Tăng cường biện pháp bảo vệ tài nguyên môi trường biển

Cá về cảng.

Nước ta có vùng biển rộng, bờ biển dài, nơi đổ về của nhiều con sông lớn; đồng thời, là nơi có nguồn tài nguyên khá phong phú, đa dạng, có trữ lượng lớn. Điều đó đã tạo sức hút và sự tham gia sôi động của các thành phần kinh tế biển, song hành với nguy cơ ô nhiễm và suy thoái môi trường biển không ngừng gia tăng, ảnh hưởng không nhỏ tới môi trường sinh thái và đời sống xã hội. Trên thực tế, các tác nhân gây ô nhiễm lại chồng chéo và biến đổi phức tạp, nên khó truy nguyên nguồn gốc.

San hô trên biển gần Cù lao Chàm.

Theo các nhà khoa học, tác nhân gây ô nhiễm và suy thoái môi trường biển là do con người và tự nhiên, được phân thành các nhóm: Từ lục địa mang đến; các chất thải ở vùng ven biển và chất thải đổ xuống biển; Tác nhân gây ô nhiễm từ không khí đưa xuống và tác động do biến đổi địa chất từ đáy biển đẩy lên… Trong đó, tác nhân do con người là nguồn chủ yếu và nghiêm trọng nhất.

Để thuận tiện trong đánh giá, người ta đã chia các tác động môi trường biển thành hai cấp độ cơ bản: 1.Trường diễn và 2.Cấp diễn.

Tác động trường diễn bao gồm sự xâm nhập của một chất độc hoặc một yếu tố do con người gây ra, thường trong thời gian dài và ở mức độ tương đối thấp, gây ra ô nhiễm và suy thoái môi trường từ từ.

Còn tác động cấp diễn, biểu hiện khi hoạt động xả thải với khối lượng lớn, trong thời gian ngắn, có thể gây hiệu ứng đột biến môi trường. Điển hình ở cấp độ này là hoạt động xả thải trái phép, trên quy mô lớn, của công ty Gang thép Hưng Nghiệp Formosa Hà Tĩnh, đã gây sự cố môi trường biển chưa từng thấy cho 4 tỉnh miền Trung vào tháng 4/2016.

Ngoài ra, dưới góc độ của công tác quản lý môi trường biển, ô nhiễm có nguồn gốc rất phức tạp, có thể phát sinh từ một nguồn, một địa điểm hoặc đa nguồn, nhiều địa điểm. Ở trường hợp thứ nhất, quản lý và xử lý nguồn phát thải là tương đối đơn giản. Còn trường hợp thứ hai phức tạp hơn nhiều. Vì vậy, Đảng và Nhà nước ta hết sức quan tâm bảo vệ môi trường biển, triển khai nhiều giải pháp đồng bộ.

Đầu tiên là chủ trương đẩy mạnh hoạt động tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho các cấp, ngành, địa phương, các thành phần kinh tế và toàn dân về quản lý, sử dụng bền vững tài nguyên biển; Chú trọng công tác phòng ngừa, ngăn chặn kết hợp với xử lý ô nhiễm có hiệu quả, cải thiện môi trường biển -vùng ven biển.

Thứ hai là, tăng cường thực thi Luật Bảo vệ môi trường, nhất là đối với các hành vi hủy hoại môi trường biển. Tiếp tục thực hiện tốt việc quản lý tổng hợp, thống nhất đối với biển và hải đảo, đảm bảo sự phát triển đa ngành, đa mục tiêu, đa lợi ích giữa Nhà nước với tư nhân, các bên liên quan và cộng đồng địa phương; hạn chế mâu thuẫn về lợi ích giữa các bên trong quá trình khai thác, sử dụng tài nguyên - môi trường biển.

Tiếp đó là chú trọng việc kiểm soát chặt chẽ môi trường biển, nhất là sử dụng các công cụ pháp lý liên quan trong kiểm soát, đánh giá tiêu chuẩn, tác động môi trường; Quan trắc, cảnh báo xác định các “điểm nóng” môi trường hoặc ô nhiễm…, để có biện pháp xử lý kịp thời.

Cuối cùng, Nhà nước sẽ tiếp tục xây dựng và ban hành các văn bản pháp lý để quản lý môi trường biển, chi tiết hóa hơn nữa tiêu chí xác định mức độ vi phạm, xử phạt; đồng thời tăng cường tham vấn với các bên liên quan, tạo chuyển biến tích cực trong quản lý, bảo vệ môi trường biển, đảo của Tổ quốc.

Tàu đánh cá tề tựu ở cảng.