Đập thủy điện Sông Tranh 2 rò rỉ: EVN nói an toàn, chuyên gia lo ngại

Vết nứt trên đập thủy điện Sông Tranh 2 gây nguy hiểm?

Phó tổng EVN kiểm tra vụ nứt thủy điện Sông Tranh 2

Đập đảm bảo an toàn (!?)

Sau khi nhiều tờ báo đưa tin về hiện tượng rò rỉ nước tại đập thủy điện Sông Tranh 2, có ý kiến cho rằng, hiện tượng rò rỉ nước là do đập bị nứt. Thông tin này khiến người dân huyện Bắc Trà My, đặc biệt là khu vực hạ lưu của đập thủy điện tỏ ra rất hoang mang.

Để trấn an tâm lý của người dân cũng như dư luận, chiều 19/3, Ban Quản lý (BQL) dự án thủy điện 3 (thuộc Tập đoàn điện lực Việt Nam - EVN) đã có công văn khẩn gửi UBND tỉnh Quảng Nam, huyện Bắc Trà My và các cơ quan báo chí. Nội dung công văn nêu rõ, việc các dòng thấm chảy phía hạ lưu của đập là do khe nứt nhiệt được thiết kế để triệt tiêu hiệu ứng nhiệt, có thể khiến nứt bêtông trong quá trình thi công cũng như vận hành đập.

Nước chảy tại vị trí vết nứt khu vực hạ lưu đập thủy điện Sông Tranh 2. Ảnh: Internet.

Ông Trần Văn Hải, Trưởng BQL dự án thủy điện 3 - đơn vị chủ đầu tư Nhà máy thủy điện Sông Tranh 2 cho rằng, các dòng thấm chảy ra phía hạ lưu của đập với tổng lượng thấm đo được là 30 lít nước/giây. Tốc độ thấm này đã được hội đồng nghiệm thu cấp nhà nước, hội đồng nghiệm thu cơ sở đánh giá đạt yêu cầu về kỹ thuật, đảm bảo chất lượng công trình.

Cũng theo đại diện BQL dự án thủy điện 3, hiện tượng nước chảy ở 3 vị trí hạ lưu đập là các khe nhiệt, chứ không phải khe nứt. Các khe nhiệt này được thiết kế bố trí và thi công đều trên toàn tuyến đập (theo thiết kế có tổng cộng 30 khe nhiệt). Mục đích bố trí các khe nhiệt này là nhằm triệt tiêu ứng suất nhiệt gây nứt bêtông trong quá trình thi công và vận hành công trình sau này. Các khe nhiệt này xuyên suốt từ phía thượng lưu về hạ lưu.

“Việc thấm nước không ảnh hưởng đến an toàn của đập và đều nằm trong tính toán. Bất cứ đập bêtông nào cũng đều nứt và chúng tôi khẳng định là vết nứt không liên quan đến động đất. Chúng tôi sẽ tiến hành gom nước trả về các hành lang, không để nước chảy ra ngoài thân đập. Như vậy lượng thấm sẽ giảm và chất lượng công trình sẽ tốt hơn”, ông Trần Văn Hải cho biết.

Chuyên gia lo ngại

Việc rò rỉ nước tại đập thủy điện thuộc nhà máy thủy điện Sông Tranh 2 khiến nhiều chuyên gia trong lĩnh vực địa chất, thủy văn… quan tâm.

Trả lời báo chí, PGS.TS Cao Đình Triều - phó Chủ tịch, Tổng thư ký Hiệp hội Khoa học kỹ thuật Địa chất vật lý Việt Nam (Viện Vật lý địa cầu) cho rằng, những điểm nứt xuất hiện trên thân đập chính của công trình thủy điện Sông Tranh 2, khiến nước từ lòng hồ rò rỉ xuyên qua đập là đáng lo ngại. Các cơ quan chuyên môn cùng đơn vị chủ đầu tư cần khẩn cấp vào cuộc kiểm tra các vết nứt, rò rỉ này để tránh gây thảm họa cho vùng hạ lưu.

Trước đó, trả lời phóng viên báo điện tử infonet về hiện tượng động đất kích thích tại đập thủy điện Sông Tranh 2, PGS.TS Cao Đình Triều cho biết thêm, thủy điện Sông Tranh 2 dù độ cao không lớn (dưới 100 mét), nhưng nằm trên đới đứt gãy của địa chất và đang hoạt động khá mạnh. Nếu không xử lý dứt điểm hiện tượng rò rỉ nước thì sẽ rất nguy hiểm.

PGS.TS Cao Đình Triều: "Nước rò rỉ xuyên qua đập là đáp lo ngại". Ảnh: M.N.

Trả lời báo Tuổi Trẻ, GS.TS Nguyễn Thế Hùng - phó Chủ tịch Hội Cơ học thủy khí Việt Nam, tổ trưởng bộ môn cơ sở kỹ thuật thủy lợi, khoa xây dựng thủy lợi thủy điện, ĐH Bách Khoa Đà Nẵng cho rằng: Thông thường phải đặt hành lang thu nước thấm ở 1/3 thân đập về phía trên. Phần 2/3 thân đập dưới phải đảm bảo khô ráo 100%.

Nếu nước chảy qua thân đập thường xuyên như vậy dẫn đến bêtông bị hỏng do hiện tượng thủy hóa. Vì theo nguyên tắc của bêtông đầm lăn này thì bêtông lớp ngoài có mác tối thiểu 250, trong khi ở ruột mác bêtông chỉ khoảng 150 nên rất dễ bị bục bêtông do thấm nước. Khi đó thân đập sẽ rất nhanh hỏng vì trong nước có các hóa chất khác làm hư hại công trình. Nếu có một cơn dư chấn bất thường do động đất ở khu vực này có thể phá hủy đập bất cứ lúc nào.

GS.TSKH Phạm Hồng Giang, Chủ tịch Hội Đập lớn Việt Nam trả lời trên báo Đất Việt: Về nguyên tắc, trách nhiệm kỹ thuật của đập khi để nước thấm chảy qua là không được phép. Đã là đập là phải ngăn được nước từ thượng lưu xuống hạ du và ngăn dòng thấm xuyên qua vật liệu, dù đó là bêtông đầm lăn hay bêtông thường. Nếu đập nứt, nước chảy qua, dòng thấm sẽ gây ra xoáy ngầm, làm suy giảm chất lượng của đập. Theo thời gian có thể sẽ gây ra hậu quả xấu.

TS Đào Trọng Tứ, Ủy viên thường trực Mạng lưới nước Việt Nam, nguyên Phó Chủ tịch Ủy ban Sông Mê Kông cho rằng, với sự cố như thế này, phải làm khảo sát ngay tức khắc. Ngoài ra phải có kế hoạch ngay trong vấn đề di dân. Có thể không xảy ra chuyện vỡ đập vì với đập bêtông khối lớn sẽ cần thời gian dài để rửa trôi, bào mòn vật liệu. Nhưng nếu không đánh giá, lường trước thì rất nguy hiểm.

M.N