Sẽ có ngày vinh danh cả người không hôi của?

Đó là những trăn trở của TS Nguyễn Mạnh Hùng, CEO Thái Hà Books, người từng bày tỏ sự đau xót với PV Infonet về sự suy đồi của đạo đức qua những vụ hôi của liên tiếp xảy ra ở Việt Nam thời gian qua. 

TS Nguyễn Mạnh Hùng

Ngày 15/1 vừa qua, tài xế Hồ Kim Hậu, người từng là nạn nhân vụ hôi bia ở Đồng Nai, vừa được vinh danh công dân tiêu biểu của tỉnh Đồng Nai năm 2013. Ông nghĩ gì về quyết định này?

Tôi hỏi lại bạn, tại sao có một cơ quan lớn lại đề xuất vinh danh Thái Hà Books là 1 trong 100 công ty xuất khẩu xuất sắc nhất Việt Nam trong khi công ty chúng tôi chưa hề xuất khẩu được 1 đô la nào cho đến lúc được đề cử. 

Nếu mà tôi nghe họ, nộp cho họ mấy chục triệu (nếu tôi thừa tiền hay háo danh) và lên nhà hát nhận, truyền hình phát trực tiếp, báo chí đưa tin thì sao? Cái mà chúng ta gọi là vinh danh, cúp, kỷ niệm chương… thời nay chẳng mấy ai tin, trừ mấy bác nhà quê, ít khi giao tiếp.  

Mỗi một giải thưởng, danh hiệu đều căn cứ vào tiêu chí để vinh danh. Như công dân tiêu biểu phải là cá nhân, tổ chức có những đóng góp xứng đáng cho địa phương trong năm. Tuy nhiên, bản thân anh Hậu chỉ là người gặp nạn, chứ chưa có những đóng góp tiêu biểu. Vậy vì sao anh Hậu lại được vinh danh?

Theo chỗ tôi biết thì người được vinh danh phải là nhân vật tích cực, mang lại lợi ích cho cộng đồng và quốc gia. Còn ở đây là một anh tài xế đã lái xe không tốt, gây tai nạn giao thông, ảnh hưởng đến mình, cơ quan và xã hội. 

Thứ 2, kết quả tốt cho anh là anh không bị cơ quan bắt số tiền đó, tức là anh có một cơ quan tốt. Thứ 3 chuyện anh trả lại tiền là bình thường, là việc rất nên làm. 

Như chuyện chúng ta thấy của rơi, đem vào đồn công an trả lại hay tìm người mất để trả lại là hành động hết sức bình thường của 100% dân số các nước khác. Đó là lẽ sống rất đỗi bình thường của con người có đạo đức.

Theo tôi, việc vinh danh như thế dĩ nhiên phải đưa một thông điệp rằng, đạo đức xã hội đã quá xuống cấp, đến mức không có ai để vinh danh cả, để rồi một người làm một chuyện bình thường cũng vinh danh. 

Mỗi chúng ta, người con đất Việt, với dân số đông thứ 13 trên thế giới (đông hơn cả nước Đức) phải suy nghĩ. Đây là một nét văn hóa xấu. Bạn nhớ câu nói của Joseph Joubert không: “Văn hóa không phải là điều thấy được mà là sợi dây buộc tất cả lại với nhau”. Nếu cứ thế này thì văn hóa hôi của, văn hóa vinh danh, văn hóa dối trá, văn hóa mất lòng tin sẽ buộc chặt 90 triệu dân nước Nam lại với nhau mất. 

Cảnh hôi bia ở Đồng Nai đầu tháng 12/2013 vừa qua

Lý do mà đơn vị vinh danh công dân tiêu biểu đưa ra là vì tài xế Hậu đã trả lại toàn bộ số tiền của các “mạnh thường quân đã ủng hộ”. Thế nhưng, nhiều ý kiến cho rằng, đây là việc nên và phải làm sau khi anh không phải bồi thường số bia trên. Theo ý kiến cá nhân ông, hành động này có xứng đáng trở thành công dân tiêu biểu của năm hay không?

Tôi thì biết ơn những người có tâm thiện, có tình yêu thương đã ủng hộ anh Hậu. Đó là một cử chỉ đẹp. Việc anh trả lại cũng là một hành động đẹp nữa đáp lại. 

Nhà Phật có nói nhiều đến luật Nhân quả, bởi có nhân là có quả. Nếu anh có một số tiền lớn bất chánh thì cái quả cũng sẽ hiện ngay mà. 

Nhưng nếu mà chỉ có vậy thôi mà vinh danh, thì tôi lo rằng sẽ đến một ngày không xa, chúng ta sẽ vinh danh NHỮNG AI KHÔNG HÔI CỦA. Rồi đến lúc nhà nước sẽ vinh danh những lãnh đạo KHÔNG NHẬN TIỀN HỐI LỘ, KHÔNG THAM NHŨNG ư?!!!

Phải chăng có một sự "phong tặng nhầm", hay "áp lực" nào đó can thiệp vào sự vinh danh này hay không? 

Tất nhiên là khi một cơ quan phong tặng vô lý thì cơ quan đó mất đi uy tín. Tôi lấy một ví dụ khác, dù là khác hoàn toàn, khi cái giấy khen học sinh tiên tiến hay học sinh giỏi mà 98% học sinh được trao thì nó có giá trị nữa không? 

Hay bởi vì nay mai ai ra đường cũng đi vệ sinh ngay trên hè phố mà chỉ có anh A quyết không rồi được vinh danh thì sao? Tôi nói vậy vì có anh Steve bạn tôi từ Mỹ đến Việt Nam, trước khi về cứ thắc mắc mãi với tôi về vịnh Cam Dai. 

Tôi nghĩ mãi không ra, tận đến khi anh mang ảnh mới thấy anh chụp một loạt các bức tường ở Hà Nội có dán hay vẽ các chữ lớn CẤM ĐÁI BẬY.  Không hiểu về dấu tiếng Việt nên anh nói đây là Cam Dai bay (bay tiếng Anh là vịnh mà….) 

Bản thân ông đặt trường hợp, địa vị là anh Hậu khi nhận danh hiệu này, ông sẽ làm gì?

Tôi không nhận. Nói bạn không tin chứ trong tháng này, xin nhắc lại với bạn là chỉ trong tháng này thôi nhé, không dưới 10 đề xuất để tôi và Thái Hà Books lên nhận đủ các giải, các cúp, các kỷ niệm chương, … từ toàn những cơ quan rất hoành tráng. Hoành tráng gấp nhiều lần cơ quan trao giải cho anh Hậu. Nếu nhận, hóa ra mình chưa tìm hiểu xem ai nhận giải cùng mình à?

Vâng, xin cám ơn ông!