Rộn ràng lễ hội 'mở cửa kho lúa' của người Rơ Mâm

Vào những ngày cuối năm, người dân làng Le, xã Mo Rai, huyện Sa Thầy (Kon Tum) lại vui mừng đón ngày lễ mở kho lúa mới với mục đích nhớ về phong tục truyền thống của người Rơ Mâm vốn đã có từ xưa.
Già làng A Ren bên lễ vật để chuẩn bị cho việc cúng Yàng

Người dân tộc Rơ Mâm ở làng Le, huyện Sa Thầy là một trong 7 dân tộc thiểu số có dân số ít nhất với 526 khẩu và 178 hộ. Họ sinh sống và tồn tại chủ yếu chăn nuôi với trồng trọt. 

Với quan điểm của người Rơ Mâm ngày xưa rằng để có cái ăn hằng ngày phải vào rừng tìm kiếm các loại thực vật để có thể ăn được như cây, củ, quả lót dạ nhưng về sau họ bắt buộc phải canh tác trên đất rẫy của mình bằng việc trồng lúa để sinh sống.

Người Rơ Mâm chuẩn bị nhiều tiết mục biểu diễn trong suốt thời gian 3 ngày

Giống lúa của tộc người Rơ Mâm trồng trên rẫy có hạt to và chắc, hằng năm vào tháng 5 mỗi người dân trong làng Le đều lên rẫy gieo giống lúa xuống phần diện tích của mình cho đến tháng 11 bắt đầu thu vụ. Với quan niệm người Rơ Mâm xưa để lại, lúa khi thu hoạch xong phải đóng bao đem về chất ở kho.

Kho lúa của người Rơ Măm có kết cấu bình thường với 6 trụ chính mái lợp bằng lồ ô theo kiểu âm dương, riêng sàn và vách được lấy từ thân cây lồ ô sau khi chế tác nhỏ gọn. 

Tiết mục cồng chiêng chào mừng lễ hội

Điểm nhấn ở phần cửa kho lúa của người Rơ Mâm là luôn làm quay về hướng mặt trời mọc vì theo quan niệm hướng mặt trời mọc là hướng của thần linh, của sự may mắn, còn hướng mặt trời lặn là hướng của ma, của sự xui xẻo.

Vào ngày thu hoạch lúa tại các rẫy riêng từng hộ, mỗi hộ phải làm một bàn thờ và một cây neo để cúng thần linh. Sau khi làm lễ xong, chủ rẫy phải cắm cây neo ở nơi có lúa tốt, bông lúa trĩu hạt rồi chủ nhà sẽ lấy một ống tre bỏ một phần đất rẫy cho đầy ống, sau đó bỏ lên dàn cúng đã được dựng trước đó, người Rơ măm quan niệm rằng lấy đất bỏ vào đầy giỏ mong cho lúa chất đầy kho.

Đốt lửa chào mừng lễ hội

Để chuẩn bị cho lễ hội mở cửa kho lúa, người Rơ Mâm có 2 hình thức để cúng Yàng. Nếu làm riêng từng hộ thì chủ hộ phải chuẩn bị 1 con gà trắng, thịt heo, mây đắng, cá suối, rau rừng rồi cúng cho thần linh theo nghi lễ tại rẫy lúa và nhà riêng. Còn làm lớn hơn là chủ lễ (già làng) phải xem ngày và thông báo với Yàng về việc dân làng chuẩn bị tổ chức lễ hội.

Theo Già làng A Ren, Lễ hội mở kho lúa của làng được chia làm phần trong 3 ngày với các lễ vật như dê trắng, dê đen, gà trắng, gà đen, trâu trắng và trâu đen đem tới nhà Rông truyền thống để làm vật hiến tế cho Yàng.

Ngày thứ nhất, mình làm lễ nghi thức mở cửa kho lúa, ngày thứ hai - lễ chính thực hiện nghi thức đâm trâu và ngày cuối cùng là nghi lễ ăn đầu trâu. 

Kho lúa tại rẫy của người Rơ Mâm

Trong đó, quan trọng nhất phần lễ thứ hai với việc mình phải khấn: "Hôm nay dân làng làm lễ mở cửa kho lúa, làng có ăn trâu, đây là con trâu của Yàng, xin Yàng hãy vui lòng nhận lấy và hãy giúp đỡ chúng tôi có nhiều trâu hơn, nhiều lúa nhiều bắp để dân làng được no đủ".

“Lễ mở cửa kho lúa” của dân tộc Rơ Măm ở làng Le mang ý nghĩa hình thức sinh hoạt văn hóa dân gian truyền thống tiêu biểu có nhiều giá trị văn hóa đặc sắc và mang tính nhân văn cao. “Lễ mở cửa kho lúa” thể hiện sự hài hòa với thiên nhiên, thần linh và con người với nhau; sự tri ân, cảm tạ của con người đối với vật hiến sinh và thần linh”, Già làng A Ren chia sẻ.

