Tự chủ đại học: Giải bài toán gánh nặng học phí cho sinh viên thế nào?

Một số chuyên gia cho rằng, tự chủ đại học nhưng các trường cũng cần đẩy mạnh nghiên cứu khoa học để thu tiền về, để giảm áp lực học phí cho sinh viên nhưng vẫn đảm bảo được chất lượng đào tạo.

Ngày 4/8, Bộ GD&ĐT phối hợp với Ủy ban Văn hóa, Giáo dục của Quốc hội tổ chức hội nghị về tự chủ đại học (ĐH).

Theo báo cáo Bộ GD&ĐT về kết quả thực hiện tự chủ ĐH từ cuối năm 2014 (thời điểm bắt đầu triển khai thí điểm mới cơ chế hoạt động của 23 cơ sở giáo dục ĐH theo Nghị quyết số 77 của Chính phủ, từ năm 2018 thực hiện theo Luật giáo dục ĐH sửa đổi) đến nay, việc thực hiện tự chủ của các trường ĐH đã được một số kết quả đáng khích lệ, mang lại nhiều chuyển biến tích cực cả về nhận thức lẫn công tác tổ chức thực hiện.

Đánh giá chung về nâng cao năng lực tài chính của các trường tự chủ, Bộ GD&ĐT cho biết từ 2018 đến 2021 tổng thu của các trường này đa phần tăng lên, tổng thu ngoài ngân sách nhà nước cấp chi thường xuyên cũng tăng thêm.

Đặc biệt, thu nhập bình quân của giảng viên và cán bộ quản lý tăng mạnh: 20,8% với giảng viên và 18,7% với cán bộ quản lý. Đối với 23 trường tự chủ theo Nghị quyết số 77, trong giai đoạn 2018-2021, thu nhập giảng viên tăng trung bình 26,1%; thu nhập cán bộ quản lý tăng trung bình 24,5%.

Nếu năm 2018, tỷ lệ giảng viên thu nhập dưới 100 triệu/năm chiếm 26,2% thì năm 2021 chỉ còn 12,7%; năm 2018 tỷ lệ giảng viên thu nhập dưới 150 triệu/năm là 57,5% thì năm 2021 con số này giảm xuống còn 46,3%/ năm. Trong khi đó, sau 3 năm tự chủ (2018-2021), giảng viên có thu nhập trên 200 triệu/năm tăng từ 19,4% lên 31,34%; thu nhập trên 300 triệu trở lên tăng từ 0,75% lên 5,97%.

Tuy nhiên, báo cáo của Bộ GD&ĐT không phân tích, đánh giá mức độ tăng đóng góp của người học. Nếu so với mức học phí được áp dụng từ năm 2022, học phí của các trường tự chủ cao ít nhất gấp 2 lần các trường chưa tự chủ. Mức học phí được quy định theo nghị định cũ cũng tương tự.

Ông Nguyễn Minh Thụy - Trưởng Ban Kế hoạch Tài chính, ĐH Quốc gia TPHCM thừa nhận học phí tăng đã có ảnh hưởng đến sinh viên. Khảo sát cuối năm 2021 đối với trên 39.000 sinh viên của ĐH Quốc gia TPHCM cho thấy có 46% sinh viên trong hoàn cảnh gia đình bị mất nguồn thu, 53% sinh viên gặp khó khăn về học phí và có 5% sinh viên nợ học phí.

{keywords}
Tự chủ đại học khiến sinh viên đối mặt với áp lực học phí.

Về vấn đề giảm áp lực học phí cho sinh viên, PGS.TS Trần Xuân Nhĩ- nguyên Thứ trưởng Bộ GD&ĐT cho rằng các trường cần đẩy mạnh nghiên cứu khoa học để thu tiền về, để giảm áp lực học phí cho sinh viên nhưng vẫn đảm bảo được chất lượng đào tạo.

“Nhà nước phải xem xét lại, trong hoàn cảnh của chúng ta hiện nay, không thể để các trường tự chủ thu tiền quá nhiều. Bởi lẽ, nếu tăng quá mức nhân dân sẽ không có khả năng cho con em đi học, ảnh hưởng đến công tác tuyển sinh của các trường. Vì vậy, Nhà nước có thể cho sinh viên vay một số tiền đủ để đi học, sau khi đi làm, nếu sinh viên đó làm tốt công việc thì hoàn toàn có thể miễn khoản vay đó. Chính sách này đã được áp dụng ở nhiều nước trên thế giới”, PGS.TS Trần Xuân Nhĩ nói.

Đồng tình với quan điểm trên, PGS.TS Vũ Hải Quân - Giám đốc ĐH Quốc gia TP.HCM cũng cho rằng việc tăng học phí trong các trường ĐH công lập tự chủ có thể làm giảm cơ hội được đến trường của các sinh viên có hoàn cảnh gia đình khó khăn, làm chậm quá trình mở rộng quy mô đào tạo nhân lực trình độ ĐH.

Ông Quân đưa ra dữ liệu, thống kê năm 2016 của Ngân hàng Thế giới cho thấy tỉ lệ sinh viên ĐH đến từ các gia đình có mức thu nhập cao là 52%, trong khi chỉ có 19% sinh viên đến từ các gia đình có mức thu nhập thấp, nhất là trong bối cảnh tác động của đại dịch Covid-19.

Ông Quân kiến nghị cần có lộ trình điều tiết ngân sách nhà nước đối với các trường ĐH tự chủ theo hướng chỉ dừng cấp ngân sách chi thường xuyên sau khi trường ĐH đã tự chủ xong một chu kỳ đào tạo (4-5 năm), để đảm bảo việc tăng học phí của các trường ĐH tự chủ phải theo lộ trình.

