Về làng lá dong Tràng Cát dịp Tết cổ truyền

Nhiều người dân đến mua lá dong Tràng Cát đều có chung một nhật xét là lá dong ở đây có điểm đặc trưng là gói bánh thơm, có màu xanh rất đẹp, người sành ăn bánh chưng mới phân biệt được đâu là bánh gói bằng lá dong Tràng Cát, đâu là lá dong ở nơi khác hay lá dong rừng.

Người dân đi thu hoạch lá dong mang về bán.

Cây lá dong được trồng ở Tràng Cát từ ngày mới lập làng, đến nay đã ngót 600 năm. Trước kia, lá dong của Tràng Cát còn được tuyển chọn để đem gói bánh chưng tiến vua. Đến lúc này, có 100% dân Tràng Cát đều trồng lá dong, dù ít dù nhiều.

Bà Mai Thị Hương (70 tuổi, ở thôn Tràng Cát, xã Kim An, huyện Thanh Oai, Hà Nội) cho biết: “Trồng lá dong ở đây rất đơn giản lại dễ sống, chỉ cần tách một khóm to trồng ra chỗ khác là cứ thế lá dong xanh tốt, đâm chồi mọc thành khóm to khác.

Tôi cũng không thể lý giải được, các nơi cũng trồng lá dong nhưng lá bé và dài, không như lá dong trồng ở thôn Tràng Cát quê tôi, lá to xanh mướt, bản lá lại rộng nên gói bánh rất đẹp. Lá dong Tràng Cát gói bánh chưng cho mùi thơm đặc biệt, đậm màu xanh của lá.

Còn lá dong ở các nơi khác khi gói bánh chưng bóc ra màu bánh hơi thâm lại, không có mùi thơm như lá dong thôn Tràng Cát. Chính vì vậy, trước đây, lá dong Tràng Cát đã từng được chọn để gói bánh chưng tiến vua”.

Lá dong được mọi người buộc cẩn thận.

Còn chị Nguyễn Thị Thơ (42 tuổi, ở thôn Tràng Cát) chia sẻ: “Lá dong ở Tràng Cát có 3 loại, loại 1 là các tàu lá bản to rộng, không bị quăn ở đầu lá với giá bán thị ở thị trường hiện nay khoảng hơn 100 nghìn đồng/100 lá/bó. Loại 2, bán khoảng 80 - 90 nghìn đồng/100 lá/bó. Còn loại 3 thì chỉ 40 - 50 nghìn đồng/100 lá/bó".

Vào vụ thu hoạch cuối năm, những gia đình có diện tích trồng lá dong từ 1 mẫu trở lên đều phải thuê thêm người cắt lá mới kịp. Mỗi gia đình thường thuê từ 5 - 7 người, tiền công 250 nghìn đồng/người. Như vậy, mỗi ngày, có những hộ phải bỏ tiền triệu để thuê người cắt lá.

Trong khi đó, ông Lê Văn Kiền (65 tuổi) bộc bạch: “Người dân chúng tôi thường nói với nhau rằng, giờ pháo đã bỏ rồi, vì vậy cứ còn Tết cổ truyền là còn bánh chưng xanh thì còn lá dong.

Mỗi khi đến Tết xuân về là thôn Tràng Cát lại nhộn nhịp đông vui hẳn lên, bởi thời điểm này các lái buôn từ các nơi đi ô tô về thôn Tràng Cát để mua lá dong về các tỉnh tiêu thụ mỗi ngày một đông.

Ngoài ra, ông Kiều cũng chia sẻ: “Mỗi một sào lá dong cho thu nhập trong năm chỉ 10 triệu đồng, bình quân mỗi tháng chỉ được gần 1 triệu đồng. So với trồng lúa thì trồng lá dong kinh tế hơn. Vì thế nên nghề trồng lá dong vẫn tồn tại và phát triển, bản thân cây dong nó thích nghi trong mọi địa hình, sống dưới bóng râm, không cần dãi nắng”.

Còn ông Phạm Đại Ca, Chủ tịch Hội Nông dân xã Kim An, huyện Thanh Oai (Hà Nội) cho biết: “Người dân trông lá dong cho thu nhập không cao, nhưng ưu điểm là khi trồng không mất công chăm sóc như rau màu hay cây ăn quả.

Nhưng với nhu cầu thị trường, mặc dù không phát triển thành làng nghề nhưng người dân vẫn xác định sẽ còn trồng lá dong. Những năm gần đây, một số người dân phát triển mở rộng diện tích trồng bằng cách mua lại đất của các hộ khác hoặc trồng thêm trên đất trồng cây ăn quả nên diện tích trồng lá dong ngày càng tăng”.