Về làng nghề đúc đồng gia truyền gần 500 năm tuổi ở Hà Nội

Làng đúc đồng Ngũ Xã có từ thời nhà Lê (1428-1527) đến nay đã gần 500 năm tuổi. Làng do dân từ 5 làng: Đông Mai, Châu Mỹ, Long Thượng, Điện Tiền và Đào Viên, tạo dựng trên đất Thăng Long nên lấy tên là Ngũ Xã. Về sau làng được tổ chức thành phường nghề riêng, gọi là phường đúc đồng Ngũ Xã, nay là phố Ngũ Xã, thuộc quận Ba Đình - Hà Nội.

Từ xưa làng Ngũ Xá đã rất nổi tiếng về đúc tượng đồng

Từ thời xưa làng nghề Ngũ Xã đã rất nổi tiếng nhờ kỹ thuật đúc tượng đồng, trống đồng, đồ thờ bằng đồng, chuông đồng, tranh đồng với những nét tinh hoa bậc nhất. Điều này được thể hiện trong câu vè được lưu truyền từ bao đời: "Lĩnh hoa Yên Thái, đồ gốm Bát Tràng, thợ vàng Định Công, thợ đồng Ngũ Xã".

Những sản phẩm của họ làm ra trải qua bao thăng trầm cùng thời gian vẫn được coi là hình mẫu về nghệ thuật và chất lượng mà không xưởng đúc đồng nào trong cả nước bì kịp.

Điều làm nên sự khác biệt trong các sản phẩm của làng Ngũ Xã chính là ở kỹ thuật đúc liền khối. Việc đúc liền khối những sản phẩm nhỏ đã không hề đơn giản, nên đối với những sản phẩm có kích thước lớn thì khó khăn này càng nhân lên gấp bội.

Hai tác phẩm nghệ thuật nổi bật nói lên trí tuệ, tài năng, bí quyết và sự lao động cần mẫn giàu sáng tạo của thợ đúc đồng Ngũ Xã là tượng đồng đen Trấn Vũ, còn gọi là tượng Huyền Thiên Trấn Vũ đặt tại đền Quán Thánh và pho tượng Phật Di Đà được đặt tại chùa Thần Quang, ngay trên đất làng.

Xưởng đúc đồng nhà nghệ nhân Nguyễn Văn Ứng là một trong những nơi hiếm hoi còn lại trong làng Ngũ Xã vẫn tiếp nối nghề đúc đồng truyền thống của cha ông.

Xưởng đúc nhà ông không chỉ là nơi trưng bày nhiều tượng đồng với những kỹ thuật tinh xảo, mà còn là nơi còn rất nhiều khách du lịch quốc tế đến tìm hiểu về nghệ thuật đúc đồng và văn hóa của Việt Nam.

Xưởng của ông rất nhiều đơn đặt hàng, chủ yếu là các tượng Phật, tượng Bác Hồ và các nhân vật lịch sử, đồ thờ… Có rất nhiều đơn hàng của khách nước ngoài, nên thợ của ông lúc nào cũng phải làm việc hết công suất. Nghệ nhân Nguyễn Văn Ứng luôn mong muốn và trăn trở nghề đúc đồng của Ngũ Xã sẽ được lưu giữ và tồn tại mãi mãi cùng những nét tinh hoa của đất Hà thành xưa.

Thành công của làng đúc đồng Ngũ Xã là đã tiến hành đúc các sản phẩm bằng đồng trong suốt mấy trăm năm nay. Điều này đã khẳng định tài năng của họ và sự thông minh sáng tạo, đôi mắt nhìn chuẩn xác, bàn tay khéo léo và đức tính cẩn trọng, người thợ thủ công còn có bí quyết nghề nghiệp và kinh nghiệm từ lâu đời.