Phác đồ hướng dẫn chẩn đoán và điều trị sởi của Thứ trưởng Bộ Y tế

Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Xuyên vừa ra hướng dẫn điều trị bệnh sởi gửi tới các địa phương trong cả nước nhằm hướng dẫn chẩn đoán và điều trị sởi đúng cách trước tình hình dịch sởi đang diễn biến như hiện nay.

Theo Hướng dẫn, bệnh sởi là bệnh truyền nhiễm gây dịch lây qua đường hô hấp do vi rút sởi gây nên. Bệnh chủ yếu gặp ở trẻ dưới 5 tuổi, hay xảy ra vào mùa đông xuân, có thể xuất hiện ở người lớn do chưa được tiêm phòng hoặc đã tiêm phòng nhưng chưa được tiêm đầy đủ.

Bệnh có biểu hiện đặc trưng là sốt, viêm long đường hô hấp, viêm kết mạc và phát ban; có thể dẫn đến nhiều biến chứng như viêm phổi, viêm não, viêm tai giữa, viêm loét giác mạc, tiêu chảy... và có thể gây tử vong.

Bệnh sởi nặng hoặc các biến chứng của sởi có thể gây ra do vi rút sởi hoặc do bội nhiễm sau sởi (thường xảy ra ở trẻ suy dinh dưỡng, đặc biệt trẻ thiếu vitaminA, trẻ bị suy giảm miễn dịch do HIV hoặc các bệnh khác, phụ nữ có thai). Hầu hết trẻ bị sởi tử vong do các biến chứng.

Hiện nay, bệnh sởi không có điều trị đặc hiệu, chỉ có điều trị hỗ trợ. Người mắc bệnh sởi cần được cách ly, phát hiện và điều trị sớm biến chứng. Đối với điều trị hỗ trợ, người bệnh sẽ được vệ sinh da, mắt, miệng, họng, tăng cường dinh dưỡng; đồng thời bổ sung vitaminA cho trẻ nhỏ để tăng cường sức đề kháng, không sử dụng các chế phẩm có corticord. Áp dụng các biện pháp vật lý như lau nước ấm, chườm mát. Bồi phụ nước điện giải, cho trẻ uống thuốc hạ sốt paracetamol khi sốt cao. Chú ý, khi trẻ bị biến chứng nặng thường có giảm protein và albumin máu nặng, cần cho xét nghiệ để bù albumin kịp thời.

Điều trị các biến chứng được phân ra thành: viêm phổi do vi rút, viêm phổi do vi khuẩn mắc trong cộng đồng, viêm phổi do vi khuẩn mắc tại bệnh viện, viêm thanh khí quản, viêm não màng não cấp tính.

Hướng dẫn đã qui định cụ thể hoạt động phân tuyến điều trị như: tuyến xã, phường tư vấn, chăm sóc và điều trị người bệnh không có biến chứng; tuyến huyện tư vấn, chăm sóc và điều trị người bệnh có biến chứng hô hấp nhưng không có suy hô hấp; tuyến tỉnh chăm sóc và điều trị tất cả các bệnh nhân mắc sởi có biến chứng; tuyến Trung ương chăm sóc và điều trị người bệnh có biến chứng vượt quá khả năng xử lý của tuyến tỉnh.

Để phòng bệnh chủ động, các bậc phụ huynh cần cho trẻ trong độ tuổi tiêm chủng tiêm đủ 2 mũi vắc xin phòng bệnh sởi của dự án tiêm chủng mở rộng quốc gia (mũi đầu lúc 9 tháng tuổi).

Phác đồ hướng dẫn chẩn đoán và điều trị sởi của Thứ trưởng Bộ Y tế - ảnh 1

Không sử dụng các chế phẩm có corticord cho người bị sởi

Khi mắc bệnh, người bệnh phải được cách ly tại nhà hoặc tại cơ sở điều trị theo nguyên tắc cách ly đối với bệnh lây truyền qua đường hô hấp; sử dụng khẩu trang phẫu thuật cho người bệnh, người chăm sóc, tiếp xúc gần và nhân viên y tế. Hạn chế việc tiếp xúc gần không cần thiết của nhân viên y tế và người thăm người bệnh đối với người bệnh. Thời gian cách ly từ lúc nghi mắc sởi cho đến ít nhất 4 ngày sau khi bắt đầu phát ban.

Để phòng lây nhiễm bệnh sởi trong bệnh viện, các bác sỹ phải phát hiện sớm và thực hiện cách ly đối với các đối tượng nghi sởi hoặc mắc sởi. Đồng thời, sử dụng Immune Globulin (IG) tiêm bắp sớm trong vòng 3-6 ngày kể từ khi phơi nhiễm với sởi cho các bệnh nhân đang điều trị tại bệnh viện vì những lý do khác. Không dùng thuốc này cho trẻ đã tiêm phòng đủ 2 mũi vắc xin sởi...

Người nhà cần phân biệt các bệnh qua chẩn đoán. Ví dụ một số bệnh có phát ban dạng sởi như rubella có triệu chứng phát ban không có trình tự, ít khi có viêm long và thường có hạch cổ. Nhiễm entervirus phát ban không có trình tự, thường nốt phỏng hay kèm theo rối loạn tiêu hóa.

Bệnh Kawaxaki có triệu chứng sốt cao, khó hạ, môi lưỡi đó, hạch cổ, phát ban không theo thứ tự. Phát ban do các vi rút khác và ban dị ứng kém theo ngừa, tăng bạch cầu ái toan.

Khánh Ngọc