Phòng chống “vi-rút” bạo lực học đường

Vấn nạn bạo lực học đường là bài toán cần lời giải đáp, và chúng ta không thể im lặng.

Giới phụ huynh mới đây lại bàng hoàng về một vụ bạo lực học đường diễn ra tại trường THCS Nguyễn Văn Trỗi (TP.Thanh Hóa), với những hình ảnh nhói lòng về nhóm học sinh xúm lại đánh dã man một nữ sinh lớp Tám, trong lúc bạn bè đứng xung quanh cổ vũ.

Vấn nạn bạo lực học đường là câu chuyện đã quá cũ, nhưng luôn là bài toán mới cần lời giải đáp, và chúng ta không thể im lặng. 

Có nhiều ý kiến cho rằng nhà trường nên dùng bạo lực để triệt tiêu bạo lực học đường. Dưới góc nhìn của một người làm giáo dục, tôi hoàn toàn phản đối, bởi giải pháp bạo lực phản ánh tính thiếu mô phạm, hình thức kỷ luật mạnh tay chỉ mang tính răn đe học sinh ở thời điểm đó. Mục đích cốt lõi của giáo dục là giúp trẻ nhận ra những thiếu sót, uốn nắn cũng như tạo cơ hội cho các em khắc phục để giúp chúng dần hoàn thiện về nhân cách. Việc giáo dục học sinh bằng bạo hành là hoàn toàn sai phạm, cần tránh. 

Chúng ta chỉ thật sự giải quyết tốt vấn đề bạo lực học đường khi chúng ta biết nguyên nhân cốt lõi dẫn đến tồn tại này là gì? 

Bé gái (áo hoa) bị bạn xúm lại đánh hội đồng. Ảnh cắt từ clip
Bé gái (áo hoa) bị bạn xúm lại đánh hội đồng. (Ảnh cắt từ clip)

Thứ nhất, dựa trên đặc điểm tâm lý lứa tuổi, học sinh lớp Tám đang trong giai đoạn có sự biến đổi mạnh mẽ về tâm sinh lý. Tâm lý chung của tuổi vị thành niên thường thích sự chú ý, nhìn sự việc mang tính chủ quan, phiến diện, chưa nhận thức đầy đủ hậu quả hành vi bạo lực của mình. Chưa kể đa số bạn trẻ chưa có nhiều trải nghiệm, góc nhìn còn hạn hẹp, rất dễ bị dẫn dắt bởi tâm lý đám đông.

Thế nên, trước những khiêu khích, cổ xúy từ bạn bè xung quanh, đã có một nữ sinh khác túm lấy tóc và đánh nạn nhân không thương tiếc. Đáng buồn hơn là có rất đông học sinh quanh đó tỏ ra vui vẻ, hào hứng trước cảnh bạn mình bị hành hạ, thậm chí còn chủ động quay lại hình ảnh đó. Theo clip ghi nhận, rõ ràng nạn nhân vẫn chưa có kỹ năng xử lý trước tình huống bạo lực. Thiết nghĩ nhà trường cần quan tâm hơn nữa đến việc trang bị kỹ năng nhận diện bạo lực, xử lý tình huống, văn hóa ứng xử trong nhà trường. 

Thứ hai, mặt trái của cơ chế thị trường kéo theo các vấn đề xảy ra ở trường học ngày càng nhiều. Bên cạnh những hệ giá trị mới được hình thành trong quá trình hội nhập như sự năng động, tích cực, hiểu biết rộng, quan hệ giao tiếp đa dạng, thì trong cuộc sống cũng không ít những ảnh hưởng tiêu cực đang xâm nhập vào tư tưởng đạo đức, lối sống của một bộ phận học sinh như hành vi bạo lực, tính ích kỷ, thái độ thờ ơ trước nỗi đau của người khác.

