Giáo viên Sử: Cần cho thế hệ trẻ biết về những nỗi đau ở Gạc Ma
Xung quanh việc bảo vệ chủ quyền biển đảo và đặc biệt là trận chiến Gạc Ma của quân đội ta bảo vệ chủ quyền đất nước nên hay không nhắc lại việc này để thế hệ trẻ hiểu hơn về những hi sinh mất mát của cha anh và khẳng định chủ quyền của mình, PV Infonet có cuộc trao đổi với Ths Trần Trung Hiếu - Giáo viên Sử Trường THPT chuyên Phan Bội Châu, tỉnh Nghệ An, để hiểu rõ hơn về vấn đề này.
![]() |
Trận chiến Gạc Ma 1988 chúng ta không được quên (Ảnh minh họa). |
Ths Trần Trung Hiếu cho biết: “Vào ngày 14/3/1988, quân đội Trung Quốc đã đánh chiếm đảo Gạc Ma (thuộc quần đảo Trường Sa) của Việt Nam. Sau 28 năm, vì nhiều lý do khác nhau mà người ta đã quên dần sự thật lịch sử này. Nhưng, những người thân của các liệt sỹ Gạc Ma và cả những đồng đội còn sống sót sau sự kiện đó vẫn không thể và không bao giờ quên nỗi đau đó.
Vết thương chưa lành, nhưng chỗ cắn vẫn còn đau, bởi sự kiện Gạc Ma nhạt dần và biến mất sau khi 2 nước Việt - Trung tuyên bố bình thường hóa quan hệ (1990). Trong 28 năm, thời gian quá dài và quá đủ để chúng ta nhìn nhận lại một sự thật hiển nhiên dù nó rất phũ phàng và đau xót. Đáng để chúng ta phải trăn trở là tại sao một sự kiện như thế nhưng không hề được nói 1 từ nào trong sách giáo khoa Lịch sử phổ thông hiện hành, dù nó được viết, bổ sung, chỉnh sửa và tái bản nhiều lần sau khi sự kiện này xảy ra”.
“Nhiều biên niên lịch sử về những sự kiện lịch sử của rất nhiều tài liệu, cuốn sách, kể cả những cuốn “Sổ tay Báo cáo viên” của Ban Tuyên giáo Trung ương nhiều năm cũng không nhắc đến sự kiện này. Nhiều bloc lịch treo tường hàng chục năm qua không hề nhắc đến các sự kiện 17/2/1979 ở biên giới phía Bắc, biên giới Tây- Nam và các sự kiện liên quan đến chủ quyền biển đảo: 19/1/1974 ở Hoàng Sa; 14/3/1988 ở Gạc Ma ( quần đảo Trường Sa)...và cùng với một số cơ quan truyền thông báo chí của Đảng, Nhà nước cũng ít đề cập những sự kiện liên quan đến quan hệ Việt Nam -Trung Quốc kiểu như thế.
Về phía Trung Quốc, các cơ quan truyền thông của họ đã lý giải và biện minh cho hành động xâm chiếm và thảm sát rằng, khi tàu của họ đang bỏ neo để yểm trợ cho một nhóm nghiên cứu, thăm dò dầu mỏ ở đây thì bị Hải quân Việt Nam nổ súng tấn công, vì thế họ phải “bắt buộc để tự vệ”, rằng chủ trương ban đầu của họ là chỉ chiếm đóng các hòn đảo bỏ hoang chứ không tranh chấp các đảo có lực lượng nước ngoài chiếm đóng từ trước”, Ths Trần Trung Hiếu nói.
Tuy nhiên, Ths Trần Trung Hiếu cũng thẳng thắn phân tích: “Thực tế lịch sử đã khẳng định, Trung Quốc đã có mưu đồ và sự tính toán kỹ càng cho mọi hành động xâm lược lãnh thổ Việt Nam. Những gì mà các cựu chiến binh kể lại cùng với đoạn băng video gần 20 phút mà Trung Quốc công bố trên internet đã nói lên tất cả bản chất, âm mưu và thủ đoạn của kẻ xâm lược.
Với cách nhìn nhận của một giáo viên Sử, tôi thiết nghĩ trong chiến tranh thì sự hy sinh, mất mát cũng là lẽ thường tình. Lâu nay, người ta thường nhắc đến sự kiện này là “hải chiến Trường Sa”, tôi thấy như thế là chưa thỏa đáng.Sự thật những gì đã xảy ra vào sáng 14/3/1988, tôi nghĩ phải dùng động từ “xâm chiếm” và “thảm sát” thì mới phản ánh đầy đủ, chính xác những hành động tàn bạo của Hải quân Trung Quốc.
