Học sinh thi khoa học kỹ thuật: Đề tài “cao siêu” như tiến sĩ

Cuộc thi khoa học kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh có những đề tài đoạt giải do học sinh THPT nghiên cứu lại ngang tầm… tiến sĩ.

Người có chuyên môn cũng “choáng” 

Những ngày này, dư luận đang ồn ào về dự án “Phân lập, đánh giá khả năng nhắm đích tế bào gốc ung thư dạ dày của phân đoạn chứa hợp chất saponin và bào chế sản phẩm từ cây lá khôi (Ardisia gigantifolia)” của học sinh Đào Xuân Minh và Nguyễn Lê Cường (Trường THPT chuyên Thái Nguyên). Dự án này giành giải nhất Cuộc thi khoa học kỹ thuật (KHKT) cấp quốc gia và là một trong bảy dự án của học sinh Việt Nam tham gia hội thi Khoa học kỹ thuật quốc tế (ISEF) 2022. Khi có kết quả Cuộc thi KHKT cấp quốc gia năm học 2021 - 2022, đề tài trên được công bố là do cô giáo Trương Thị Thanh, Trường THPT chuyên Thái Nguyên, hướng dẫn. Thế nhưng, trong hồ sơ tham gia ISEF 2022, tên người hướng dẫn dự án này lại là tiến sĩ Nguyễn Phú Hùng, Trưởng khoa Công nghệ sinh học Trường đại học Khoa học - Đại học Thái Nguyên.

Một ồn ào nữa được dư luận đưa ra, tiến sĩ Nguyễn Phú Hùng là chủ nhiệm một đề tài rất giống với dự án do hai học sinh trên thực hiện: “Nghiên cứu sự ức chế tế bào gốc ung thư dạ dày của các hợp chất triterpenoid saponin từ cây lá khôi Ardisia gigantifolia thông qua sự điều hòa con đường tín hiệu Notch” (do Quỹ NAFOSTED tài trợ). Cũng ở Khoa Công nghệ sinh học còn có một luận văn thạc sĩ sinh học ứng dụng (năm 2019) cùng chung nội dung: “Nghiên cứu tác động của dịch chiết lá khôi lên sự biểu hiện của các gen kiểm soát chu kỳ tế bào của tế bào gốc ung thư dạ dày” của Nguyễn Thị Hải Hồng. Việc dự án thay tên người hướng dẫn khi tham gia ISEF và việc ở một địa phương mà có đến ba dự án, đề tài, luận văn cùng chung một nội dung nghiên cứu càng khiến dư luận “tô đậm” thêm nghi vấn đã được đặt ra từ nhiều năm nay: Có bao nhiêu dự án, đề tài đoạt giải trong cuộc thi nghiên cứu KHKT thực sự do học sinh thực hiện?

Nhiều năm trước, mỗi khi danh sách đoạt giải nhất của cuộc thi này được công bố, không ít chuyên gia, người có chuyên môn đã “choáng” khi đọc đến những tên dự án như: “Nghiên cứu chỉ số hóa sinh NT-proBNP trong chẩn đoán và tiên lượng sớm suy tim trên bệnh nhân tăng huyết áp nguyên phát theo phân độ của Hội Tim mạch Hoa Kỳ”, “Tổng hợp các dẫn xuất ester mới của 3-HYDROXY-1-AZOALKENE và đánh giá tiềm năng điều trị ung thư”; “Cải tiến peptit polybia-mpl để ứng dụng trong điều trị ung thư”…
 