Rõ ràng nhiều giá trị của các nguồn văn minh thế giới ồ ạt du nhập vào chưa được gạn lọc, ảnh hưởng xấu đến sự phát triển nhân cách của nhiều lứa tuổi. Thực tế cho thấy, các vấn đề xảy ra ở môi trường học đường xuất hiện ngày càng nhiều và biểu hiện khá đa dạng. 

Thứ ba, hằng ngày các bạn nhỏ tiếp xúc những hình ảnh bạo hành, cách ứng xử thiếu lành mạnh từ trong gia đình, bên ngoài cuộc sống và trên mạng xã hội nên ít nhiều bị tiêm nhiễm, “thấm” vào tâm trí các em, và chúng sẽ có nguy cơ bộc phát, biến thành hành động.

Lâu dần, những hình tượng ấy hình thành “lối mòn”, gặp trường hợp tương tự, nó sẽ bộc phát ra ngoài như một thói quen bạo lực. Nhìn rộng ra còn phản ánh một lối sống vị kỷ, thực dụng. 

 

Đã gọi là bạo lực học đường thì dù bằng hình thức nào cũng gây cho nạn nhân những ảnh hưởng nặng nề về sức khỏe lẫn tinh thần. Đặc biệt là các bạn đang trong giai đoạn có nhiều biến động về tâm sinh lý. Những hậu quả từ bạo lực học đường khiến các em gánh chịu trước mắt là về thể xác: nhẹ thì xuất hiện các chấn thương ngoài da như bầm dập, trầy xước… nặng hơn có thể để lại các chấn thương vĩnh viễn trên cơ thể, thậm chí tử vong.

Điều đáng lo ngại nhất là những thương tổn về mặt tinh thần, sợ hãi, ám ảnh trước những lời hăm dọa hay hành động mang tính vũ lực từ người khác. Điều này có thể đeo đẳng, khiến các bạn luôn sống trong sợ hãi, thiếu tự tin, học hành sa sút.

Về lâu dần có thể dẫn đến sự thu mình vào trong, luôn giữ khoảng cách với mọi người để tự vệ. Một số không thoát ra được, có thể lâm vào trầm cảm và tự sát.

Gia đình là cái nôi của nhân cách, rất cần những dạy dỗ mỗi ngày từ các bậc phụ huynh, từ điều nhỏ nhất trong ứng xử, nhất là ứng xử học đường như: không nói xấu bạn, phải quan tâm, nâng đỡ bạn bè… và cả những hành xử khi gặp mâu thuẫn với bạn học.

Nhóm nữ sinh lớp 9 ở Bình Dương đánh hội đồng bạn cùng lớp
Nhóm nữ sinh lớp 9 ở Bình Dương đánh hội đồng bạn cùng trường vì người bạn này dám chê màu sắc một đôi giày. (Ảnh cắt từ clip)

Thầy cô có thể trò chuyện với học sinh về tình yêu thương, sự nâng đỡ trong môi trường học đường; tránh những nhận xét hay hành xử tạo khoảng cách giữa trò giỏi và trò ít giỏi, giữa trò ngoan và trò chưa ngoan. Các thầy cô vốn rất dễ biết được đâu là nhóm học sinh “có máu mặt” trong trường, lớp. Kiểm soát bạo lực học đường có thể bắt đầu từ những nhóm học sinh này, cần trò chuyện với các em để ngăn chặn những “cao trào cảm xúc” dẫn đến bạo lực.

Trước thực trạng có không ít học sinh là nạn nhân của bạo lực học đường, tôi có một số lời khuyên dành cho các bạn: khi cảm nhận có điều không hay sắp xảy ra, các bạn nên tránh xa những yếu tố gây bất lợi cho mình. Khi mâu thuẫn diễn ra, các bạn nên hạn chế chống trả bằng lời nói hay hành động. Bởi những phản hồi lúc người khác đang tức giận đôi khi “lợi bất cập hại”.

