Nước mắt lưu lạc và hành trình trả ơn đời

Một đứa trẻ miền biển lưu lạc lên núi rừng Trường Sơn và trở thành đứa con của đồng bào dân tộc ít người. Một hành trình dài đầy bi kịch, nước mắt nhưng cái kết cũng thật có hậu. Ít ai nghĩ rằng người từng là Trưởng CAH miền núi A Lưới (tỉnh TT- Huế) suốt 24 năm trời lại có một chặng đường đời như vậy. Ông là Hồ Văn Xoa, 73 tuổi, ở thị trấn A Lưới.
Cuộc đời chìm nổi

Trời còn váng vất sương trên dãy Trường Sơn đã thấy người đàn ông tóc điểm bạc, rướn sức đạp chiếc xe cà tàng trên đường Hồ Chí Minh. Ẩn sau vẻ khắc khổ ấy là “chất lửa” của một người xuất thân từ “dân” an ninh thời chiến chinh. “Ngày mô bố cũng đi cả, khi thì qua Hồng Quảng, khi thì đi Hồng Bắc. Bố đi nói chuyện với các già làng, với tụi thanh niên trong làng ấy mà”, giọng ông trầm ấm. Người đàn ông ấy là Hồ Văn Xoa.

Cũng từ những buổi nói chuyện ấy mà ông Xoa đã giải cứu nhiều số phận con người ở vùng núi A Lưới này. Mới đây, ông được bà con “mật báo” ở nhà ông Quỳnh T. (xã Hương Lâm) vì hủ tục cho con gái tảo hôn mà cô gái nhất định không chịu lấy người chồng mà gia đình đã chọn. Vậy là gia đình giam con lại để tạo sức ép. Ông Xoa tức tốc xuống tận nhà để thuyết phục. Cuối cùng cô gái đã được giải thoát và sống cuộc sống vô tư như bao thiếu nữ khác. “Giúp đồng bào có cuộc sống vui vẻ là bố vui rồi”, ông Xoa cười xòa.

Là người mang lại hạnh phúc cho người khác, nhưng cuộc đời ông lại là một câu chuyện dài đầy bi ai. Năm 1945, người dân vùng cát trắng Điền Hải (H. Phong Điền, tỉnh TT- Huế) điêu đứng vì nạn đói. Lúc đó Võ Cương (tên tiếng Kinh của ông Xoa) mới chỉ là đứa trẻ lên 4 tuổi. Cha của Cương bỏ lại 4 mẹ con rồi ra đi. Chỉ còn người mẹ miệt biển còm cõi bữa sắn, bữa khoai nuôi con. Hạnh phúc nhỏ nhoi bỗng vụt tắt vào một sớm mai. Cương đói bụng nên chạy tới lay mẹ dậy. Trên cánh tay mẹ, thằng Heo (em Cương) vẫn hồn nhiên ngậm bầu vú. Hai lần, ba lần... Cương kêu mẹ vẫn không tỉnh. Khi hàng xóm qua thì mới biết mẹ đã chết đói từ lúc nào.

Nước mắt lưu lạc và hành trình trả ơn đời - ảnh 1
Tấm hình lưu niệm duy nhất của ông Xoa và người chị gái mà ông còn lưu giữ được.

Hai đứa trẻ bơ vơ giữa miền cát trắng. Ngày ngày, Cương cõng em đi khắp những triền cát bỏng rát tìm cái ăn. Rồi hai vợ chồng người Vân Kiều ở A Lưới vì hiếm muộn nên đã đưa anh em Cương lên núi. Cương được đưa về xã Thượng Ninh nhận làm con nuôi, còn em trai được nhận về xã Hồng Thượng. Từ đó hai đứa trẻ miền biển trở thành những đứa con của núi rừng. Cương được đặt tên Hồ Văn Xoa, còn người em là Hồ Văn Phênh. “Tui chỉ biết ngồi dưới sàn nhà và khóc vì mọi thứ đều quá xa lạ, từ con người đến tiếng nói”, ông Xoa nhớ lại.