Dự án “Thiết kế, chế tạo máy hút dịch chanh dây bán tự động” của hai học sinh Đắk Lắk là một trong bảy dự án của học sinh Việt Nam tham gia hội thi Khoa học kỹ thuật quốc tế 2022 - ẢNH: ĐÔNG DU
Dự án “Thiết kế, chế tạo máy hút dịch chanh dây bán tự động” của hai học sinh Đắk Lắk là một trong bảy dự án của học sinh Việt Nam tham gia hội thi Khoa học kỹ thuật quốc tế 2022 - ẢNH: ĐÔNG DU
Dự án giành giải nhất Cuộc thi khoa học kỹ thuật cấp quốc gia của hai học sinh Trường THPT chuyên Thái Nguyên rất giống với đề tài nghiên cứu của tiến sĩ Nguyễn Phú Hùng và luận văn thạc sĩ của Nguyễn Thị Hải Hồng (ảnh chụp màn hình website Đại học Thái Nguyên)
Dự án giành giải nhất Cuộc thi khoa học kỹ thuật cấp quốc gia của hai học sinh Trường THPT chuyên Thái Nguyên rất giống với đề tài nghiên cứu của tiến sĩ Nguyễn Phú Hùng và luận văn thạc sĩ của Nguyễn Thị Hải Hồng (ảnh chụp màn hình website Đại học Thái Nguyên)

Không để con sâu làm rầu nồi canh

 

Theo tiến sĩ vật lý Nguyễn Thành Nam (giảng viên Học viện Kỹ thuật quân sự), đã phân tích, nghiên cứu về suy tim hay điều trị ung thư thì ít nhất người nghiên cứu phải hiểu về tim mạch và ung thư như một bác sĩ. Tương tự, anh L.K.Q. - người có kinh nghiệm năm năm làm việc về sắc ký - nhận định: Để vận hành thành thạo một hệ thống sắc ký lỏng hiệu năng cao (HPLC), sinh viên mới ra trường cần ít nhất hai tháng. Xử lý số liệu và phương pháp thì còn lâu hơn. Nên với nhận thức, kiến thức và quỹ thời gian ở trường, anh cho rằng rất khó để học sinh phổ thông có thể làm được.

Về dự án đang gây ồn ào, Q.M. - một sinh viên ngành dược - cho biết một lần chị được tham gia một nghiên cứu nhỏ ở trường. Để được tham gia, M. đã phải vượt qua rất nhiều bạn và phải đọc rất nhiều tài liệu. Theo M. để nghiên cứu thuốc thì phải học chuyên sâu. Là một sinh viên dược, M. đánh giá dự án đó không hề dễ. M. ái ngại: “Tôi biết học sinh THPT hiện nay rất giỏi, nhưng không thể nào có thể hiểu rõ về bào chế thuốc được như vậy”. Một học sinh (xin giấu tên) chia sẻ: “Em tham gia cuộc thi trong hai năm, nhưng năm nào cũng vậy, em bị đánh bại bởi những đề tài mang tầm vóc… tiến sĩ”. 

Công bằng mà nói, vẫn có không ít dự án vừa thiết thực vừa đúng với tinh thần và lứa tuổi của các em. Ví dụ: “Nghiên cứu điều chế chế phẩm thảo mộc phòng trừ sâu hại rau họ hoa thập tự (Brassicaceae) từ hợp chất cinnamyl acetate trong vỏ cây quế”, “Thiết kế, chế tạo máy hút dịch chanh dây bán tự động”, “Lò hun lá nón an toàn, hiệu quả và thân thiện với môi trường”…

Chính Vũ Hoàng Long - tác giả dự án giành giải nhất cấp quốc gia năm 2018 - 2019 và giải ba tại ISEF 2019 - chia sẻ: “Em đã rất ngạc nhiên về cách tổ chức cuộc thi ISEF - họ không đặt nặng thành tích, dự án của học sinh là những thứ gần gũi, đơn giản chứ không phải là những vấn đề to tát, quá sức học sinh”.

Cuộc thi KHKT để khuyến khích học sinh có đam mê với nghiên cứu, sáng tạo. Nhưng có lẽ bệnh thành tích đã khiến không ít cá nhân, tập thể, địa phương đẩy nó ngày càng xa mục đích ban đầu. Người lớn, cũng vì suất tuyển thẳng những học sinh đoạt giải quốc gia KHKT vào đại học mà biến sự vô tư với KHKT của con em mình thành cuộc chạy đua. Chỉ khi nào cuộc thi không còn mục đích báo cáo thành tích, xét thi đua hay giành vé vào thẳng đại học; khi đó nó mới thực sự là của học sinh, để các em sáng tạo, khám phá cũng như phát triển năng lực. 

