Ôn thi vào lớp 10 môn Văn: Mẹo đưa dẫn chứng thuyết phục trong bài văn nghị luận xã hội

Dẫn chứng có vai trò rất quan trọng trong một bài văn nghị luận xã hội, giúp người viết/nói truyền tải trọn vẹn thông điệp tới người đọc/nghe, tạo thêm sức thuyết phục.

Để giúp học sinh rèn luyện kĩ năng sử dụng dẫn chứng trong bài văn nghị luận xã hội, nhằm đạt điểm cao trong kì thi vào lớp 10 THPT tới đây, cô Nguyễn Thị Thu Trang - giáo viên bộ môn Ngữ văn tại Hệ thống Giáo dục HOCMAI đã chia sẻ những mẹo học nhanh, nhớ lâu và dẫn chứng có sức nặng.

Ôn thi vào lớp 10 môn Văn: Mẹo đưa dẫn chứng thuyết phục trong bài văn nghị luận xã hội
Cô giáo dạy văn Nguyễn Thị Thu Trang

Theo cô Trang, do vốn kiến thức xã hội chưa sâu sắc, chưa cập nhật những tin tức thời sự mà không ít học sinh thường chọn những dẫn chứng chưa tiêu biểu, cụ thể và xác thực, hoặc chưa phù hợp hay không liên quan đến vấn đề nghị luận. 

Bên cạnh đó, một số học sinh mặc dù chọn đúng dẫn chứng nhưng viết không đạt hoặc bị sa đà vào việc kể. Đánh giá nguyên nhân, cô Trang cho rằng, đó là do các em còn viết theo bản năng, chưa có sự sắp xếp hợp lí trong lập luận.

Để khắc phục những lỗi trên, khi làm bài, thí sinh nên lựa chọn những dẫn chứng phù hợp với phạm vi đề bài. Ví dụ khi đề bài yêu cầu viết về tinh thần lạc quan thì các em cần lấy những dẫn chứng liên quan như tấm gương về nhà hùng biện Nick Vujicic. Đây là một người gặp rất nhiều khó khăn trong cuộc sống nhưng vẫn luôn lạc quan, vui vẻ, cố gắng vươn lên trong cuộc sống.

Theo đó, những dẫn chứng được đưa ra phải mang tính tiêu biểu, khách quan, vừa có tính thuyết phục, vừa gần gũi và có tính thời sự. Việc kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng là rất quan trọng.

Ví dụ với đề bài “Cuộc sống phải trải qua khó khăn và thử thách”, học sinh có thể sử dụng một dẫn chứng về tỷ phú Bill Gates. Cụ thể, trong bước đầu tiên, các em cần đưa ra dẫn chứng (doanh nhân Bill Gates) với lí lẽ “cuộc sống phải trải qua khó khăn và thử thách”.

Tiếp theo, học sinh cần tái hiện lại dẫn chứng, đó là quá trình mà Bill Gates chọn một con đường riêng, bỏ Đại học Harvard để sáng lập ra Microsoft.

Bước thứ ba là bình luận về dẫn chứng. Rõ ràng, Bill Gates đã phải trải qua rất nhiều khó khăn, thử thách thì mới đạt được thành công như hiện tại.

Bước cuối cùng là chốt ý bám đề, quay trở lại với lí lẽ đã đưa ra ban đầu. Việc này sẽ giúp dẫn chứng được lập luận chặt chẽ, không bị lan man. Chẳng hạn với ví dụ này, các em có thể chốt ý rằng dù sóng gió cuộc đời không ít nhưng Bill Gates vẫn chọn cho mình một hướng đi riêng và cuối cùng ông đã đạt được thành công, hạnh phúc.

2 mẹo giúp nhớ lâu các dẫn chứng trong bài văn nghị luận xã hội 

 

Mẹo thứ nhất, các em học sinh nên sưu tầm dẫn chứng theo chủ đề, ghi lại trên giấy nhớ và dán tại vị trí hàng ngày có thể nhìn thấy. Từ đó, các em sẽ nhớ được các dẫn chứng để áp dụng vào bài thi.

Ví dụ với chủ đề về nghị lực sống, các em có thể lấy dẫn chứng về Kito Aya, một nữ sinh người Nhật bị mắc bệnh thoái dây sống tiểu não đã dũng cảm và mạnh mẽ để sống những ngày trọn vẹn  bên mọi người. 

Với chủ đề về sự dũng cảm, học sinh có thể lấy dẫn chứng mang tính thời sự như câu chuyện về Malala Yousafzai, người được biết đến với hoạt động nữ quyền của mình hay tấm gương quên mình cứu người đuối nước của em Nguyễn Văn Nam (học sinh lớp 12T7, trường THPT Đô Lương 1, Nghệ An).

Còn trong chủ đề về sự trung thực, các em có thể tham khảo dẫn chứng về tấm gương chàng sinh viên Lê Doãn Ý (Đại học Mở Hà Nội tại Đà Nẵng) nhặt được và trả lại hơn 1,3 tỉ đồng cho người mất.

Với chủ đề lòng nhân ái, cô Trang gợi ý cho các em học sinh tham khảo dẫn chứng về Mẹ teresa, người phụ nữ đã chăm sóc người nghèo, bệnh tật, trẻ mồ côi… trong suốt 40 năm. Bà cũng là người đã được trao giải Nobel Hòa Bình.

