4 dấu hiệu cảnh báo trẻ bị tai nạn chấn thương ở đầu

Đánh giá chấn thương đầu ở trẻ.

Theo bác sĩ Phan Minh Trí – Trưởng Đơn vị Phẫu thuật Thần kinh, Bệnh viện Nhi Đồng 1, TP.HCM, đa số chấn thương đầu ở trẻ em là nhẹ nhưng nếu không tiếp cận và phân loại đúng cũng gây nguy hiểm cho trẻ.

BS Trí cho biết chấn thương đầu ở trẻ em là các tổn thương da, xương, não vùng đầu. Chấn thương đầu ở trẻ em có thể do cố ý hoặc vô ý. Vô ý do té ngã là phổ biến.

Chấn thương đầu ở trẻ em thường có các triệu chứng như vấn đề về nhận thức, cảm xúc, rối loạn hành vi. Thực tế lâm sàng trẻ thường có các thay đổi hành vi giấc ngủ. Các bác sĩ thần kinh có thể khám toàn thân, hộp sọ, thần kinh khu trú. Đôi khi, bác sĩ cần khai thác kỹ khi thấy trẻ có cục u ở đầu, đánh giá toàn bộ hộp sọ, nền sọ.

Tại bệnh viện Nhi đồng 1, các bác thường siêu âm qua thóp của trẻ để đánh giá tổn thương ở sọ hoặc chỉ định Xquang sọ. Tuy nhiên, Xquang sọ thấy nứt xương thì cảnh báo tổn thương phía trong nhưng nếu sọ bình thường thì không chỉ định được tiếp theo nên làm gì vì vậy chỉ định Xquang sọ không có nhiều giá trị chẩn đoán trong chấn thương đầu ở nhi.

Một tác giả tại Ấn Độ cũng tổng kết lại vai trò của Xquang, CT não ở trẻ em thì vai trò nhận định tổn thương nứt sọ như CT nhưng giá trị chỉ dừng ở nứt sọ, bác sĩ cần thông tin nhiều hơn thì không có thông tin, bác sĩ có thể bối rối với trường hợp này. 

CT sọ não có thể giúp bác sĩ nhiều thông tin và chỉ định phẫu thuật, tiên lượng về sau. Nhưng với trẻ nhỏ vẫn còn nhiều vấn đề. Bác sĩ Trí cho biết việc thực hiện CT có thể khiến trẻ phơi nhiễm phóng xạ. 

Các dấu hiệu trẻ bị chấn thương ở đầu 
 
Với trẻ vào cấp cứu, các bác sĩ sẽ đánh giá trẻ sau khi té ngã qua lâm sàng sờ đầu, đánh giá toàn hộp sọ của trẻ có bất thường hay không. Sau đó, bác sĩ sẽ sàng lọc trẻ qua 4 triệu chứng cơ năng chính của trẻ bị chấn thương đầu: Trẻ nôn ói trên 5 lần, mất tri giác trên 1 phút, co giật hay không bởi vì bất kỳ tổn thương nào trên đầu trẻ thì có thể có dấu hiệu động kinh, thóp trẻ có bất thường gì hay không (trẻ dưới 2 tuổi).
 
Nếu chấn thương nhẹ cho trẻ chụp CT, nguy cơ thấp cho trẻ theo dõi tại nhà, nguy cơ trung bình theo dõi từ 4 đến 6 giờ. Bác sĩ Trí cho biết nếu tiếp cận đúng thì trẻ không cần phải CT nhưng cần theo dõi chặt, dặn dò cha mẹ theo dõi trẻ khi về nhà thật kỹ. 
 
Tương tự, nhóm từ 2 tới 15 tuổi bác sĩ cũng có thể cho trẻ theo dõi với các cấp độ nguy cơ từ dấu hiệu, triệu chứng như thế nào? 
 
Các dấu hiệu cha mẹ cần nhớ: 

Với trẻ lớn: Trẻ lơ mơ, khó đánh thức, trẻ có dấu hiệu co giật ở tay, chân hoặc mặt. Trẻ có dấu hiệu đi đứng loạng choạng, nhìn mờ, ói sau khi rời bệnh viện, nói lắp, đau đầu uống thuốc giảm đau không đỡ.

Với trẻ nhỏ: Trẻ ngủ không thể đánh thức dậy, trẻ bỏ bú, trẻ nói lặp đi lặp lại, trẻ khóc không thể dỗ nín, trẻ co giật, ăn kém hơn ngày thường.  

Nếu trẻ rời bệnh viện vào lúc trưa hoặc buổi tối cha mẹ nên đánh thức con sau 2giờ/lần. BS Trí cho biết khi có dấu hiệu trên cha mẹ cần đưa trẻ tới ngay cơ sở y tế để được bác sĩ hỗ trợ. 

K.Chi