Cùng với đó là sớm hoàn thiện các thể chế, chính sách pháp luật để thúc đẩy hợp tác cũng như nghiên cứu chuyển giao khoa học và công nghệ, thúc đẩy văn hóa hiến tặng...

Ngoài ra, cần mở rộng đối tượng được hưởng chính sách tín dụng sinh viên cũng như điều chỉnh mức cho vay nhằm đảm bảo cho sinh viên có thể chi tiêu cho đời sống bằng nhóm trung bình của xã hội và đủ tiền nộp học phí.

Đồng thời, cũng cần nghiên cứu giảm mức lãi suất cho vay đối với sinh viên vay vốn là 3%-4%/năm hoặc chia theo lộ trình trong thời gian đi học được áp dụng lãi suất vay ưu đãi là 3%-4%/năm; sau khi tốt nghiệp ra trường sẽ áp dụng lãi suất cao hơn.

Điều chỉnh thời gian vay tối thiểu 15 năm hoặc gấp ba lần thời gian vay (ví dụ, học bốn năm được vay và trả nợ vay tối đa là 12 năm; học bảy năm được vay và trả nợ vay tối đa là 21 năm). Bên cạnh đó, nghiên cứu xây dựng và sớm ban hành chính sách tín dụng cho vay thương mại dành cho sinh viên… để tạo những hỗ trợ tối đa cho sinh viên trong quá trình đi học.

Nhiều ĐH công lập có doanh thu 'khủng' khi tiến hành tự chủ

Nhiều ĐH công lập có doanh thu 'khủng' khi tiến hành tự chủ

Theo báo cáo tại Hội nghị tự chủ giáo dục đại học do Bộ GD-ĐT và Ủy ban Văn hóa, Giáo dục của Quốc hội tổ chức sáng 4/8 tại Hà Nội, hiện cả nước có 5 trường ĐH có doanh thu cao nhất trên 1.000 tỉ đồng/năm.

Hoàng Thanh

Yên Bái: Học sinh nghèo Mù Cang Chải rạng rỡ khi được chia sẻ yêu thương

Ngay khi năm học mới vừa bắt đầu, nhiều học sinh nghèo ở miền núi huyện Mù Cang Chải (Yên Bái) vẫn chưa biết tìm đâu ra đủ áo quần, sách vở thì nhiều mạnh thường quân đã kịp thời chung tay góp sức để nâng bước các em đến trường.

Nam sinh Đắk Lắk bị nhiều bạn dùng mũ bảo hiểm đánh tới tấp sau giờ tan trường

Do có mâu thuẫn nên 2 nam sinh tại huyện Krông Ana (Đắk Lắk) đã xảy ra xô xát đánh nhau. Sau đó có nhiều học sinh khác dùng mũ bảo hiểm xông vào đánh 1 trong 2 nam sinh này.

Clip 2 vụ đánh hội đồng nữ sinh ở Bình Thuận và TP.HCM gây xôn xao mạng xã hội

Trong khi vụ việc ở Bình Thuận gây bức xúc vì 5 em học sinh 'lập kèo' đánh bạn thì vụ việc ở TP.HCM cũng khiến mọi người phẫn nộ không kém vì 1 nữ sinh đã dẫn nhóm người lạ vào tận lớp hành hung bạn học.

Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2023 sẽ được giữ ổn định

Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu các Sở GD&ĐT xây dựng phương án tổ chức Kỳ thi tốt nghiệp THPT giai đoạn 2023 - 2024, trong đó tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2023 theo hướng giữ ổn định như năm 2022.

Dạy môn tích hợp: Thầy hết tự tin 'biết 10 dạy 1', gặp câu hỏi khó còn phải tra Google!

Trong quá trình thực hiện giảng dạy theo Chương trình Giáo dục Phổ thông 2018, nhiều thách thức, khó khăn đã xảy ra ở các trường, nhất là việc đáp ứng yêu cầu của những môn học mới.

Nhiều trường đại học hoãn tăng học phí

Một số trường đại học có thông báo dừng tăng học phí năm học mới 2022-2023 để chia sẻ khó khăn với sinh viên.

3 tỉnh cho học sinh nghỉ học tránh bão số 4

Để sẵn sàng ứng phó với cơn bão số 4 (bão Noru), Đà Nẵng cho trẻ mầm non, học sinh nghỉ học từ chiều nay 26/9. Các tỉnh Quảng Nam, Quảng Ngãi tạm dừng dạy học từ ngày 27/9.

Tuyển sinh đại học: Xét tuyển bổ sung thí sinh nên lưu ý gì?

PGS.TS Nguyễn Xuân Thạch - Trưởng Ban Quản lý đào tạo Học viện Tài chính cho biết điểm xét tuyển bổ sung sẽ cao hơn điểm xét tuyển đợt 1. Ngoài ra, không phải trường nào, ngành nào cũng xét tuyển bổ sung.

Hà Nội: Học sinh tiểu học phản ánh 'rau muống mùi lạ', nhà trường không cần kiểm tra?

Nhiều phụ huynh có con học Trường Tiểu học Ngô Sĩ Kiện, Tứ Hiệp, Thanh Trì phát hiện con mình bị đau bụng, nôn nhẹ nghi do ngộ độc thực phẩm từ bữa ăn ở trường. Bên cạnh đó, học sinh phản ánh rau muống có mùi lạ.

Hà Tĩnh: Nam sinh lớp 3 rơi từ tầng 2 trường học xuống đất trong lúc vui đùa

Trong quá trình chơi đùa tại hành lang tầng 2 trường học, nam sinh lớp 3 Trường Tiểu học Ích Hậu (Lộc Hà, Hà Tĩnh) bị rơi xuống đất. Hiện nam sinh đang được điều trị tại bệnh viện trong tình trạng tiên lượng xấu.

Đang cập nhật dữ liệu !