Mẹo thứ hai là sưu tầm dẫn chứng theo tấm gương, sự kiện để áp dụng linh hoạt vào các đề bài.

“Cụ thể, các em hãy sưu tầm ít nhất 2 doanh nhân nổi tiếng có tầm ảnh hưởng trên thế giới, 2 nhà khoa học cống hiến cho nhân loại, 2 chính trị gia vĩ đại, 2 thế hệ trẻ thành công trong học tập, khởi nghiệp và những tấm gương sống cống hiến. Đối với dẫn chứng sự kiện, các em cần lưu ý những sự kiện có tính thời sự như Covid-19, đợt lũ lụt miền Trung năm 2020,…”, cô Trang nhắn nhủ,

Theo đó, chỉ cần sưu tầm một số tấm gương tiêu biểu, học sinh có thể ứng dụng cho nhiều dạng đề. Ví dụ dẫn chứng về Bill Gates có thể sử dụng cho đề bài sống cho đam mê, vượt qua khó khăn trong cuộc sống, chúng ta đều phải trải qua thất bại trước khi thành công...

Hy vọng những gợi ý về mẹo làm bài trên có thể giúp thí sinh có được điểm tối đa trong kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 sắp tới.

Thầy giáo "mách nước" ôn thi tốt nghiệp THPT 2021 môn Toán giành điểm cao

Thầy giáo "mách nước" ôn thi tốt nghiệp THPT 2021 môn Toán giành điểm cao

Ở thời điểm nước rút trước kỳ thi tốt nghiệp THPT 2021, thí sinh nên ôn tập môn Toán tập trung các nội dung nào để giành điểm cao?

Hoàng Thanh

 
List comment
 
 
Đằng sau hình xăm của học sinh là sự thờ ơ của người lớn?
icon

Và cuối cùng thì nữ sinh lớp 11 làm lộ hình xăm có quyết định tự nguyện xin rút hồ sơ, chuyển trường.

 
 
Phụ huynh đến tận nhà tát bạn của con: Mẹ dạy gì con từ hành vi côn đồ?
icon

Hai học sinh lớp 3 ở Nghệ An trêu đùa nhau sau đó một phụ huynh bị tố là đến nhà tát vào mặt cháu bé đã cắn con mình.

 
 
Vì sao không cho HS thi online xong mới nghỉ hè: Sở GD&ĐT Hà Nội nói gì?
icon

Việc Hà Nội cho học sinh nghỉ hè khi chưa thi học kỳ II khiến nhiều phụ huynh băn khoăn. Tuy nhiên, Sở GD&ĐT Hà Nội đã nêu rõ các lý do của việc chọn phương án này chứ không phải cho phép tổ chức thi online.

 
 
Các ĐH áp dụng online với phỏng vấn tuyển sinh, bảo vệ khóa luận tốt nghiệp
icon

Trước diễn biến phức tạp của dịch bệnh, để không làm ảnh hưởng đến kế hoạch đào tạo, nhiều trường đại học đã linh hoạt chuyển việc phỏng vấn tuyển sinh, bảo vệ luận án tốt nghiệp sang hình thức trực tuyến (online).

 
 
Hà Nội quyết định cho học sinh được nghỉ hè sớm từ 15/5
icon

Khoảng 2 triệu học sinh Hà Nội, từ mầm non đến THPT sẽ nghỉ hè từ ngày 15/5, sớm hơn kế hoạch ban đầu gần nửa tháng.  

 
 
Xôn xao vụ nữ sinh xăm hình bị 'buộc thôi học': Cha mẹ làm gì khi con đòi xăm hình?
icon

Một nữ sinh lớp 11 trường tư trên địa bàn TP Biên Hoà (Đồng Nai) vừa bị 'buộc thôi học' vì xăm hình rồi đăng hình ảnh lên mạng xã hội.

 
Tin mới nhất: Hà Nội giữ nguyên kế hoạch tổ chức thi vào lớp 10
icon

Ông Phạm Văn Đại - Phó giám đốc Sở GD&ĐT Hà Nội cho biết: “Đến thời điểm này Hà Nội vẫn sẽ tổ chức kỳ thi tuyển vào lớp 10 với 4 bài thi theo đúng kế hoạch'.

 
Trưởng phòng Giáo dục: Không cần thi trực tuyến, kết thúc năm học được rồi!
icon

Dịch bệnh căng thẳng, không cần thiết phải thi trực tuyến, nhà trường có thể sử dụng điểm từ trước đến nay để đánh giá học lực, kết thúc năm học thời điểm này - ý kiến của Trưởng Phòng GD&ĐT quận Tây Hồ nói trúng ý phụ huynh

 
Đà Lạt: Cô giáo nổi nóng đánh học sinh bầm tím mông, nghiệp vụ sư phạm đâu?
icon

Vừa qua, trên mạng xã hội xuất hiện hình ảnh một học sinh lớp 2 bị đánh bầm tím phần mông. Hình ảnh trên được đăng kèm thông tin “tố” cô giáo đã nhiều lần đánh cháu P.H.K (học sinh lớp 2D trên địa bàn TP.Đà Lạt).

 
Một thí sinh đăng ký xét tuyển đại học tới 99 nguyện vọng
icon

Đến 17h chiều nay, cả nước có 791.983 thí sinh đăng ký xét tuyển đại học, cao đẳng, trong đó có một thí sinh đăng ký tới 99 nguyện vọng.