Những cư dân cuối cùng của bến đò An Lợi Đông

“Xóm bập bềnh” trên sông Sài Gòn

Sông Sài Gòn muôn nẻo mưu sinh

Ông Tèo làm nghề giữ đò ở bến đò An Lợi Đông

Ông Trà Văn Tèo (52 tuổi) là một trong số những người đang mưu sinh tại bến đò này. Ngày trước, khi bến đò chưa giải thể, ông làm nghề chạy xe ôm, đưa khách đến bến đò và từ bến đò đi quận 2. Nay đò ngừng hoạt động, nhiều chủ đò chưa bán được đò, vẫn neo đậu trên bến. Nghề xe ôm của ông Tèo cũng đang ế ẩm, ông chuyển nghề sang công việc trông giữ đò.

Giữ một chiếc đò, ông được trả hai trăm ngàn đồng một tháng. Số tiền giữ đò hàng tháng cũng đang ít dần khi các chủ đò tìm được mối bán.

Ông Tèo cũng là dân quận 2, đợt trước nhà ông nằm trong diện khu quy hoạch phải giải tỏa nên ông chuyển về quận 9 sinh sống. Ba đứa con đều đã lớn, mỗi đứa một công việc làm thuê, làm mướn nhưng nghèo khó vẫn đeo đẳng nên cái tuổi đáng lẽ phải được nghỉ ngơi, được phụng dưỡng thì ông lại đang phải sớm chiều dầm mưa dãi nắng.

Mái nhà che mưa nắng của ông Tèo

Ông Tèo cất một cái mái che nhỏ, lụp xụp dưới thuyền, tối đến hoặc những hôm trời mưa thì chui xuống thuyền trú. Ban ngày, ông nằm ở võng mắc vào hai cây bàng kế bên bờ sông. Cạnh đó là cái bếp lò dùng để nấu nướng và nơi để thức ăn, vài cái chén đĩa.

Bấy nhiêu đó là đủ cho cuộc sống qua ngày của một ông lão tuổi xế chiều. Chiếc xe máy trần dựng kế bên cây bàng thỉnh thoảng vẫn đi chởkhách. Đang trò chuyện, bỗng có người từ ngoài đường lớn vừa đi vào vừa gọi: “Có đi xe ôm không ông Tèo ơi!”. Ông gật đầu đáp lại rồi hồ hởi dắt xe ra chở khách. Gần một tiếng đồng hồ sau, dáng người gầy còm ấy trở về, trán ướt đẫm mồ hôi. Chúng tôi lại bắt đầu cuộc trò chuyện khi ông nhóm bếp nấu nồi cơm chiều.

Ông Tèo nhóm bếp chuẩn bị bữa cơm chiều

Giữ đò, chống lại cái mưa, cái nắng mỗi ngày đã là nhọc lắm rồi. Ông kể: "Dạo trước, bị mất cắp mấy chiếc đò rồi đó. Cũng may nhà chủ thương tình nên không bắt đền. Dọc bờ sông này, tụi xì ke nhiều lắm”.

Tôi chột dạ lo cho ông khi một thân một mình giữ đò ở cái nơi vắng vẻ này. Ông cười khì rồi nói: “Tui già rồi, có tài sản gì quý giá đâu mà sợ. Chỉ có cái mạng này thôi. Còn chiếc xe máy, tối tối dựng trên bờ, tụi nó có lấy thì lấy chứ biết làm sao được”.

Hỏi ông sao không kiếm việc khác mà làm. Ông đáp: “Có chỗ nào nhận làm bảo vệ không, giới thiệu tui làm với. Mà tuổi của tui cũng lớn rồi, sợ người ta không nhận. Sau này chủ bán hết đò, tui không biết làm gì nữa”.

Bỏ lửng câu trả lời trong cái im lặng, ông đưa mắt nhìn ra xa xăm, nơi những chiếc thuyền lớn đang neo đậu.

Người thứ hai còn bám trụ tại bến đò này là chị Nguyễn Thị Tuyết Nga (42 tuổi) nhà ở huyện Nhà Bè. Ngày trước chị bán hàng nước giải khát tại bến đò này. Nay bến đò giải thể, chị vẫn dựng cái lều để bán nước. Chị Nga kể: “Khách qua đường ít lắm, ngày bán chỉ được vài ly nước giải khát. Tui đang làm đơn xin vào xí nghiệp làm công nhân. Mấy ngày này tranh thủ kiếm được đồng nào đỡ đồng đó”.

Hàng giải khát lụp xụp của chị Nga ngày càng vắng khách

Mỗi ngày, chị chạy xe máy từ huyện Nhà Bè vòng qua hầm Thủ Thiêm lên bến An Lợi Đông. Vượt hơn mười mấy cây số để bán vài ly nước giải khát thì đúng là kinh doanh không có lời. Chị nói tiếp: “Tui ở đây quen rồi. Thật lòng không muốn chuyển đi chỗ khác”. Trong ký ức của chị vẫn còn in rõ cảnh nhộn nhịp kẻ đi người đến và một công việc buôn bán thuận lợi, sung túc trên bến đò An Lợi Đông ngày nào.

Sát mé sông, chỗ có mấy cây cỏ lau mọc chen giữa khóm lục bình, có người đang lom khom vớt những chiếc chai nhựa trôi trên cập bờ. Cứ thế, ngày này qua ngày khác, những con người này vẫn đang bám trụ tìm kế sinh nhai tại một bến đò đã giải thể. Một ngày không xa, họ sẽ phải tìm một công việc khác để mưu sinh, không còn giữ đò, không còn bán nước, không nhặt ve chai... Nhưng câu trả lời cho bài toán mưu sinh trong những ngày tới của những số phận con người này vẫn còn đang bỏ lửng.

Nguyễn Cường - Duy Nguyên