Philippines trở lại kết thân với Mỹ vì Trung Quốc hung hăng ở Biển Đông

Việc Philippines quay trở lại thi hành hiệp ước quân sự quan trọng với Mỹ được cho xuất phát từ những hành động hung hăng của Trung Quốc trên Biển Đông thời gian gần đây. 

Theo tờ Bưu điện Hoa Nam buổi sáng (SCMP), giới chuyên gia nhận định quyết định hồi tuần trước của Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte về việc hủy tạm dừng thi hành Hiệp ước các lực lượng ghé thăm (VFA) với Mỹ cho thấy, Manila đang thay đổi những tính toán địa chính trị giữa lúc Trung Quốc ngày càng hung hăng ở Biển Đông.

Ngoài ra, nền kinh tế bị ảnh hưởng từ dịch Covid-19 cũng là lý do khiến Philippines quay trở lại thi hành VFA, hiệp ước tồn tại 20 năm và là trung tâm của mối quan hệ liên minh quân sự Mỹ - Philippines.

Philippines trở lại kết thân với Mỹ vì Trung Quốc hung hăng ở Biển Đông
Tàu ngầm Trung Quốc tập trận trên Biển Đông hồi tháng 4/2018. (Ảnh: Reuters)

Trước đó, hồi tháng Hai, Manila thông báo dừng thi hành VFA từng ký kết với Mỹ. Theo quy định trong VFA, việc rút khỏi hiệp ước sẽ chính thức có hiệu lực trong 180 ngày sau khi thông báo chấm dứt được gửi cho phía còn lại. Động thái của Philippines được cho là nhằm giảm bớt mối liên minh truyền thống với Mỹ. Thậm chí, Manila khẳng định Philippines có thể tự phát triển năng lực phòng vệ và các mối liên minh khác.

Kể từ khi lên nắm quyền hồi năm 2016, Tổng thống Duterte đã công khai bày tỏ ý định giảm sự phụ thuộc của Philippines vào Mỹ để tiến tới thân thiết với Trung Quốc, quốc gia đang đầu tư quy mô lớn vào hệ thống cơ sở hạ tầng ở Philippines. 

Học giả tại Manila, ông Richard Javad Heydarian cho rằng việc Tổng thống Duterte thay đổi quyết định là không hề ngạc nhiên sau những động thái gần đây của Trung Quốc ở Biển Đông. 

Lâu nay, Trung Quốc đơn phương tuyên bố chủ quyền trên phần lớn diện tích Biển Đông thông qua cái gọi là bản đồ “đường chín đoạn”. Thậm chí, trong những năm gần đây, Trung Quốc không ngừng cải tạo, xây dựng các hòn đảo nhân tạo và tiến hành quân sự hóa trái phép trên các thực thể này để bảo vệ những tuyên bố chủ quyền phi lý ở Biển Đông.

Gần đây, Trung Quốc đã tăng cường các hoạt động tác chiến chống ngầm và trinh sát bằng máy bay ở quần đảo Trường Sa (thuộc chủ quyền của Việt Nam), cũng như tạo ra hai khu hành chính mới ở quần đảo Hoàng Sa (thuộc chủ quyền của Việt Nam). Thậm chí, Trung Quốc còn có kế hoạch thiết lập một vùng nhận dạng phòng không phi pháp trên Biển Đông.

Hành động hung hăng của Trung Quốc

Hàng loạt hành động khiêu khích của các tàu Trung Quốc đối với loạt tàu các nước Đông Nam Á trên Biển Đông, buộc Malaysia, Philippines và Indonesia gửi công hàm phản đối lên Liên Hợp Quốc để chống lại những tuyên bố chủ quyền phi lý của Bắc Kinh. 

Cụ thể, theo Viện Sáng kiến minh bạch hàng hải châu Á tại Washington, hồi tháng Hai, một chiến hạm Trung Quốc đã chiếu súng laser vào tàu hộ vệ Philippines, hay như vụ việc tàu thăm dò West Capella của Malaysia bị các tàu hải quân, hải giám và tàu cá Trung Quốc đe dọa trong những tháng gần đây dù đang hoạt động bên trong vùng đặc quyền kinh tế của Malaysia.

