Bộ Nông nghiệp: Bộ tiêu chí quốc gia về xã nông thôn mới 2016-2020 là phù hợp

Tại báo cáo rà soát, đánh giá Bộ tiêu chí quốc gia về xã nông thôn mới giai đoạn 2016-2010, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) đánh giá: "Tổng thể chung, Bộ tiêu chí quốc gia về xã nông thôn mới giai đoạn 2016-2020 là cơ bản phù hợp, trong đó, đối với những xã đồng bằng, xã miền núi nhưng có điều kiện thuận lợi, hoàn toàn có thể đạt chuẩn.

Thực tế đã chứng minh, mới đến tháng 6/2019, cả nước đã có 50,8% số xã đạt chuẩn NTM, mặc dù mục tiêu đặt ra là đến hết năm 2020. Chỉ những xã đặc biệt khó khăn, xã miền núi có địa bàn rộng, địa hình phức tạp, dễ bị ảnh hưởng bởi tác động của bão, lũ, phải cần thời gian lâu hơn để hoàn thành”, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cho hay.

Tính đến tháng 8/2019, cả nước có 4.522/8.902 xã (50,8%) đã đạt chuẩn NTM

Theo Bộ NN&PTNT, trước đây khi được công nhận đạt chuẩn NTM, nhiều địa phương lúng túng, chưa xác định được nội dung chỉ đạo tiếp theo để các xã, huyện tiếp tục thực hiện xây dựng NTM. 

Một số địa phương tỏ ra lơ là, thỏa mãn với những kết quả đạt được. Trên thực tế, những kết quả đạt được trong xây dựng NTM ở các xã đã đạt chuẩn mới chỉ là bước khởi đầu, trong khi việc duy trì, giữ vững và không ngừng nâng cao chất lượng các tiêu chí xây dựng NTM lên tầm cao hơn là yếu tố quan trọng để xây dựng NTM trở thành quá trình liên tục, thường xuyên, hướng đến mục tiêu là xây dựng NTM bền vững, không ngừng nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho cư dân nông thôn.

Do vậy, từ thực tiễn xây dựng NTM giai đoạn 2016-2020, Bộ NN&PTNT đã ban hành Công văn số 1345/BNN-VPĐP ngày 08/02/2018 hướng dẫn xây dựng và triển khai kế hoạch xét, công nhận xã đạt chuẩn NTM nâng cao giai đoạn 2018-2020. 

Theo đó, Trung ương ban hành nội dung định hướng nâng cao, UBND cấp tỉnh ban hành tiêu chí, chỉ tiêu cụ thể, để các địa phương có căn cứ xây dựng kế hoạch, chỉ đạo thực hiện và đánh giá kết quả thực hiện, xét, công nhận, công bố xã đạt chuẩn NTM nâng cao. 

Đồng thời với việc hướng dẫn xây dựng NTM nâng cao, Bộ đã phối hợp với các Bộ, ngành Trung ương tham mưu, trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 691/QĐ-TTg ngày 05/6/2018 về ban hành tiêu chí xã NTM kiểu mẫu giai đoạn 2018-2020, theo đó quy định: Xã được công nhận NTM kiểu mẫu là xã đã đạt chuẩn NTM nâng cao theo quy định và đáp ứng 04 tiêu chí NTM kiểu mẫu, gồm: Sản xuất - Thu nhập- Hộ nghèo; Giáo dục - Y tế - Văn hóa; Môi trường; An ninh trật tự - Hành chính công. Đồng thời, giao UBND cấp tỉnh căn cứ điều kiện thực tế của địa phương, lựa chọn loại hình xã NTM kiểu mẫu nổi trội nhất trong các nhóm tiêu chí để hướng dẫn, chỉ đạo thực hiện xây dựng xã NTM kiểu mẫu.

“Việc ban hành tiêu chí xã NTM kiểu mẫu (tháng 6/2018) được coi là một cột mốc mới, thể hiện rõ quan điểm của Thủ tướng Chính phủ và Ban Chỉ đạo Trung ương hướng tới mục tiêu “chất lượng và bền vững” trong xây dựng NTM, đồng thời khẳng định quá trình xây dựng NTM là thường xuyên, liên tục, có điểm bắt đầu nhưng không có điểm kết thúc”, Bộ Nông nghiệp cho hay.

Đối với Bộ tiêu chí xã NTM nâng cao: Đến nay, có 52 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương đã ban hành Bộ tiêu chí xã NTM nâng cao áp dụng trên địa bàn tỉnhvà chỉ đạo thực hiện.

Đối với Bộ tiêu chí xã NTM kiểu mẫu: Đến nay, có 23 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương đã ban hành Bộ tiêu chí xã NTM kiểu mẫu áp dụng trên địa bàn tỉnhvà chỉ đạo thực hiện.

Tính đến tháng 8/2019, cả nước có 4.522/8.902 xã (50,8%) đã đạt chuẩn NTM; bình quân đạt 15,26 tiêu chí/xã; không còn xã dưới 5 tiêu chí; còn 1.276 xã (14,3%) dưới 10 tiêu chí.

Kết quả thực hiện tiêu chí NTM theo tỉnh, có 4 tỉnh/thành phố có 100% số xã đã đạt chuẩn NTM là Nam Định, Đà Nẵng, Đồng Nai, Bình Dương; 7 tỉnh/thành phố có trên 90% số xã đạt chuẩn NTM; 4 tỉnh/thành phố có 75-89% số xã đã đạt chuẩn NTM…

Khi Chương trình bắt đầu được triển khai, chỉ có tiêu chí An ninh trật tự xã hội có 76,1% số xã đạt chuẩn, các tiêu chí còn lại đều có dưới 50% số xã đạt chuẩn, trong đó có 04 tiêu chí chỉ có dưới 10% số xã đạt chuẩn.

Tuy nhiên, tính đến tháng 8/2019, tất cả 19 tiêu chí NTM đều có trên 60% số xã đạt chuẩn. 5 tiêu chí có từ 90% số xã đạt chuẩn trở lên, gồm: Quy hoạch, Lao động có việc làm, Quốc phòng và An ninh, Thủy lợi, Điện.

5 tiêu chí có từ 80% đến dưới 90% số xã đạt chuẩn, gồm: Thông tin và Truyền thông, Giáo dục và Đào tạo, Cơ sở hạ tầng thương mại nông thôn, Y tế, Văn hóa; 3 tiêu chí có từ 70% đến dưới 80% số xã đạt chuẩn, gồm: Tổ chức sản xuất, Hệ thống chính trị và tiếp cận pháp luật, Nhà ở dân cư.

6 tiêu chí có từ 60% đến dưới 70% số xã đạt chuẩn, gồm: Hộ nghèo, Thu nhập, Giao thông, Trường học, Môi trường và an toàn thực phẩm, Cơ sở vật chất văn hóa.