Cuộc sống cơ cực, Xoa phải lấy vỏ cây đập dập ra để làm áo, phải lấy khố để mặc như những đứa trẻ miền núi. Năm 1959, Xoa xung phong đi làm liên lạc cho các đơn vị bộ đội đóng quân ở A So. Ít năm sau, Phênh cũng vào quân ngũ. Giữa bom đạn, Xoa gặp lại em trai. Nhưng đau đớn thay, người em đã trở thành đứa con Vân Kiều không còn nhớ gì về quá khứ. 10 năm sau, một người lính ở Điền Hải đóng quân cùng với Phênh làm chứng xác nhận Cương chính là anh trai của Phênh, Phênh mới nhận anh. Xoa chỉ kịp tặng em bi đông nước làm kỷ niệm rồi hẹn nhau ngày đất nước giải phóng. Có ngờ đâu, cuối năm đó Phênh hy sinh...

Tham gia lực lượng an ninh A Lưới, hằng tuần, Xoa băng rừng lội suối về ga Phò Trạch gùi muối lên cho đồng bào sử dụng. Và mỗi lần về đồng bằng, trong người Xoa lại ấp ủ dự định tìm về cố hương ở Điền Hải. Ngày Xoa đặt chân lên chuyến đò quê hương, ông cũng không ngờ đó là chuyến qua phà đầy duyên ngộ. “Khi đang loay hoay tìm chỗ ngồi thì bỗng một người phụ nữ chạy đến nhìn chằm chằm vào mặt tui và ôm lấy tui khóc nức nở. Không ngờ sau mấy chục năm lưu lạc nhưng dì Mót em mẹ tui vẫn còn nhận ra đứa cháu này”, ông Xoa kể. Đặt chân lên mảnh đất quê nhà, ông Xoa khụy xuống vì xúc động. Vừa nhìn thấy em trai bước vào, người chị gái tóc đã hoa râm ôm mặt khóc nức nở.
Nước mắt lưu lạc và hành trình trả ơn đời - ảnh 2
Hằng ngày ông Xoa vẫn cần mẫn trên chiếc xe đạp cà tàng để đến giúp đỡ đồng bào Vân Kiều ở A Lưới.

Trả ơn đồng bào

Suốt 24 năm sau ngày giải phóng, ông Xoa liên tục giữ chức Trưởng CAH A Lưới với nhiều đóng góp ý nghĩa, mà theo cách ông nói, là trả ơn mảnh đất này. Rồi chuyện nghĩa ân cũng nảy sinh duyên ngộ. Tháng 5-2013, ông Xoa vừa ngồi ở mạn thuyền trên chuyến đò về cố hương, người lái đò vội chào ríu rít: “Con là Khang! Chắc ông không nhớ cách đây hơn 10 năm, chính ông đã thả con ra còn cho tiền con mua vé xe về quê. Từ đó con làm lái đò, không đi rừng nữa”. Khang là một trong những người vì cái nghèo, cái đói nên phải lên A Lưới đãi vàng, chặt gỗ và bị bắt. “Hơn chục người mặt lấm lem, xương xẩu, da xanh tái vì sốt rét. Tui nghĩ họ vì cái đói, cái nghèo mới phải lên xứ rừng thiêng nước độc này kiếm ăn nên đã thả họ về”, ông Xoa chia sẻ.

Ông Xoa về hưu với cấp hàm Thượng tá, nhưng dường như, chất lính trong ông không bao giờ ngơi nghỉ. Hôm đến nhà, ông khoe mới đi giúp đồng bào ở Hồng Quảng bỏ hủ tục đầu độc bằng cây tnooi. Đó là ông Quỳnh V. mâu thuẫn với hàng xóm nên lấy thuốc độc tnooi để xử. Người dân điện báo ông vội xuống tận nơi để khuyên nhủ. Uy tín của ông Xoa khiến ông Quỳnh V. từ bỏ ý định. Trước đó không lâu, ông Xoa cũng lặn lội đến xã Nhâm để giải quyết một vụ tương tự.

