Ý nghĩa nhân văn của Vu Lan: Báo hiếu

Được sự ủng hộ của Ban Tôn giáo Chính phủ, Giáo hội Phật giáo Việt Nam, UBND TP Hà Nội và Hội Hỗ trợ Gia đình Liệt sĩ Việt Nam; Ban trị sự Giáo hội Phật giáo huyện Đông Anh phối hợp cùng Công ty Cổ phần Truyền thông Việt đồng hành cùng doanh nghiệp tổ chức Mùa Vu Lan: Đón rước 100 Tháp Ngọc Xá lợi phật từ 12/8 đến 17/8/2015 tại chùa Hưng Thạnh (Phú Quốc, Kiên Giang) và chùa Linh Ứng (Đông Anh, Hà Nội).

Vu Lan được hiểu là Lễ báo hiếu, trùng hợp ngày Rằm tháng 7 lễ “Xá tội vong nhân”. Theo tín ngưỡng dân gian đây cũng là ngày mở cửa ngục, ân xá cho vong nhân chưa có người thân tại trần thế thờ tự.

Xuất phát từ sự tích về Bồ tát Mục Kiền Liên đại hiếu đã cứu mẹ của mình ra khỏi kiếp ngạ quỷ. Vu Lan là ngày lễ hằng năm để tưởng nhớ công ơn cha mẹ (và tổ tiên nói chung) - cha mẹ của kiếp này và của các kiếp trước.

Theo kinh Vu Lan thì Mục Kiền Liên đã tu luyện thành công nhiều phép thần thông. Mẹ ông là bà Thanh Đề đã qua đời, ông tưởng nhớ và muốn biết bây giờ mẹ như thế nào nên dùng mắt phép nhìn khắp trời đất để tìm.Thấy mẹ mình, vì gây nhiều nghiệp ác nên phải sanh làm ngạ quỷ, bị đói khát hành hạ khổ sở, ông đã đem cơm xuống tận cõi quỷ để dâng mẹ. Tuy nhiên do đói ăn lâu ngày nên mẹ của ông khi ăn đã dùng một tay che bát cơm của mình đi không cho các cô hồn khác đến tranh cướp, vì vậy khi thức ăn đưa lên miệng đã hóa thành lửa đỏ.

Mục Liên quay về tìm Phật để hỏi cách cứu mẹ, Phật dạy: "Dù ông thần thông quảng đại đến đâu cũng không đủ sức cứu mẹ ông đâu. Chỉ có một cách nhờ hợp lực của chư tăng khắp mười phương mới mong giải cứu được. Ngày rằm tháng bảy là ngày thích hợp để cung thỉnh chư tăng, hãy sắm sửa lễ cúng vào ngày đó".

Làm theo lời Phật, mẹ của Mục Liên đã được giải thoát. Phật cũng dạy rằng: chúng sanh ai muốn báo hiếu cho cha mẹ cũng theo cách này (Vu-Lan-Bồn Pháp). Từ đó, ngày lễ Vu-lan ra đời.

Ông Nguyễn Hữu Oanh, nguyên Phó ban Ban Tôn giáo Chính phủ, Phó Chủ tịch Hội Hỗ trợ Gia đình Liệt sĩ Việt Nam cho biết: “Lễ Vu Lan có căn cốt từ đạo Phật và nay đang được cộng đồng đón nhận và truyền bá ngày càng rộng lớn, đang trở thành một Ngày hội tôn kính công đức sinh thành, dưỡng dục của cha mẹ và ngợi ca tấm gương hiếu thảo của những người con...”.

Trong dân gian có vô vàn thành ngữ ngợi ca cha mẹ thật ý nghĩa như: Đi khắp thế gian không ai sánh bằng mẹ. Gian khổ cuộc đời ai nặng gánh hơn cha/ Vời vợi non cao ơn dưỡng dục. Mênh mông biển rộng đức sinh thành/Ân sâu nghĩa mẫu đông hải tựa. Sinh thành công phụ thái sơn cao/Cầu cho cha được thanh nhàn. Chúc cho mẹ được an khang tuổi già/Cha là bắt đầu cho nguồn gốc, lý tưởng và tương lai. Mẹ là bắt đầu cho sự sống, tình yêu và hạnh phúc/Bàn tay nối tiếp bàn tay. Vai cha lưng mẹ cõng đầy ấm no.

Tối 16/8/2015, Lễ Vu Lan và Chương trình nghệ thuật Mẹ Việt Nam ơi!  được tổ chức tại chùa Linh Ứng với nhiều ca khúc tuyển chọn đậm sắc thái Phật giáo và gợi nhớ công lao trời biển của các bậc phụ mẫu.