Mỹ cũng cáo buộc Trung Quốc cản trở hoạt động tuần tra đảm bảo tự do hàng hải trên Biển Đông. Hành động này làm dấy lên mối lo ngại về việc căng thẳng giữa Bắc Kinh và Washington sẽ không ngừng gia tăng, trong khi hai nước vẫn đang khẩu chiến trong nhiều vấn đề từ thương mại đến dịch Covid-19.

Nhà phân tích an ninh châu Á, ông Lucio Blanco Pitlo cho rằng có lẽ ông Duterte nhận thấy liên minh với Mỹ là “điều quan trọng trong việc bảo vệ lợi ích quốc gia trước tầm ảnh hưởng ngày càng lớn của Trung Quốc, do sức mạnh giữa Manila và Bắc Kinh là bất cân xứng”.

Theo ông Pitlo, trước đó, các nhà ngoại giao của Manila và Washington đã cố gắng cứu vãn thoả thuận VFA. "Một vấn đề gây tranh cãi từ lâu là Manila muốn có quyền phán xét đối với những quân nhân Mỹ phạm tội ở Philippines. Do đó, việc hoãn chấm dứt thoả thuận VFA sẽ tạo thêm thời gian cho các cuộc đàm phán”, ông Pitlo nói.

 

Hàng trăm cuộc tập trận chung

Hàng năm, quân đôi Mỹ - Philippines tổ chức hàng trăm cuộc tập trận chung. Trong năm 2019, hai bên đã đồng thuận tổ chức 281 cuộc diễn tập, trong khi năm 2018, con số này là 261.

Tuy nhiên, Trung Quốc – Philippines cũng tổ chức vài cuộc tập trận chung. Hồi tháng 1/2020, Manila và Bắc Kinh đã cho tiến hành cuộc tập trận tuần tra chung lần đầu tiên trên Biển Đông.

Vào năm 2018, Philippines đã tham gia một cuộc tập trận với quân đội các nước gồm Trung Quốc và ASEAN. Cuộc tập trận này được xem là lần đầu tiên quân đội Philippines có hành động quân sự chung Trung Quốc.

Ông Derek Grossman, nhà phân tích quốc phòng tại Viện Rand Corporation ở Washington nhận định, "cuối cùng, ông Duterte vẫn có thể chấm dứt VFA. Nhưng hiện tại, một dấu hiệu đầy hứa hẹn là Manila vẫn coi trọng thoả thuận này và quyết định giữ nó lại. Điều đó chứng tỏ Philippines tin rằng, quan hệ an ninh với Mỹ là điều cần thiết để ngăn chặn Trung Quốc".

Nhà nghiên cứu Collin Koh Swee Lean tại Trường Nghiên cứu Quốc tế S. Rajaratnam thuộc Đại học Quốc gia Singapore, cho rằng ý định tăng cường năng lực phòng vệ của Manila bị ảnh hưởng bởi khoản nợ công khổng lồ và thâm hụt ngân sách do tăng chi tiêu cho các hoạt động ứng phó với dịch Covid-19.

"Điều này có nghĩa là trong tương lai gần, chi tiêu quốc phòng của Philippines sẽ bị ảnh hưởng, và điều này sẽ tác động không chỉ đến các kế hoạch mua sắm và hiện đại hoá quân đội, mà còn cả khả năng sẵn sàng chiến đấu của lực lượng vũ trang. Do đó, ít nhất vào thời điểm hiện tại, việc duy trì VFA sẽ giống như một dạng bảo hiểm”, ông Koh cho hay.

Các nhà phân tích cho rằng, nhiều nước trong khu vực có thể sẽ cảm thấy nhẹ nhõm vì quyết định của Philippines. Bởi điều đó có nghĩa là sự hiện diện của quân đội Mỹ sẽ không gây bất lợi mà ít nhất là vào lúc này.

“Đây cũng là tín hiệu đáng tin cậy gửi tới Bắc Kinh về việc Manila đang quan tâm tới các vấn đề ở Biển Đông và muốn nhắc nhở Trung Quốc tránh xa những hành động làm leo thang căng thẳng”, ông Koh nói.

Trong khi đó theo ông Grossman, “nếu như không có Philippines, Mỹ vẫn có các cơ sở quân sự ở Okinawa tại Nhật Bản, Australia và Hàn Quốc. Nhưng Philippines rõ ràng là địa điểm gần nhất với Biển Đông giúp Mỹ đưa ra phản ứng nhanh nhất trước bất cứ tình huống quân sự bất ngờ ở khu vực”.