Những luận án tiến sĩ tào lao, lãng xẹt, phi khoa học

Những luận án tiến sĩ tào lao, lãng xẹt, phi khoa học

Không hề hiếm những đề tài tiến sĩ tào lao, lãng xẹt kiểu “luận án cầu lông”, khiến cả núi tiền của, công sức trôi sông, chẳng thu được chút lợi ích nào cho xã hội.

Theo www.phunuonline.com.vn

 
List comment
 
 
Tạm đình chỉ cô giáo chủ nhiệm đánh học sinh lớp 1 bầm tay
icon

Trường Tiểu học Lê Văn Tám (thị trấn Ea Pốk, huyện Cư M’gar, Đắk Lắk) đã tạm đình chỉ cô giáo dùng thước đánh học sinh lớp 1 gây xôn xao dư luận.

 
 
Thu nhập có thể tới 9 tỷ/năm, học ngành Khoa học Máy tính cần tố chất gì?
icon

Khoa học Máy tính đang được đánh giá là ngành học hot nhất trong những năm gần đây với tỷ lệ cạnh tranh và điểm chuẩn đều ở ngưỡng rất cao.

 
 
Cô giáo đánh học sinh lớp 1 bầm tím: Giáo dục bằng bạo lực không làm đứa trẻ ngoan hơn!
icon

Không làm xong bài kiểm tra cuối kỳ, một bé gái lớp 1 đã bị cô giáo dùng thước đánh vào đùi và bắp tay gây bầm tím.

 
 
Chuyên gia mách nước học sinh tự kiểm soát bản thân khi lỡ 'nghiện game'
icon

Game online ngày càng phổ biến và có sức hút lớn với thanh thiếu niên. Nhiều em thậm chí 'nghiện game' gây ra nhiều hậu quả nặng nề cho sự phát triển sức khỏe và tâm lý. Vậy làm thế nào để cai nghiện game online?

 
 
Cách giải quyết đề thi Ngữ văn vào 10 đạt điểm cao nhất từ cô giáo Hà Nội
icon

Theo cô giáo Ngữ văn Lương Thu Thủy thì để đạt điểm cao trong bài thi Văn vào lớp 10 thí sinh cần phải lưu ý một số điểm.

 
 
Nóng vụ bạo lực học đường tại trường quốc tế: Làm gì khi con bị bắt nạt?
icon

Những ngày qua, mạng xã hội đang xôn xao trước vụ việc bạo lực học đường xảy ra tại trường quốc tế ISHCMC - American Academy có học phí đắt đỏ ở TPHCM.  

 
Hà Nội dự kiến tăng học phí gấp 2 lần: Sao phải vội vàng ngay sau dịch?
icon

HĐND TP Hà Nội vừa đưa ra dự thảo Nghị quyết quy định mức thu học phí đối với các cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông công lập trên địa bàn thành phố từ năm học 2022-2023 đến năm học 2025-2026.

 
Sau vụ cô giáo đánh 19 học sinh, phải biết cách khuyến khích học sinh, giáo viên tự giác ứng xử văn hóa
icon

Qua làm việc với đoàn kiểm tra của Phòng GD&ĐT huyện Châu Đức (tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu), cô giáo L. - giáo viên trường THCS Quang Trung thừa nhận đã đánh 19 em của hai lớp khối 9 trong giờ học.

 
Những 'ngã rẽ' không tồi nếu thí sinh trượt lớp 10 công lập
icon

Nếu trượt kỳ thi vào lớp 10 THPT công lập, các thí sinh vẫn còn có cơ hội vào các trường tư thục, các hệ thống giáo dục thường xuyên hay các trường nghề.

 
Tràn lan clip bạo lực học đường: Dạy học sinh ứng xử thế nào trên mạng xã hội?
icon

Sau những vụ học sinh đánh nhau vì mâu thuẫn trên mạng xã hội, hoặc quay clip đánh hội đồng bạn học rồi tung lên mạng... chuyên gia giáo dục cho rằng phải dạy các em về cách ứng xử với nhau trên không gian mạng.