Thăm bảo tàng nhiếp ảnh Lai Xá - bảo tàng làng nghề đầu tiên của Việt Nam

Bảo tàng nhiếp ảnh Lai Xá vừa được khai trương chính thức ngày 15/5 vừa qua tại làng Lai Xá (xã Kim Chung, Hoài Đức, Hà Nội). Bảo tàng do cộng đồng làng đầu tư xây dựng. Đây là nơi tổ chức trưng bày giới thiệu về truyền thống của làng nghề nhiếp ảnh duy nhất của Việt Nam. Theo đó, Bảo tàng được xây dựng ở giữa làng, cạnh đình Đụn.

Bảo tàng nhiếp ảnh Lai Xá hiện là nơi trưng bày khoảng 150 bức ảnh, 25 pano bài viết dẫn dắt và gần 15 tủ kính với khoảng 150 hiện vật. Những người chịu trách nhiệm nội dung và trưng bày có PGS-TS Nguyễn Văn Huy, nguyên Giám đốc Bảo tàng Dân tộc học và bà Veronique Dollfus, chuyên gia tư vấn thiết kế bảo tàng người Pháp. Là người con của làng Lai Xá, ông Huy cũng đã dựng bảo tàng về cha mình là nhà văn hóa Nguyễn Văn Huyên.

Câu chuyện làng nghề trong bảo tàng được kể từ khi ông tổ nghề Nguyễn Đình Khánh mang nghề nhiếp ảnh về làng, truyền dạy cho các học trò cũng là người trong làng Lai Xá. Từ đó, những người này đã cùng nhau gây dựng nên cả một làng nghề làm nhiếp ảnh. Bảo tàng cũng sẽ kể lại câu chuyện những người dân Lai Xá đã gây dựng các hiệu ảnh trên khắp cả nước như thế nào, xây dựng thương hiệu ảnh của mình ra sao.

Theo thiết kế, tầng 1 của bảo tàng sẽ là nơi tiếp khách và giới thiệu chung về làng nghề nhiếp ảnh Lai Xá. Không gian trưng bày chính của bảo tàng được thể hiện trên tầng 2 với nhiều chủ đề riêng. Không gian đầu tiên là Tổ nghề nhiếp ảnh Lai Xá, giới thiệu về cuộc đời cụ Nguyễn Đình Khánh với dấu mốc đặc biệt mở hiệu ảnh có tên Khánh Ký đầu tiên vào năm 1892 ở phố Hàng Da, Hà Nội. Không gian thứ hai như một câu chuyện kể về các hiệu ảnh Lai Xá khi xưa: Phúc Lai, Central photo, Luminor photo, Minh Tân, Tân Lai, Hợp tác xã ảnh Nắng Xuân... Ngay cạnh đó là một phòng tái hiện không gian in phóng ảnh thời xưa và một khu trưng bày với những phong cách ảnh đa dạng mang nét đặc trưng của người Lai Xá... Tầng 3 của Bảo tàng là nơi người dân dự định làm nơi thờ những người có công hiến đất để ngày nay xây bảo tàng và những người có công đóng góp cho làng nhiếp ảnh nơi đây. Tuy nhiên, trong giai đoạn khai trương, bảo tàng hiện mới có 2 tầng với tổng diện tích trưng bày gần 300 m2.

Dưới đây là hình ảnh về bảo tàng nhiếp ảnh Lai Xá - bảo tàng làng nghề đầu tiên của Việt Nam

Bảo tàng nhiếp ảnh Lai Xá được đặt giữa làng Lai Xá (Xã Kim Chung - Huyện Hoài Đức - Hà Nội).

Bảo tàng được thiết kế 3 tầng nhưng hiện mới khai trương 2 tầng. Tầng 2 là không gian trưng bày chính với nhiều chủ đề. Đây cũng là nơi đặt ảnh chân dung các ca sĩ, nhạc sĩ, nghệ sỹ được chụp bởi những hiệu ảnh tại làng Lai Xá .

Bảo tàng hiện trưng bày khoảng 150 hiện vật là những chiếc máy ảnh, máy quay, máy phóng ảnh, thuốc rửa ảnh...

Bảo tàng sử dụng ánh sáng đèn là chính. Đồ họa có tính chuyên nghiệp. Ngôn ngữ được sử dụng trong bảo tàng là song ngữ tiếng Việt và tiếng Anh.

Tấm Pano lớn bằng sơ đồ kể về việc ông tổ nghề cùng các học trò của mình đã gây dựng nên nghề ảnh làng Lai Xá. Sơ đồ này các mối quan hệ thân tộc, thích tộc có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc hình thành làng nghề ảnh.

Không gian về các hiệu ảnh xưa chứa đựng nhiều tư liệu về một số hiệu ảnh nổi tiếng của người Lai Xá suốt 5 thập niên của thế kỷ XX cho đến năm 1975. Cũng trong không gian này, du khách có thể tìm hiểu về nhiếp ảnh của người Lai Xá ở miền Bắc ViệtNamtrong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

Khu vực khám phá về cách thức của nhiếp ảnh xưa cũ là căn phòng hẹp dùng ánh sáng đỏ của buồng tối tráng phim, rửa ảnh khi xưa

Các loại thuốc rửa, lên màu, lên phim... được người dân làng giới thiệu, trưng bày trong bảo tàng.

Anh Phạm Mạnh Hùng (Lai Xá, Hoài Đức) tự nguyện hiến tặng chiếc máy quay phim lâu đời cho bảo tàng. Anh Hùng cho biết, nhiều hiện vật được thu thập, nhiều hiện vật do người dân làng tự nguyện hiến tặng để xây dựng bảo tàng với mong muốn giới thiệu cho du khách hiểu rõ hơn về làng nghề nhiếp ảnh duy nhất của cả nước với những giai đoạn, những thăng trầm của lịch sử.

Bức họa mô tả lại cảnh nghệ sỹ nhiệp ảnh Phạm Thành đang thực hiện công đoạn phóng ảnh.

Những bức ảnh tư liệu quý giá về cố Đại Tướng Võ Nguyên Giáp được đặt tại vị trí trang trọng trong phòng trưng bày.

Bảo tàng nhiếp ảnh Lai Xá cùng với Bảo tàng Nguyễn Văn Huyên, Gallery ảnh Nguyễn Anh Tuấn và những thế mạnh về di sản văn hóa truyền thống của làng được người dân mong muốn sẽ trở thành điểm du lịch làng nghề mới của Hà Nội