APEC 2017 là năm “bản lề” để hoàn thành Mục tiêu Bogor

Phát biểu tại cuộc gặp gỡ báo chí bên lề các cuộc hội nghị cấp cao tại APEC, Giám đốc điều hành Ban thư ký APEC, tiến sỹ Alan Bollard cho rằng: “Trong nhiều năm nay, quá trình thực hiện Mục tiêu Bogor tương đối khó khăn và có dấu hiệu chững lại. Tuy nhiên, đây là mục tiêu hàng đầu của APEC, với sự đồng thuận của các nền kinh tế thành viên hướng tới một môi trường thương mại tự do và mở cửa. Chính vì vậy, APEC vẫn đang nỗ lực hết sức để hoàn thành mục tiêu này một cách thành công dù còn rất nhiều vấn đề chuyên môn cần phải thảo luận”.

Ông Alan cũng nói thêm rằng ông có hy vọng rất lớn vào các cuộc họp trong khuôn khổ năm APEC 2017 tại Việt Nam sẽ đưa ra được nhiều sáng kiến, giải pháp tích cực, góp phần đẩy nhanh quá trình hoàn thành Mục tiêu Bogor.

Ông Alan Bollard (trái) trong một cuộc họp báo bên lề SOM 1, Nha Trang.

Cũng có chung quan điểm như vậy, Chủ tịch SOM APEC 2017, Thứ trưởng Thường trực Bộ Ngoại giao Bùi Thanh Sơn nhấn mạnh: “APEC đang ở giai đoạn quan trọng nhằm đẩy mạnh nỗ lực hoàn thành các Mục tiêu Bogor về tự do hoá thương mại và đầu tư vào năm 2020. Trong đó, đóng góp của các Ủy ban vào thành công chung của Năm APEC 2017 sẽ là một bước tiến then chốt trong tiến trình này”.

Trước đó, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Phạm Bình Minh nhấn mạnh tại cuộc trả lời phỏng vấn báo chí nhân dịp đầu năm 2017: “Về mục tiêu Bogor, Việt Nam làm chủ nhà APEC vào giai đoạn hết sức quyết định, đó là hoàn thành các Mục tiêu Bogor về tự do hóa thương mại, đầu tư đến năm 2020. Điều quan trọng hơn là tại APEC 2017, chúng ta sẽ cùng các thành viên xây dựng tầm nhìn sau năm 2020”.

Chủ tịch nước Trần Đại Quang cũng từng khẳng định trước Hội nghị cấp cao APEC năm 2016 tại Peru rằng: “Năm APEC 2017 với chủ đề “Tạo động lực mới, cùng vun đắp tương lai chung”, Việt Nam sẽ làm hết sức mình để cùng các thành viên thúc đẩy mạnh mẽ việc hoàn thành các Mục tiêu Bogor về tự do hóa thương mại và đầu tư vào năm 2020; chung tay xây dựng tầm nhìn liên kết khu vực trong giai đoạn phát triển mới. Đây là nền tảng quan trọng để cùng tạo dựng quan hệ Đối tác châu Á - Thái Bình Dương vì phát triển bền vững và bao trùm trong thế kỷ 21”.

Những khó khăn và vai trò của Việt Nam

Theo các chuyên gia, cho đến nay APEC đã thành công trong việc đề ra được “chương trình hành động chung” của tổ chức và “chương trình hành động riêng lẻ” của từng nước thành viên, tiến tới tự do hoá thương mại và đầu tư trong từng nước thành viên để rồi tiến tới tự do hoá thương mại và đầu tư trong khu vực vào năm 2020.

Tuy nhiên, việc thực hiện còn gặp khó khăn và thử thách vì ba lý do chính. Thứ nhất, tính đa dạng và phức tạp của khu vực với các nước có cơ cấu kinh tế cũng như trình độ phát triển rất khác nhau. Vì vậy, những ưu tiên phát triển kinh tế cũng như cách đề cập đối với các lĩnh vực hợp tác của các nước thành viên cũng khác nhau.

Thứ hai, do tính chất không bắt buộc của các cam kết nên trong quá trình thực hiện tự do hoá thương mại và đầu tư, hợp tác kỹ thuật, sẽ nảy sinh những khó khăn và bất đồng. Và thứ ba, các yếu tố phi kinh tế như văn hoá, lịch sử, môi trường, an ninh... cũng sẽ có những tác động nhất định đến hợp tác kinh tế giữa các nước cũng như tiến trình tự do hoá thương mại và đầu tư ở khu vực.

Với vai trò chủ nhà của Năm APEC 2017, Việt Nam tiếp tục đưa việc đẩy nhanh hoàn thành Mục tiêu Bogor là một trong những ưu tiên quan trọng trong chương trình nghị sự của Diễn đàn này.

Việt Nam đang tích cực cùng các thành viên triển khai những sáng kiến nhằm giải quyết những rào cản tồn tại được nêu ra trong“Báo cáo đánh giá giữa kỳ về tiến độ thực hiện Mục tiêu Bogor”, hướng tới thực hiện thành công các Mục tiêu Bogor vào năm 2020.

Đây sẽ là nền tảng quan trọng để APEC xây dựng và định hình tương lai hợp tác sau năm 2020, tập trung vào những mục tiêu rộng hơn tự do hoá thương mại và đầu tư để ứng phó hiệu quả hơn với những thách thức mà bối cảnh mới đã và đang đặt ra như tăng trưởng bền vững, bao trùm, sáng tạo, thương mại điện tử…

Bên cạnh đó, để APEC có thể kiên định các Mục tiêu Bogor, cần ý chí chính trị vững vàng của các nhà lãnh đạo APEC cũng như niềm tin, sự đồng thuận giữa các nhóm trong xã hội như doanh nghiệp, người lao động, người dân… về những lợi ích của tự do thương mại, mà quan trọng nhất là động lực của tăng trưởng và ổn định đã phần nào được chứng thực trong hơn hai thập kỷ qua.

Trong cuộc trả lời phỏng vấn báo chí hồi đầu năm nay, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Phạm Bình Minh cũng nhấn mạnh: “Về mục tiêu Bogor, Việt Nam làm chủ nhà APEC vào giai đoạn hết sức quyết định, đó là hoàn thành các Mục tiêu Bogor về tự do hóa thương mại, đầu tư đến năm 2020. Điều quan trọng hơn là tại APEC 2017, chúng ta sẽ cùng các thành viên xây dựng tầm nhìn sau năm 2020, tức là đi vào giai đoạn thập kỷ thứ 4 hình thành APEC từ năm 1989 đến nay. Thực hiện được mục tiêu Bogor, vậy điều gì xảy ra sau Bogor”.