Với chức danh Chủ nhiệm CLB công an hưu trí A Lưới, hằng tháng ông Xoa tổ chức những buổi nói chuyện để tuyên truyền, vận động bà con sống lối sống văn minh, đúng pháp luật và ông luôn là người tiên phong đấu tranh xóa bỏ những hủ tục lạc hậu của đồng bào. Đến nay, hủ tục cúng ma rừng để chữa bệnh đã không còn tồn tại ở các bản làng người Vân Kiều sinh sống dưới dãy Trường Sơn. Không chỉ vậy, ông còn thường xuyên lui tới những gia đình nghèo để giúp họ lon gạo hoặc tặng ít tiền từ số tiền lương hưu ít ỏi của mình.

Theo Đoàn Cường/Công an Đà Nẵng

BAT Việt Nam tiếp sức phụ nữ vùng biên giới phát triển sinh kế

BAT Việt Nam mở rộng chương trình “Trao quyền cho Phụ nữ” tại xã Phước Chỉ (tỉnh Tây Ninh), góp thêm nguồn lực để phụ nữ khó khăn phát triển kinh tế gia đình và tạo thêm nền tảng ổn định cho cộng đồng nơi tuyến biên.

Bia Tuborg bắt tay cùng rapper Jay Park khuấy động mùa hè 2026

Thương hiệu bia Tuborg bắt tay cùng rapper Jay Park triển khai chiến dịch mùa hè 2026 mang tên "Sao Phải Theo Chuẩn” tại Việt Nam.

Phân loại rác tại nguồn bắt đầu từ những vỏ hộp sữa

Mô hình giáo dục môi trường được thí điểm tại 16 trường tiểu học ở TPHCM cho thấy sự thay đổi của việc phân loại rác tại nguồn có thể bắt đầu từ những vỏ hộp sữa.

Tổng quan Phát triển bền vững 2024 của BAT Việt Nam: Những thành tựu ấn tượng

BAT Việt Nam công bố bản Tổng quan Phát triển Bền vững 2024, minh bạch hóa chiến lược, các sáng kiến trọng điểm và kết quả thực hiện phát triển bền vững trong năm 2024, cho thấy hướng đi bền vững của doanh nghiệp đang tiến triển theo chiều sâu.

Người Việt ở Canada thắp lửa cho giấc mơ ô tô điện

Từ phòng thí nghiệm nhỏ ở Sherbrooke (Canada), những nhà khoa học Việt Nam lặng lẽ nghiên cứu pin, thuật toán và AI cho ô tô điện – với niềm tin một ngày sẽ ứng dụng trên xe Việt.

Tuyên Quang: Tài xế tố bị giữ xe, đòi tiền chuộc 500 triệu đồng

Một vụ việc có dấu hiệu cưỡng đoạt tài sản và chiếm giữ phương tiện trái pháp luật đang gây bức xúc trong giới vận tải.

2 giải đấu Taekwondo kịch tính trong tuần lễ thể thao của CJ K Festa 2025

Những bài quyền đẹp mắt, những trận đối kháng đỉnh cao thể hiện sức mạnh và tinh thần võ đạo thu hút khán giả tại 2 giải Taekwondo đang diễn ra tại TP.HCM.

Báo chí Việt Nam: Đổi mới vì sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

Sáng nay (19/6), tại Hà Nội, Hội Nhà báo Việt Nam khai mạc Hội báo toàn quốc năm 2025 với chủ đề “Báo chí Việt Nam – Trung thành, Sáng tạo, Bản lĩnh, Đổi mới vì sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”.

SHB - nơi yêu thương lan tỏa, sự sẻ chia chạm đến trái tim

Giữa guồng quay cuộc sống, có những câu chuyện lặng lẽ nhưng ấm áp, có những bàn tay đưa ra đúng lúc, có những tấm lòng rộng mở đồng hành... Tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn - Hà Nội (SHB), những điều tử tế vẫn luôn hiện hữu, chạm đến trái tim mọi người.

Diễn viên Võ Hoài Nam: 5 bố con luôn an tâm khi có bà xã quán xuyến

Diễn viên Võ Hoài Nam nói bao nhiêu năm nay bà xã kém 12 tuổi luôn là hậu phương lo lắng mọi thứ cho 5 bố con nên anh rất yên tâm.

Đang cập nhật dữ liệu !