Cấm tặng quà, hạn chế "kính thưa": Nghị định buồn cười!

Như Infonet đã đưa tin, Nghị định 145 quy định về việc tổ chức ngày kỷ niệm; nghi thức trao tặng, đón nhận hình thức khen thưởng, danh hiệu thi đua; nghi lễ đối ngoại và đón, tiếp khách nước ngoài vừa được Bộ VH,TT&DL công bố ngay lập tức đã đã vấp phải nhiều phản ứng trái chiều. 

Nghị định "cấm tặng quà" trong các dịp lễ gây nhiều phản ứng trong dư luận

Theo đó, tới ngày 16/12, những quy định như cấm tặng quà trong các buổi lễ, hay hạn chế "kính thưa" sẽ đi vào cuộc sống. Cụ thể, Khoản 4 Điều 27, Chương VII (Yêu cầu, trình tự tiến hành lễ kỷ niệm; nghi thức công bố, trao tặng, đón nhận hình thức khen thưởng, danh hiệu thi đua) quy định: "Trình bày diễn văn hoặc báo cáo: Chỉ "kính thưa họ tên và chức danh" Lãnh đạo có chức vụ cao nhất ở Trung ương và ban, bộ, ngành, địa phương, đơn vị".

Theo PGS.TS Trịnh Hòa Bình, Giám đốc Trung tâm Điều tra Dư luận Xã hội (Viện Xã hội học), đó là quy định quá máy móc. "Tại sao chỉ kính thưa "lãnh đạo có chức vụ cao nhất"? Lấy ví dụ trong một buổi kỷ niệm ở cấp tỉnh chẳng hạn, nếu là hoạt động của cơ quan Đảng thì chỉ "kính thưa" Bí thư, còn của bên chính quyền sẽ "kính thưa" ông Chủ tịch. Nhưng nếu có cả Lãnh đạo cơ quan Đảng và chính quyền cùng đến dự thì biết "kính thưa"ai?", ông Bình thắc mắc.

Cũng theo ông Bình, quy định như vậy khó mà khả thi và dường như các nhà làm luật không lường hết được trong cuộc sống? Rồi lấy ai để đi kiểm tra trong các cuộc họp là sẽ "kính thưa" những ai? Ông Bình cũng cho biết thêm, trước đó cũng đã có chỉ thị rồi nhưng vẫn "kính thưa" rất nhiều mà không thực hiện việc hạn chế được. Vậy Luật cấm để làm gì?

Bỏ qua những tranh cãi trái chiều về tính khả thi của những quy định này, ở một góc độ khác, khi đưa ra những quy định cấm này, theo những nhà làm luật, Nghị định 145 không có hướng dẫn chi tiết thi hành, không có chế tài xử phạt.

"Nghị định chỉ có tác dụng cảnh báo chứ hoàn toàn không có chế tài xử phạt những tổ chức, đơn vị sai phạm trong chuyện này", ông Phan Đình Tân, người phát ngôn của Bộ VH,TT&DL cho biết. Tuy nhiên, điều này cũng dẫn đến một hệ quả, dư luận thắc mắc trên thực tế, rất nhiều quy định có kèm theo chế tài xử phạt mà còn không phạt được thì việc "cảnh báo" hay cấm chỉ trông chờ vào tinh thần tự nguyện của người dân thì liệu Luật còn có tác dụng không?

Quy định chỉ "kính thưa" lãnh đạo cao nhất khó khả thi (Ảnh minh họa)

Từ câu chuyện cấm, không khó để liên tưởng tới Nghị định 105 của Chính phủ về tổ chức lễ tang cán bộ, công chức, viên chức, trong đó, gây tranh cãi là Khoản 3, Điều 4 quy định: “linh cữu của người từ trần quàn tại nhà tang lễ hoặc tại gia đình không để ô cửa có lắp kính trên nắp quan tài”.

Trên thực tế, tại Hà Nội và một số thành phố lớn khác, việc thiết kế nắp quan tài có ô cửa lắp kính là phổ biến. Dư luận nói chung cho rằng việc để ô có lắp kính trên nắp quan tài là để tạo điều kiện cho người đến viếng được nhìn mặt lần cuối người đã khuất.

Chia sẻ với báo chí, ông Lê Hồng Sơn, Cục trưởng Cục Kiểm tra văn bản (Bộ Tư pháp) cho rằng: “Ở đây có yếu tố tâm linh cũng như yếu tố tình cảm rất linh thiêng, rất đáng trân trọng. Nói rằng để bảo đảm vệ sinh, ngừa khả năng kính vỡ rơi vào mặt người quá cố hoặc một vài lý do khác mà đưa ra quy định đó, theo chúng tôi là không có sức thuyết phục”.

Bên cạnh đó, Điều 4 Nghị định 105 cũng có quy định: Không rắc vàng mã trong quá trình đưa tang từ nhà tang lễ hoặc gia đình tới nơi an táng, không đốt vàng mã tại nơi an táng cũng thiếu tính khả thi và không tạo ra sự đồng thuận trong dư luận cũng như thân nhân người quá cố. 

TS Trịnh Hòa Bình cũng thắc mắc thời gian gần đây ra nhiều văn bản luật hay dưới luật ra đời mà không tính đầy đủ đến điều kiện có triển khai thực hiện hoàn toàn được hay không. "Có thể mọi người vẫn cứ "Dạ" ran nhưng trong thực tế tôi e là không vận hành được", ông Bình bày tỏ. 

Còn theo Luật sư Phạm Văn Trưởng (Công ty Luật Thiền Quang và cộng sự) cho biết, về các văn bản quy phạm pháp luật, có những văn bản quy phạm bắt buộc phải thực hiện và có kèm theo xử phạt, nhưng cũng có những văn bản quy phạm chỉ đơn thuần hướng dẫn, không có tính chất bắt buộc phải thực hiện.

Chính vì vậy, Luật sư Trưởng cũng nhận định, nhiều văn bản đưa ra những quy định như: chỉ "kính thưa" lãnh đạo cao nhất, cấm tặng quà, biểu trưng, biểu tượng trong các dịp lễ... chỉ mang tính hướng dẫn mà không khả thi sẽ tạo ra sự thừa thãi, không hợp lý và rất buồn cười!