Phát điên vì muốn thành tài

Bác sĩ Dũng tư vấn cho bệnh nhân và người nhà

Áp lực học hành

TS, BSCKII Nguyễn Văn Dũng – Phó viện trưởng Viện sức khỏe tâm thần quốc gia - cho biết, viện đang có nhiều bé bị rối loạn cảm xúc, rối loạn tâm thần do áp lực học hành mang tới.

Các cháu nhập viện trong trạng thái mệt mỏi, rối loạn cảm xúc như: ăn kém, ngủ ít; cảm giác kiệt sức; lo lắng căng thẳng quá mức; đau đầu, hoa mắt chóng mặt; đau dạ dày; suy nhược cơ thể… khi phải gồng mình lên để chống đỡ với những áp lực học và thi.

Trường hợp của em Trương Quang Đ. (16 tuổi, ở Trần Phú, Thành phố Bắc Giang) là điển hình. Đ. sinh ra trong một gia đình có truyền thống về học tập, được sự giáo dục của bố mẹ và các người thân, cháu có nhiều năm được là học sinh giỏi và dẫn đầu lớp chọn.

Gia đình tin vào sự quyết tâm của cháu nên tạo mọi điều kiện để Đ được học tốt. Nhìn con miệt mài học tập, bố mẹ luôn lấy con làm tấm gương sáng cho mọi người trong gia đình. 

Cuộc sống cứ thế trôi đi, không biết vì sao 2 năm trở lại đây, gia đình thấy cháu bỗng trở nên xa lánh mọi người, không muốn giao tiếp, thường khép nép khi mọi người nói chuyện về cháu hay việc học tập của cháu. Cháu lơ là và không muốn học nữa. Mở sách ra là cháu thấy như bị áp lực đè lên người nên hay bị đau đầu, bố mẹ động viên thì cháu bực tức, khóc lóc. 

Kết quả học tập cũng vì thế mà giảm sút. Gia đình thấy cháu có nhiều sự thay đổi rõ rệt như ăn kém, cơ thể gầy đi, hay gặp ác mộng, giật mình vào ban đêm. Cảm xúc cháu thay đổi, hay cáu giận vô cớ. Gia đình cho đó là sự thay đổi của tuổi học trò, nhưng đến khi thấy cháu không muốn đến trường nữa thì bố mẹ mới tá hỏa đưa con đến Viện.

Tại Viện Sức khỏe tâm thần Quốc gia, cháu Đ. được các bác sỹ chẩn đoán: Rối loạn cảm xúc của trẻ em, cần phải điều trị. Theo bác sĩ Dũng, sự phát triển về cơ thể cũng như về tinh thần của Đ chưa được hoàn thiện đầy đủ. Cháu rất dễ bị tác động về mặt tinh thần, nên cảm xúc và hành vi của các cháu cũng thay đổi, gây nên các stress này.

Kiệt sức vì muốn thành tài

Em Lê Ngọc Q. (20 tuổi, Thanh Hóa) cũng là trường hợp đặc biệt. Khi học xong phổ thông, em có nguyện vọng tu luyện nước ngoài. Do mong muốn của em quá mãnh liệt mà bản thân không đáp ứng được nên em đã bị rối loạn lo âu: Sợ hãi việc học, lúc nào cũng lo lắng, bồn chồn, rối loạn giấc ngủ, khó duy trì giấc ngủ, ngủ không ngon giấc, cảm giác mệt mỏi “kiệt sức”, khó tập trung, đầu óc như trống rỗng, tính tình thay đổi, căng cơ, đi học thì xin cô về…

Bác sĩ Dũng cho biết, em Q. là bệnh nhân bị rối loạn cảm xúc do chính bản thân em tạo áp lực cho mình. Em luôn trong trạng thái học tập căng thẳng, tâm trạng lo sợ thi rớt, sợ thua kém bạn bè.

Cũng như Q, nhiều em không biết cách sắp xếp, phân bổ thời gian học tập và nghỉ ngơi hợp lý, còn dành nhiều thời gian chơi game, vào mạng Internet, nhiều em đến gần ngày thi mới học dồn, học ngày, học đêm nên không đủ thời gian nghỉ ngơi.

Thậm chí, có em chỉ ngủ 2 - 3 tiếng/ngày dẫn đến quá trình học tập bị giảm sút. Để đối phó với việc thức đêm, các em lại lạm dụng các chất kích thích như cà phê, thuốc lá mà không chú ý đến việc bổ dung dinh dưỡng và năng lượng phù hợp.

Theo TS Nguyễn Văn Dũng, việc đầu tiên là người thân phải tách các em khỏi những áp lực đó, có chế độ ăn uống và nghỉ ngơi hợp lý. Đối với cha mẹ: Trong quá trình nuôi dạy con, các bậc cha mẹ cần chú ý tới việc giáo dục nhân cách và nâng cao bản lĩnh cho các em để vững vàng đối mặt với những khó khăn, áp lực trong cuộc sống. Trang bị cho con kỹ năng sống, giúp con thích ứng với stress.

Cha mẹ cũng phải nhìn nhận đúng năng lực và sở trường của con em mình, từ đó động viên, khuyến khích các em học, tránh tạo áp lực căng thẳng, kỳ vọng quá mức với các em.