thực hiện ngay các biện pháp phòng chống tác hại thuốc lá hiệu quả, con số này tăng lên thành 70.000 ca/năm vào năm 2030.

hút thuốc thụ động cũng được xác định là nguyên nhân gây bệnh ở những người không hút nhưng thường xuyên hít phải khói thuốc. Những người này là vợ, con, người sống chung trong gia đình với người hút thuốc và những người làm việc thường xuyên trong môi trường có khói thuốc lá. hút thuốc thụ động có thể gây nên nhiều bệnh hiểm nghèo như ung thư phổi, nhiễm trùng đường hô hấp, các bệnh về tim mạch...

Nguy cơ mắc bệnh động mạch vành ở những người hút thuốc thụ động cao hơn 25 – 30% so với những người không hít phải khói thuốc. Ở trẻ em, hút thuốc thụ động gây viêm đường hô hấp, viêm tai giữa, làm nặng thêm các triệu chứng hen và là một trong những nguyên nhân gây đột tử ở trẻ sơ sinh. Phụ nữ mang thai thường xuyên hít phải khói thuốc thụ động có thể bị sảy thai, thai nhi chậm phát triển hoặc sinh non. theo tổ chức Lao động quốc tế, hàng năm trên thế giới có khoảng 200.000 ca tử vong do phải tiếp xúc thụ động với khói thuốc lá tại nơi làm việc.

Ngày 18 tháng 6 năm 2012, Quốc hội nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã thông qua Luật phòng chống tác hại của thuốc lá (Luật Pcth thuốc lá), trong đó quy định cấm hút thuốc trên ô tô, tàu bay, tàu điện; cấm hút thuốc ở các khu vực trong nhà tại bến tàu, bến xe, nhà ga, bến cảng. trên các phương tiện giao thông là tầu thủy, tàu hỏa phải có khu vực dành riêng cho người hút thuốc.