Cuộc chiến xảy ra trong điều kiện về tương quan lực lượng chênh lệch, giữa một bên là hàng ngàn quân đội Trung Quốc với nhiều tàu chiến và vũ khí hặng nặng để tấn công và thảm sát những người lính công binh làm nhiệm vụ xây dựng cụm đảo Gạc Ma, Cô Lin, Len Đao của Trung đoàn Công binh 83 (quân chủng Hải quân) và lực lượng giữ đảo Lữ đoàn 146 ( Vùng 4 Hải quân).Trong bối cảnh như thế, quân đội Trong Quốc hung hãn và tham vọng như thế thì những người sẵn sàng ra đảo Gạc Ma cắm cờ Tổ quốc và xác lập chủ quyền đều xứng đáng là những người anh hùng”.
![]() |
“Những loạt đạn chát chúa, những lưỡi lê sắc lạnh của quân thù, những người lính vẫn ngoan cường, dũng cảm quây thành vòng tròn để bảo vệ lá cờ Tổ quốc. Thiếu úy Trần Văn Phương ngã xuống nhưng vẫn ôm chặt lá cờ loang máu. Sáu mươi tư người đã hy sinh, 9 người bị chúng bắt và đưa về Trung Quốc giam cầm, sau hơn 3 năm chúng mới trả.
Sự thật là Quần đảo Hoàng Sa đã mất 42 năm và đảo Gạc Ma đã bị chúng chiếm đóng trái phép 28 năm qua vẫn không thể tách rời với Tổ quốc. Và cứ sau mỗi cuộc chiến tranh xâm lược mà Trung Quốc đã gây ra đối với dân tộc ta, nhân dân ta đã thêm một lần mất đi nhiều xương máu, đất nước ta lại thêm một lần mất đi từng tấc đất thiêng liêng của Tổ quốc.
Vấn đề về chủ quyền Hoàng Sa, Trường Sa đã được các nhà nước phong kiến Việt Nam xác lập, thực hiện quyền kiểm soát, quản lý, cai trị và khai thác hai quần đảo đó với tư cách nhà nước. Quyền làm chủ và cai trị của các chính quyền kế tiếp khác nhau ở Việt Nam đối với Hoàng Sa, Trường Sa là thực sự, rõ ràng, phù hợp với pháp luật và tập quán quốc tế”, Ths Trần Trung Hiếu chia sẻ.
Nhưng Ths Trần Trung Hiếu cũng bầy tỏa quan điểm của mình: “Chúng ta không tưởng nhớ, tri ân đúng nghĩa các liệt sỹ đã hy sinh ở Hoàng Sa, Trường Sa nói chung, Gạc Ma nói riêng thì làm sao giáo dục cho thế hệ trẻ đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, biết trân trọng những giá trị lịch sử để từ đó có thái độ và trách nhiệm của mình đối với Tổ quốc?
Nhắc lại sự kiện Gạc Ma 28 năm trước không phải là việc nhằm khơi sâu mối thù hằn dân tộc và phá vỡ quan hệ láng giềng với Trung Quốc sau nhiều năm thăng trầm trong xu thế hội nhập và toàn cầu hóa. Ôn lại để nhắc nhở thế hệ trẻ không nên ảo tưởng về những câu khẩu hiệu, những ngôn từ ngoại giao của các chính khách” .
Theo Ths Trần Trung Hiếu, nhắc lại để thế hệ trẻ cần phải biết tôn vinh, tưởng nhớ và tri ân các bậc tiền nhân đã ngã xuống vì Tổ quốc, để sống có trách nhiệm hơn và yêu Tổ quốc hơn. Nhắc nhở không để kích động hận thù mang tính cực đoan với nước láng giềng mà từ sự thật lịch sử đó để chúng ta có thể rút ra những bài học lịch sử quý giá trong cuộc đấu tranh giữ vững chủ quyền biển đảo cả trong hiện tại và tương lai. Ghi nhớ nỗi đau để chúng ta trân trọng hòa bình, để ký ức về Gạc Ma không bao giờ bị xóa nhòa trong lòng mỗi người con đất Việt.