Phân biệt sốt vi rút và nhiễm trùng đường hô hấp trên

Thời tiết thay đổi khiến số lượng người bị ho, sốt nhẹ ngày càng tăng cả ở người lớn và trẻ nhỏ. Đây là một bệnh lý phổ biến nhưng đa số các phụ huynh thường chủ quan tự mua thuốc về điều trị.

Lạm dụng kháng sinh liều cao nhờn thuốc

Cháu Trương Văn Đạt trú tại Hoàng Liệt, Hoàng Mai, Hà Nội 19 tháng tuổi được bố mẹ đưa đến khám tại khoa khám bệnh, Bệnh viện Bạch Mai. Theo như mẹ của Đạt cho biết, cháu có biểu hiện ho từ Tết Nguyên đán. Bố mẹ thường tự mua thuốc về cho con uống. Tuy nhiên uống hết thuốc này, tới thuốc khác cũng không khỏi. Mẹ cháu Đạt có đưa con đi khám ở Bệnh viện Thanh Nhàn, bác sĩ cho biết viêm tiểu quản nhưng điều trị bằng thuốc không đỡ.

Sau đó, mẹ cháu mua kháng sinh từ hiệu thuốc về cho con. Triệu chứng ho kết thúc được vài ngày sau đó lại tái diễn. Có những hôm cháu Đạt ho cả đêm. Mũi của Đạt chảy nước xanh như đờm. Khi đi khám, các bác sĩ cho biết Đạt bị nhiễm trùng hô hấp trên.

Hay như trường hợp của cháu bé Nguyễn Thảo Nguyên trú tại Văn Quán, Hà Nội. Bố mẹ của Thảo Nguyên cho biết cháu bị chảy nước mũi thường xuyên. Anh chị có mua thuốc nhưng Thảo Nguyên uống không đỡ. Trước hiện tượng cả nhà cùng ho rũ rượi, mẹ Thảo Nguyên mua kháng sinh về cả nhà dùng. Ngoài ra, cháu còn được bố mẹ thường xuyên hút mũi bằng nước muối sinh lý. Gần 1 tháng qua chứng ho của Thảo Nguyên không đỡ.

Trước dịch cúm lan rộng và nhiều biến chứng nguy hiểm, bố mẹ của Thảo Nguyên đưa cháu đến BV Nhi trung ương khám. Tại đây, các bác sĩ kết luận cháu bị viêm niêm mạc mũi, họng. Khi kê thuốc cho cháu bé, các bác sĩ đã phải cân nhắc rất kỹ vì Thảo Nguyên đã được bố mẹ sử dụng nhiều kháng sinh liều cao.

Phân biệt sốt vi rút và nhiễm trùng đường hô hấp trên - ảnh 2

PGS TS Nguyễn Tiến Dũng đang chăm sóc bệnh nhân tại khoa Nhi, Bệnh viện Bạch Mai

PGS, TS Nguyễn Tiến Dũng - trưởng khoa Nhi, BV Bạch Mai, Hà Nội cho biết "điều sợ nhất là các bậc phụ huynh không hiểu, cứ thấy con ho là mua kháng sinh cho con uống mà không tìm rõ nguyên nhân vì sao con ho. Hiện nay, trẻ bị ho phần lớn là do viêm mũi. Thời tiết thay đổi, nước mũi chảy nhiều cha mẹ lấy khăn hay giấy ăn lau khiến niêm mạc mũi bị viêm rất khó điều trị. Một vài bậc phụ huynh tự hút mũi con. Điều này làm cho bệnh của trẻ nặng hơn".

Không nhất thiết phải dùng kháng sinh

Hiện nay, PGS, TS Dũng cho biết sốt vi rút và nhiễm trùng hô hấp là hai căn bệnh hay gặp nhất trong thời điểm này. Bệnh đều do vit rút gây ra, thường chỉ sau 5 – 7 ngày là khỏi, mà không cần phải dùng kháng sinh, chỉ cần điều trị triệu chứng giảm sốt, giảm ho nếu ho quá nhiều. PGS Dũng cho biết không chỉ bị ở người lớn. Có những gia đình cả nhà bị sốt và ho.

Khi bị nhiễm trùng đường hô hấp, dấu hiệu đặc trưng là người bệnh ho rất nhiều, thậm chí có những người ho cả đêm, ho đến chảy nước mũi, nước mắt. Nhiễm trùng hô hấp cũng có thể gây sốt nhưng thường sốt không cao và sốt cũng không phải dấu hiệu đặc trưng của bệnh.

Sốt vi rút có biểu hiện trẻ đột ngột sốt cao 39 - 40 độ C, đôi khi không có triệu chứng gì khác ngoài sốt. Khi bé sốt cao rất mệt mỏi, tuy nhiên khi hạ sốt bé lại trở nên linh hoạt. Bé thường bị sổ mũi sau 2 - 3 ngày bị sốt, nước mũi trong...

Khác với các thể sốt khác, sốt vi rút khi đã hết thể trạng của trẻ trở lại như bình thường. Trong trường hợp trẻ vẫn mệt li bì dù đã hạ sốt, cần đưa ngay đến bệnh viện vì lúc này, sốt có thể là dấu hiệu của một bệnh lý khác, TS Dũng khuyến cáo.

Với những bệnh sốt vi rút, nhiễm khuẩn hô hấp, ho do vi rút, cha mẹ tuyệt đối không dùng kháng sinh ngay từ đầu mà chỉ cho dùng hạ sốt, giảm đau, dùng vitamin, thuốc ho nếu ho quá nhiều. Như trường hợp của cháu Đạt bị ho và sốt nhẹ. Bác sĩ chỉ cho cháu sử dụng siro ho và thuốc hạ sốt khi sốt quá 38,5 độ.

Bác sĩ Dũng cho biết quan trọng nhất là xử lý nước mũi chảy vì vi rút tấn công vào mũi, nước mũi chảy xuống họng gây ho. Các cha mẹ nên mua dạng xịt mũi kết hợp rửa mũi theo tự nhiên (trẻ tự xì ra) sẽ tốt hơn rất nhiều là dùng giấy và ống hút.

Ngoài ra, cha mẹ nên cho trẻ uống nhiều nước trong ngày, cho ăn đầy đủ chất dinh dưỡng để nâng cao thể trạng cho bé, cho trẻ ăn thức ăn loãng, dễ tiêu như cháo, sữa, súp...

Khánh Ngọc