Tùy vào từng hoàn cảnh và mức độ bạo lực, các bạn có thể nhờ sự trợ giúp từ thầy cô, và các cơ quan chức năng để tránh hậu quả đáng tiếc. Tuyệt đối không được âm thầm chịu đựng, bởi có những hành vi bạo hành các bạn không thể tải nổi, và cũng không đủ sức vượt qua. 

Thạc sĩ tâm lý Đặng Hoàng An

Theo phunuonline.com.vn

 
List comment
 
 
Trao tặng học bổng Lương Định Của cho con hội viên nông dân nghèo
icon

Ngày 10/4, Hội Nông dân TP.HCM tổ chức lễ trao tặng 16 xuất học bổng Lương Định Của cho học sinh là con hội viên nông dân nghèo, cận nghèo trên địa bàn Thành phố.

 
 
Những lỗi sẽ bị đình chỉ trong kỳ thi tốt nghiệp THPT 2021 thí sinh cần biết
icon

Thí sinh đưa đề ra ngoài phòng thi, viết vẽ những nội dung không liên quan vào giấy thi... cũng sẽ bị đình chỉ thi tốt nghiệp THPT.

 
 
Bắc Giang: Nam sinh bất ngờ ngã từ tầng 2 trường học xuống đất, phải phẫu thuật sọ não
icon

Một học sinh đang chơi ở tầng 2 của Trường THCS thị trấn Thắng (Bắc Giang) thì bất ngờ ngã xuống bị thương nặng, phải phẫu thuật sọ não.

 
 
Xúc động câu chuyện cậu học trò nghèo trả lại 70 triệu đồng cho người đánh rơi
icon

Tại trường THCS Cổ Nhuế 2 mới xuất hiện tấm gương điển hình về hành động cao đẹp của em Nguyễn Dân An - lớp 6A10 khi nhặt được hơn 70 triệu đồng nhưng em đã đi tìm người bị mất để trả lại.

 
 
Hà Nội lùi lịch thi vào lớp 10 và công bố thời gian tuyển sinh lớp 1, lớp 6
icon

UBND thành phố Hà Nội quyết định điều chỉnh thời gian tuyển sinh vào lớp 1, lớp 6 và lớp 10, tạo điều kiện thuận lợi cho học sinh bị ảnh hưởng Covid-19.

 
 
Thí sinh có nên chạy theo những “ngành hot, nghề mốt”?
icon

Theo các chuyên gia, thí sinh nên cân nhắc thật kỹ để có sự lựa chọn ngành nghề phù hợp với năng lực của bản thân.

 
Nghệ An: Hai nữ sinh THCS vật nhau túi bụi giữa bãi đất trống
icon

Ngày 7/4, trên mạng xã hội facebook xuất hiện đoạn clip dài hơn 3 phút ghi lại cảnh hai nữ sinh đánh nhau từ trên đường xuống bãi đất trống.

 
Nam sinh Bách khoa từng mê game giành học bổng 70 triệu đồng
icon

Vừa qua, Nguyễn Ngọc Cường (1997) - sinh viên của Viện Điện tử Viễn thông trường ĐH Bách khoa Hà Nội đã giành học bổng Honda Y-E-S lên đến 70 triệu đồng. Nam sinh này còn tốt nghiệp sớm 1 kỳ và đạt loại xuất sắc với CPA 3,65/4.

 
Tám lần gãy xương, cô gái quyết học để thành dược sĩ
icon

“Từ khi chuyển tới trung tâm, tôi không gãy xương nữa. Năm lớp Bảy tôi có thể đi lại bằng nạng”, Quyên nói. Việc tự đi lại như một cuộc cách mạng đối với cô gái giàu nghị lực.

 
Sinh viên được chuyển ngành học, hình thức học và được sang trường khác học
icon

Bộ GD&ĐT vừa ban hành quy định mới trong Quy chế đào tạo trình độ. Theo đó, sinh viên được xem xét chuyển cơ sở đào tạo khi không đang là sinh viên trình độ năm thứ nhất hoặc năm cuối khóa.