“Trước những hành động hung hăng gia tăng của Trung Quốc ở Biển Đông và sự cạnh tranh chiến lược không ngừng giữa Mỹ - Trung, Washington sẽ không để đồng minh lâu đời như Manila rơi vào tay Bắc Kinh ở thời điểm quan trọng hiện nay”, ông Grossman kết luận.

Tướng Mỹ lên án Trung Quốc tăng cường hoạt động quân sự ở Biển Đông

Tướng Mỹ lên án Trung Quốc tăng cường hoạt động quân sự ở Biển Đông

Trung tướng Kevin Schneider, Chỉ huy Lực lượng Mỹ tại Nhật Bản cảnh báo, Trung Quốc sẽ vẫn tiếp tục gia tăng hoạt động hàng hải ở Biển Đông sau đại dịch Covid-19.

Minh Thu (lược dịch)

 
List comment
 
 
Kỳ tích cụ ông 80 tuổi sống sót sau ba ngày lạc trong rừng sâu
icon

The Sun đưa tin, một cụ ông 80 tuổi đã bị lạc khỏi đoàn du dịch và sống sót sau ba ngày trong rừng sâu.

 
 
Cận cảnh binh lính Trung – Ấn lao vào ẩu đả ở vùng tranh chấp
icon

Mạng xã hội Trung Quốc dậy sóng trước đoạn video về cảnh tượng các binh sĩ Trung – Ấn dùng tay và gậy lao vào ẩu đả ở vùng biên giới tranh chấp.  

 
 
Lộ diện tỷ phú mới giàu nhất Trung Quốc chỉ sau một đêm
icon

CNBC đưa tin, người sáng lập công ty nước đóng chai Nongfu Spring, Zhong Shanshan trong một khoảng thời gian ngắn đã trở thành người giàu nhất Trung Quốc, vượt qua Chủ tịch hội đồng quản trị Tencent Ma Huateng và người sáng lập Alibaba Jack Ma.

 
 
Tổng thống Pháp cởi khẩu trang để ho trước đám đông gây tranh cãi
icon

Hành động cởi khẩu trang để ho khi đang phát biểu trước các sinh viên của Tổng thống Pháp Macron khiến nhiều người không đồng tình.

 
 
Cãi nhau với vợ, người đàn ông Trung Quốc đu trên capo hơn 20 km
icon

Ông Li bám trên nắp capo ô tô hơn 20 km sau khi tranh cãi với vợ cũ về phân chia tài sản. 

 
 
Tình hình Syria: Nga đưa tên lửa Hermes tới Syria 'thử lửa'?
icon

Nga được cho đưa tên lửa Hermes tới Syria kiểm chứng năng lực chiến đấu; Thêm phái đoàn liên quân Mỹ tới tỉnh Al-Hasakah là những diễn biến mới của tình hình Syria. 

 
Người dân Nga nghĩ gì về 'Nhà nước liên minh' Nga - Belarus?
icon

RIA trích thông tin của Trung tâm nghiên cứu dư luận Nga VTSIOM cho biết, hơn 40% người Nga tin rằng việc thành lập liên minh Nga-Belarus là không cần thiết, mối quan hệ láng giềng tốt đẹp giữa các quốc gia cần được duy trì.

 
Học sinh Trung Quốc có phải đeo khẩu trang khi đến trường?
icon

Học sinh các cấp ở Trung Quốc không cần phải đeo khẩu trang tại trường, nhưng được khuyến cáo luôn mang sẵn trong cặp đề phòng khi cần. 

 
Bộ trưởng Đức: 'Các lệnh trừng phạt chưa bao giờ khiến Nga nhượng bộ'
icon

Die Welt trích lời Bộ trưởng Kinh tế và Năng lượng Đức Peter Altmaier cho biết, trong quá khứ các biện pháp trừng phạt chưa bao giờ có thể khiến một quốc gia như Nga thay đổi đường lối.

 
Hãng taxi Nhật Bản mở dịch vụ 'đặc biệt' giữa mùa dịch Covid-19
icon

Ở quá xa nghĩa trang hay phải ở nhà để tránh dịch, người dân Nhật Bản vẫn có thể tới chăm sóc phần mộ người thân nhờ dịch vụ viếng mộ thuê.