Sáu tháng Ebola càn quét Châu Phi: 2.852 người chết

Cho đến tuần này, đánh dấu tròn 6 tháng dịch Ebola hoành hành. Dịch Ebola đã cướp đi sinh mạng của 2.852 người, trong đó có 193 trường hợp là nhân viên y tế.

Điều tra cho thấy loài vi rút Zaire Ebola nguy hiểm nhất mang tỉ lệ tử vong cao đến 89%

Trước đó, ngày 23/3/2014, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đã thông báo chính thức bùng phát dịch bệnh do vi rút Ebola tại Tây Phi trên trang website của Tổ chức Y tế thế giới.

Đến ngày 08/8/2014, Tổng Giám đốc Tổ chức Y tế thế giới đã công bố dịch bệnh do vi rút Ebola là tình trạng khẩn cấp về y tế công cộng gây quan ngại quốc tế và kêu gọi cộng đồng quốc tế cùng chung tay phòng chống, ngăn chặn dịch bệnh này. Đây là vụ dịch Ebola lớn nhất trong lịch sử của căn bệnh này, trong đó 03 quốc gia Tây Phi bị ảnh hưởng nặng nề nhất là: Guinea, Liberia và Sierra Leone.

Theo thống kê của WHO, trong vụ dịch này tính đến ngày 22/9/2014 đã ghi nhận tổng cộng 5.932 trường hợp mắc bệnh Ebola, trong đó có 2.852 trường hợp tử vong. Cụ thể như sau:

- Guinea: 1.008 trường hợp mắc, trong đó 632 trường hợp tử vong.

- Liberia: 3.022 trường hợp mắc, 1.578 trường hợp tử vong.

- Sierra Leone: 1.813 trường hợp mắc, 593 trường hợp tử vong.

- Nigeria: 20 trường hợp mắc, 08 trường hợp tử vong.

- Senegal: 01 trường hợp mắc, 0 trường hợp tử vong.

- Công Gô: 68 trường hợp mắc, 41 trường hợp tử vong.

Đặc biệt, đã ghi nhận 357 trường hợp là cán bộ y tế mắc bệnh, trong đó có 193 trường hợp tử vong.

Ebola vi rút là một chi vi rút ARN sợi đơn thuộc họ Filoviridae (vi rút hình sợi). Chi vi rút này được phát hiện lần đầu vào tháng 9/1976 tại Zaire (hiện là CHDC Congo), gần sông Ebola nên được đặt tên theo tên dòng sông. Theo tờ Le Figaro, dịch Ebola khi ấy đã làm 280 người tử vong trong số 318 người bị lây nhiễm. Đến nay, các nhà khoa học đã xác định được 5 loài Ebolavirus: Ebolavirus Zaire (EBOV), Ebolavirus Sudan (SUDV), Ebolavirus Bundibugyo (BDBV), Ebolavirus Reston (RESTV) và Ebolavirus Tai Forest (TAFV). Trong số này, EBOV, SUDV và BDBV là những tác nhân chính gây bệnh Ebola ở người.

Từ năm 1976 - 2012, các đợt dịch Ebola chủ yếu tập trung ở các quốc gia Trung và Đông Phi như CHDC Congo, Sudan, Gabon, Uganda và Congo. Chính vì vậy, việc Ebola bùng phát ở Tây Phi khiến các chuyên gia đặc biệt lo ngại. Trường hợp mắc bệnh đầu tiên của đợt dịch được ghi nhận tại những khu dân cư sống ven rừng ở đông nam Guinea vào tháng 12/2013, sau đó lan dọc theo khu vực biên giới giữa nước này với Liberia trước khi tiến đến thủ đô Conakry, vốn cách điểm khởi phát dịch 650 km.

Chính phủ Guinea chính thức công bố dịch Ebola vào tháng 3 vừa qua, sau đó đến lượt các nước lân cận. Tình hình lên đến mức báo động khi có bệnh nhân đầu tiên tử vong ở Lagos, thành phố 20 triệu dân của Nigeria. Nếu không khống chế tốt mà để dịch bùng phát tại đây thì hậu quả sẽ cực kỳ nghiêm trọng.

Các nhà khoa học đã điều tra thấy rằng loại vi rút này có “sức sống” vô cùng mãnh liệt. Mặc dù bệnh nhân đã chết nhưng một thời gian ngắn, vi rút Ebola vẫn sống, thậm chí vẫn có khả năng truyền nhiễm sau khi đã được... chữa khỏi.

WHO đã đưa ra thông báo về một trường hợp một người đàn ông dù đã sống sót khỏi căn bệnh quái ác này nhưng vẫn tìm thấy được vi rút Ebola trong tinh dịch 7 tuần sau khi hồi phục. Điều này giúp khẳng định thêm về tuổi thọ đáng ngạc nhiên của tác nhân gây bệnh chết người này.

Tỉ lệ sống sót của bệnh nhân nhiễm Ebola là khác nhau tùy theo chủng loại vi rút nhiễm bệnh. Tuy nhiên, điều tra cho thấy loài vi rút Zaire Ebola nguy hiểm nhất mang tỉ lệ tử vong cao đến 89%. Bệnh nhân nhiễm Sudan Ebola vi rút cũng được báo cáo là có tỉ lệ tử vong từ 41-56%.

Vi rút Ebola lây truyền từ động vật sang người khi tiếp xúc gần với máu, chất tiết của động vật bị nhiễm. Tại châu Phi, vi rút lây truyền khi người lành tiếp xúc với các động vật như tinh tinh, gôrila, dơi ăn quả, khỉ, linh dương và nhím ốm, chết hoặc các động vật trong rừng nhiệt đới.

Vi rút Ebola lây truyền từ người sang người do tiếp xúc trực tiếp với máu, các chất tiết của cơ thể (phân, nước tiểu, nước bọt, tinh dịch) của người mắc bệnh, hoặc các vết xước trên da hay niêm mạc của người lành tiếp xúc với môi trường bị ô nhiễm với các chất tiết của người nhiễm vi rút (quẩn áo, ga trải giường nhiễm bẩn hay kim tiêm đã qua sử dụng).

Khánh Ngọc