Thanh tra chuyên ngành an toàn thực phẩm: Bớt cả nể, tăng xử phạt

Chi cục ATTP Hà Nội kiểm tra tại Ba Vì, Hà Nội

Thành công từ chương trình

Từ năm 2016, Hà Nội đã có 5 quận, huyện và 10 xã, phường triển khai thí điểm thanh tra chuyên ngành an toàn thực phẩm và đến nay, những đơn vị này tiếp tục triển khai khá tốt nhiệm vụ này. Nhờ đó, trong 9 tháng của năm 2019, thành phố chưa để xảy ra vụ ngộ độc thực phẩm lớn với nhiều người mắc. 

Quận Nam Từ Liêm là một trong những địa bàn triển khai thí điểm thanh tra chuyên ngành ATTP từ năm 2016. Quận Nam Từ Liêm đã thành lập ba đoàn để thanh tra, kiểm tra các cơ sở trên địa bàn.

Theo ông Nguyễn Anh Tuấn - Trưởng phòng Y tế quận Nam Từ Liêm, trong lần thí điểm đầu tiên, hoạt động thanh tra ATTP tại quận đạt được những kết quả khá rõ nét. Trong đó, hoạt động thanh tra đã giảm quá tải cho các hoạt động của đoàn kiểm tra liên ngành ATTP trước đây.

Đặc biệt, sau thanh tra, ý thức chấp hành ATTP cũng như việc khắc phục lỗi vi phạm của các cơ sở sản xuất, kinh doanh, chế biến thực phẩm có những chuyển biến tích cực. Số cơ sở bị phạt tiền tăng gấp năm đến bảy lần so với lực lượng kiểm tra liên ngành trước kia. Điều đó đã khẳng định mô hình thanh tra chuyên ngành về ATTP tuyến cơ sở đã giúp tăng cường hiệu lực quản lý nhà nước, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của người sản xuất, kinh doanh.

Huyện Đông Anh cũng triển khai thí điểm thanh tra chuyên ngành ATTP từ năm 2016. Phó Chủ tịch UBND huyện Đông Anh Nguyễn Thị Tám chia sẻ khi mới triển khai, địa phương còn gặp nhiều khó khăn, cán bộ chuyên trách về ATTP thiếu, trong khi các cơ sở kinh doanh trên địa bàn nhỏ lẻ, không có địa điểm cố định, thường xuyên biến động, gây khó khăn cho việc phát hiện, điều tra. Hơn nữa, cán bộ ở cấp xã còn tâm lý “tình làng, nghĩa xóm”, khi kiểm tra, chủ yếu là nhắc nhở, chứ không xử phạt. Nhưng đến nay, Đông Anh đã khắc phục những bất cập này, khiến công tác quản lý ATTP trên địa bàn bài bản và chuyên nghiệp hơn.

Từ những thành tích thí điểm trên, từ tháng 7/2019, Hà Nội triển khai mở rộng thí điểm thanh tra chuyên ngành an toàn thực phẩm.

Theo báo cáo của Ban Chỉ đạo công tác An toàn thực phẩm thành phố, công tác này được thực hiện tại tất cả 30 quận, huyện, thị xã và 584 xã, phường, thị trấn. Đến nay, sau 3 tháng triển khai, các đoàn thanh tra chuyên ngành an toàn thực phẩm của các quận, huyện, thị xã và xã, phường, thị trấn đã tiến hành xử phạt hơn 300 cơ sở với số tiền hơn 700 triệu đồng.

Ông Trần Văn Chung, Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội cho biết để đáp ứng đầy đủ nguồn nhân lực tham gia công tác thanh tra chuyên ngành an toàn thực phẩm tuyến cơ sở, thành phố đã tổ chức đào tạo cấp chứng chỉ thanh tra cho gần 4.000 công chức, viên chức và đào tạo cấp chứng chỉ lấy mẫu thực phẩm tiến hành xét nghiệm cho 1.240 người.

Đến nay, 100% quận, huyện, thị xã và xã, phường, thị trấn có đủ lực lượng để thành lập từ 1-2 đoàn thanh tra các cơ sở sản xuất, chế biến, kinh doanh thực phẩm.

Khó khăn của thanh tra chuyên ngành

Theo ông Trung, hạn chế của công tác thành tra chuyên ngành là công chức, viên chức được giao nhiệm vụ thanh tra mới được tập huấn thời gian ngắn, kiến thức và kinh nghiệm thanh tra còn hạn chế trong khi quy trình thanh tra chặt chẽ, phức tạp nên gặp khó khăn khi thực hiện, đặc biệt là tuyến xã còn dè dặt trong giai đoạn đầu triển khai.

Ngoài ra, số cơ sở sản xuất, chế biến, kinh doanh thực phẩm trên địa bàn xã, phường, thị trấn chủ yếu là các cơ sở nhỏ lẻ, thường xuyên biến động, tồn tại chợ tạm, chợ cóc..., gây khó khăn cho việc thanh tra.

Ông Nguyễn Khắc Hiền, Giám đốc Sở Y tế Hà Nội cho biết sau ba tháng triển khai, việc thanh tra chuyên ngành về ATTP có nhiều hiệu quả. Ở cấp quận, huyện, số tiền xử phạt những trường hợp vi phạm là trên 330 triệu đồng; cấp xã, phường là 408 triệu đồng.

Tuy nhiên, việc thực hiện thanh tra chuyên ngành về ATTP còn khó khăn, như: một số cấp chính quyền thận trọng trong triển khai; người được giao thực hiện nhiệm vụ chủ yếu là kiêm nhiệm; ở các xã có mối quan hệ họ hàng, làng xóm nên việc xử phạt không dễ; việc thanh tra chuyên ngành chủ yếu thực hiện với dịch vụ ăn uống...