Vỡ đập thủy điện ở Lào: Làm gì với 1200 hồ chứa xuống cấp tại Việt Nam?

Theo số liệu thống kê của Tổng cục Thủy lợi (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn), hiện cả nước có tổng số 6.648 hồ chứa thủy lợi các loại với tổng dung tích khoảng 13,5 tỷ m3, được phân bố tại 45 địa phương.

Đáng chú ý, có 1.200 hồ chứa bị hư hỏng, xuống cấp hoặc thiếu khả năng xả lũ theo quy định.

Vụ vỡ đập thủy điện ở Lào khiến hàng nghìn người bị ảnh hưởng.

Trong bối cảnh ảnh hưởng của biến đổi khí hậu, thời tiết cực đoan gây mưa lũ bất thường nên nhiều hồ chứa không bảo đảm khả năng chống lũ, tiềm ẩn nguy cơ xảy ra sự cố mất an toàn công trình và vùng hạ du. 

Đặc biệt, sau sự cố vỡ đập thủy điện ở Lào, nhiều chuyên gia cho rằng, đây là bài học lớn đối với Việt Nam.

PGS.TS Đào Trọng Tứ, nguyên Phó Tổng thư ký Ủy ban sông Mekong cho biết, an toàn đập rất quan trọng, chỉ cần vài nghìn m3 nước đổ xuống từ hồ đập là những hộ dân sống phía dưới hồ đập lâm nguy; như đập thuỷ điện ở Lào vỡ đã khiến hàng trăm người chết và mất tích, trên 6.000 người mất nhà…

Cũng theo PGS.TS Đào Trọng Tứ, hiện nay chúng ta có nhiều đập thuỷ điện, thuỷ lợi, vì thế phải thận trọng, bởi cái giá phải trả là rất đắt. Đặc biệt là những hồ chứa 1 tỷ m3 nước, nếu xảy ra sự cố sẽ rất nguy hiểm. Hiện nay ở Việt Nam có một số hồ thuỷ điện lớn trên 1 tỷ m3 dung tích chứa như hồ thuỷ điện Hoà Bình, Sơn La trên 9 tỷ m3, tiếp đó là hồ thuỷ điện Lai Châu, Tuyên Quang…

Ông Nguyễn Văn Hải - Phó Cục trưởng Cục Ứng phó và khắc phục hậu quả thiên tai (Bộ NN&PTNT) cho rằng, sự cố vỡ đập ở Lào là bài học lớn cho Việt Nam, chúng ta cần tổng rà soát đánh giá các hồ chứa thuỷ điện, thuỷ lợi trước mùa mưa lũ. Đồng thời tính toán quan trắc để có thông tin chính xác về lượng mưa, lượng nước.

“Sau đợt diễn biến bất thường vỡ đập ở Lào, Ban chỉ đạo Trung ương phòng chống thiên tai sẽ cùng các địa phương tiếp tục rà soát một lần nữa toàn bộ hệ thống hồ chứa thuỷ điện, thuỷ lợi để đánh giá kỹ lưỡng an toàn hồ chứa, đập thuỷ điện để có giải pháp ứng phó kịp thời”, ông Hải cho hay.

Còn ông Nguyễn Văn Tỉnh - Tổng cục trưởng Tổng cục Thuỷ lợi cho hay, Bộ NN&PTNT rất quan tâm đến vấn đề an toàn hồ chứa, đảm bảo an toàn cho người dân vùng hạ du. Từ 2003 đến nay, Chính phủ đã đầu tư sửa chữa 230 hồ chứa lớn. Tuy nhiên tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn cao lại là các hồ chứa nhỏ.

Sau sự cố vỡ đập tại Lào, ông Tỉnh cho rằng đây là bài học lớn trong công tác chuẩn bị chủ động ứng phó an toàn đập cho hệ thống hồ chứa tại Việt Nam, đảm bảo an toàn cho người dân vùng hạ du.

“Bộ NN&PTNT sẽ cử đoàn sang Lào để hỗ trợ khắc phục sự cố, đồng thời tìm hiểu nguyên nhân để rút kinh nghiệm, bài học cho chúng ta trong việc xây dựng, vận hành khai thác, đảm bảo an toàn các hồ chứa cả thủy điện và thuỷ lợi”, ông Tỉnh nói.