Phí giao thông thiếu công bằng

Phí chồng phí

Kết thúc năm 201, người dân chưa hết lo lắng khi ngành thuế điều chỉnh tăng mức lệ phí trước bạ ô tô từ 10% lên 15% ở TPHCM và 20% ở Hà Nội, thì mới đây Bộ GTVT có tờ trình Chính phủ đề xuất cả ô tô và xe máy đóng thêm phí lưu hành phương tiện giao thông cá nhân đường bộ.

Như vậy, nếu các loại phí được thông qua thì một xe ô tô, xe gắn máy “cõng” trên 10 loại thuế và phí khác nhau gồm: thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế nhập khẩu, thuế VAT, thuế bảo vệ môi trường, phí trước bạ, phí xăng dầu, phí bảo trì đường bộ, phí đường bộ tại các trạm thu phí, lệ phí đăng kiểm, phí bảo hiểm...

Theo lý giải của Bộ GTVT, phí lưu hành nhằm hạn chế phương tiện cá nhân, giảm ùn tắc tại các thành phố lớn, đồng thời có nguồn vốn chi cho các giải pháp chống ùn tắc giao thông và giảm thiểu tai nạn giao thông.

Tuy nhiên, đa phần người dân lại không đồng tình với lập luận trên. Anh Trần Công Nguyện ở quận Phú Nhuận (TP.HCM) cho rằng, cần tính tính toán kỹ trước khi áp dụng, nếu không phần thiệt vẫn dồn về phía người dân. Bởi khi đề xuất này được thực thi mà không mang lại hiệu quả thì cơ quan nào sẽ chịu trách nhiệm?

Theo Đại biểu HĐND TP.HCM Lâm Thiếu Quân, thu phí lưu hành phương tiện cá nhân không giải quyết được vấn đề ùn tắc giao thông. Do vậy, chỉ nên thu phí ô tô khi vào trung tâm TP giờ cao điểm và không thu xe máy.

Chưa thuyết phục

Trao đổi với PV Infonet, TSNguyễn Hữu Nguyên, Trung tâm Nghiên cứu kinh tế miền Nam cho biết, khi gọi là đóng phí, về bản chất là chúng ta mua và sử dụng một dịch vụ có giá trị tương đương. Để mua được phương tiện đi lại trên đường, người dân đã đóng rất nhiều loại thuế và phí khác nhau. Thế nhưng, hiện nay, người dân vẫn phải sử dụng một hạ tầng giao thông cũ kỹ, thiếu quy hoạch, hàng ngày đối mặt với vấn nạn ùn tắc, ngập úng, ô nhiễm không khí...

Bên cạnh đó, khi thu phí xong, ai dám chắc rằng nạn ùn tắc, tai nạn giao thông được kéo giảm, hạ tầng giao thông sẽ cải thiện? Hơn nữa, nếu đóng phí mà dịch vụ giao thông tiếp tục tồi tệ như hiện nay, cơ quan nào sẽ đứng ra chịu trách nhiệm?

Riêng xe gắn máy, đối tượng sử dụng hiện nay chủ yếu là người dân lao động có mức thu nhập trung bình và thấp. Đơn cử, hiện tại TPHCM, xe gắn máy chiếm 80% số lượng phương tiện. Do đó, việc thu phí để hạn chế phương tiện và kéo giảm ùn tắc giao thông càng không thuyết phục, TS. Nguyên nhấn mạnh.

Theo ông Thái Văn Chung, Tổng Thư ký Hiệp hội Vận tải Hàng hóa TP.HCM, Bộ GTVT cần nghiên cứu chính xác loại phương tiện gây nên tình trạng kẹt xe tại các đô thị để đánh phí cho phù hợp. Ngoài ra, xét kỹ đến các khung giờ, tuyến đường, khu vực mà áp dụng.

"Dự thảo đưa ra phương thức thu có một số loại phí chưa bảo đảm tính công bằng. Chẳng hạn, một chiếc ô tô gia đình mỗi năm chạy khoảng vài trăm km cũng phải đóng phí từ 20-50 triệu đồng, trong khi ô tô của một doanh nghiệp sử dụng cho mục đích kinh doanh chạy hàng chục ngàn km vẫn đóng mức phí tương tự", ông Chung phân tích.

Việt Dũng