Trao đổi với phóng viên, ông A Thái- Bí thư, Trưởng thôn làng Le, cho biết rất vui mừng vì lễ hội mở cửa kho lúa năm nay được sự tài trợ của lãnh đạo Bảo tàng tỉnh, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Kon Tum nhằm phục dựng, tôn tạo, duy trì văn hóa của người Rơ Mâm. 

“Làng chúng tôi năm nay tổ chức quy mô lớn, nhiều tiết mục biểu diễn gồm cồng chiêng, trống và các loại đàn, sáo... được làm ra từ tre, nứa trong rừng là yếu tố chính tạo dựng nên nền văn nghệ dân gian của cư dân nơi đây”, ông A Thái cho hay.

Có thể nói Lễ mở cửa kho lúa mới của người dân làng Le chứa đựng những khát vọng, ước muốn chinh phục tự nhiên mong có cuộc sống tốt hơn của đồng bào Rơ Măm.

Đó vừa là khát vọng vừa là nhu cầu hưởng thụ văn hóa, là dịp người dân vui chơi giải trí sau một mùa vụ vất vả, là dịp để con cháu nhớ về cội nguồn, tỏ lòng biết ơn ông bà, cha mẹ. Thể hiện tinh thần đoàn kết một lòng góp phần vào sự ổn định, phát triển trong cộng đồng.

Tiến Nhuệ - Hải Dương

Khách bỏ ô tô, lách bộ qua dòng xe đông kín check-in hoa mận Mộc Châu

Hoa mận Mộc Châu đang bước vào thời điểm nở rộ, đẹp nhất trong năm, thu hút du khách thập phương. Tại nhiều địa điểm xảy ra ùn tắc do lượng phương tiện đổ về quá lớn.

Ám ảnh những vụ tai nạn giao thông do ‘ma men’ cầm lái

Trong thời gian ngắn, trên cả nước liên tiếp xảy ra các vụ tai nạn giao thông làm nhiều người thương vong. Điều đáng nói, các vụ tai nạn này đều do “ma men” cầm lái.

Người Hà Nội đối phó với thời tiết nồm ẩm

Thời tiết nồm khiến nền nhà có hiện tượng "đổ mồ hôi", đồ đạc ẩm ướt gây khó chịu, ảnh hưởng tới cuộc sống của nhiều gia đình ở Hà Nội.

Trải nghiệm độc đáo tại cung đường Ecopark Marathon 2023

Các vận động viên, khán giả sẽ được đắm chìm trong không gian tươi mát của hơn 1 triệu cây xanh, với những cung đường chạy City Trail độc đáo, hay dưới những tán cây xanh đang vào mùa thay lá đẹp tuyệt.

Ô tô khách va chạm xe đầu kéo, 8 người thương vong

Vụ va chạm giữa ô tô khách và xe đầu kéo khiến 1 người tử vong tại chỗ, 7 người bị thương được đưa đi cấp cứu tại bệnh viện.

Từ bỏ thu nhập cao, nữ dược sỹ người Vân Kiều háo hức lên đường nhập ngũ

Dù đã tốt nghiệp trường cao đẳng y tế và có việc làm với thu nhập cao nhưng cô gái người Vân Kiều Hồ Thị Dung đã tự nguyện viết đơn lên đường tham gia nghĩa vụ công an, thực hiện mơ ước bấy lâu của mình.

Du khách nườm nượp viếng chùa nổi tiếng ở Đà Nẵng ngày tết Nguyên tiêu

Trong ngày tết Nguyên tiêu, hàng ngàn người dân và du khách tìm đến chùa Linh Ứng (Đà Nẵng) để dâng hương, cầu bình an.

Xử phạt tài xế ô tô dùng băng dính che biển số để tránh phạt nguội

Tài xế ô tô dùng băng dính che biển kiểm soát nhằm tránh phạt nguội bị lực lượng CSGT phát hiện, xử lý trên Quốc lộ 1B (Hà Nội).

Mưa đá với mật độ dày ở thành phố Điện Biên Phủ

Khoảng 18h 15 phút tối 4/2, trên địa bàn thành phố Điện Biên Phủ (tỉnh Điện Biên) bất ngờ xảy ra một trận giông lốc mạnh kèm theo mưa đá, gây nhiều thiệt hại.

Đền Trần đông nghẹt người lễ bái trước giờ khai ấn

Trước lễ khai ấn đền Trần vài giờ, hàng nghìn du khách đã đổ về lễ bái sớm khiến toàn bộ khuôn viên khu di tích nổi tiếng của Nam Định chật kín.

Đang cập nhật dữ liệu !