“Nông thôn giờ chỉ còn người già, trẻ em”

Sáng 5/6, buổi thảo luận tại hội trường về chính sách, pháp luật về đầu tư công cho nông nghiệp, nông dân, nông thôn đã nhận được sự quan tâm đặc biệt của các Đại biểu (ĐB).

Sau báo cáo tóm tắt của Chủ nhiệm Ủy ban kinh tế Quốc hội Nguyễn Văn Giàu giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật về đầu tư công cho nông nghiệp, nông dân, nông thôn, đã có 60 lượt ĐB Quốc hội đăng ký chia sẻ về vấn đề này.

Đa số các ĐB đều có chung nhận định chương trình đầu tư công cho nông nghiệp, nông dân, nông thôn đã mang lại hiệu quả thiết thực, góp phần cải thiện đáng kể của đại bộ phận người dân vùng nông thôn. Tuy nhiên bên cạnh đó nhiều ý kiến cũng phản ánh một số bất cập và đưa ra những giải pháp thiết thực để chương trình đạt hiệu quả hơn trong thời gian tới.

ĐB Nguyễn Lâm Thành, đoàn Lạng Sơn phản ánh thực trạng một vấn đề nhưng có quá nhiều văn bản quy định, nên sự trùng lặp rất dễ xảy ra. Bên cạnh đó, đầu tư cho nông nghiệp, nông dân, nông thôn còn thiếu vắng những chính sách cho phát triển công nghệ. Dẫn đến sự phát triển nông nghiệp chưa thực sự vững chắc, đặc biệt tính cạnh tranh chưa cao.

“Nguồn lực đầu tư và phân bổ đầu tư chủ yếu tập trung vào cơ sở hạ tầng, lại có sự phân tán. Ngược lại đầu tư cho công nghệ giống, nghiên cứu khoa học còn thấp. Chính sách khuyến công rất ít và mờ nhạt, đặc biệt các chính sách cho dân tộc, miền núi. Đời sống người dân vẫn khó khăn thiếu thốn, khoảng cách giàu nghèo đã tăng lên rõ rệt” – ĐB Thành phản ánh.

Đầu tư cho nông nghiệp, nông dân, nông thôn nhận được sự quan tâm đặc biệt của các ĐB Quốc hội

Theo ĐB Thành, đây là vấn đề xã hội lớn, tiềm ẩn nguy cơ rủi ro cao. Vì thế cần chuyển mạnh chính sách cho người nghèo miền núi, từ hỗ trợ trực tiếp sang hỗ trợ tín dụng. Đồng thời cần hỗ trợ cho cả DN vùng miền núi, vì DN luôn có sự gắn kết chặt chẽ với người nông dân.

ĐB Nguyễn Thu Anh, đoàn Lâm Đồng cho rằng, quá trình hạn chế mức giao đất đang gây khó khăn cho việc mở rộng diện tích canh tác của bà con nông dân. Đặc biệt việc tiếp cận vốn vay ngân hàng của nông dân cũng gặp khó khăn do không có tài sản thế chấp. Thực tế trên đã ảnh hưởng đến chính sách phát triển đầu tư công, dẫn đến thiếu vốn đầu tư cho tam nông. Thực tế nguồn vốn đầu tư công chỉ đạt 50 – 60% theo yêu cầu.

“Đầu tư thông qua chương trình mục tiêu quốc gia nơi nhiều, nơi ít. Tiền chỉ tập trung xây mới công trình, điện, nước sạch chưa được quan tâm đúng mức, cơ sở y tế, trường học còn nghèo nàn, hạn chế. Vấn đề khoa học công nghệ cũng chưa được đầu tư đúng mức” – ĐB Anh phản ánh.

Trên cơ sở đó cần quy hoạch lại sử dụng đất trên phạm vi toàn quốc, đặc biệt với đất lúa, tạo điều kiện để người dân yên tâm sử dụng đất lâu dài. Do việc làm này chúng ta làm chưa tốt nên gây bức xúc cho nhân dân.

Có ý kiến đưa ra trong việc đầu tư công là phải sự dụng vốn hiệu quả, tránh dàn trải. ĐB tỉnh Lâm Đồng dẫn dụ: “Nếu xây dựng một km, tổng mức đầu tư sẽ khoảng 1,1 tỷ đồng. Nhưng với sự phối hợp giữa nhà nước, và nhân dân cùng làm, tổng mức chi phí cho một km đường chỉ hơn 800 triệu đồng. Nếu để dân tự làm tự quản, còn nhà nước chỉ đạo thực hiện sẽ hiệu quả hơn”.

Nông nghiệp đang đóng một vai trò trụ cột, góp phần ổn định thu nhập cho người dân, nhưng theo ĐB Nguyễn Thanh Thụy, tỉnh Bình Định thì việc đầu tư chưa tương xứng, mới chỉ đáp ứng 50% nhu cầu thực tế. Hộ nông dân, hợp tác xã tiếp cận khó với nguồn vốn. Theo quy định hộ nông dân vay dưới 50 triệu đồng không cần thế chấp, nhưng dù có thế chấp cũng khó vay được vốn.

“Nhiều lao động ra thành thị kiếm việc. Sinh viên tốt nghiệp Đại học nhưng không muốn về quê làm việc. Nông thôn bây giờ chỉ còn lại người già và trẻ em”.

Vị ĐB này kiến nghị Quốc hội sớm ban hành chính sách quản lý đất đai, hỗ trợ cho DN và các thành phần kinh tế khác. Đặc biệt chính sách mua gạo, tạm trữ cho nông dân, ổn định đầu tư cho các sản phẩm nông nghiệp, tránh tình trạng được mùa mất giá.

ĐB Trịnh Thế Khiết, đoàn Hà Nội thì cho rằng, nhờ chính sách đầu tư cho nông nghiệp, nông dân, nông thôn, từ năm 2006 đến nay, đời sống của nông dân cả nước đã có tăng trưởng đáng kể. Nhiều nơi đã có điện, đường, trường, trạm, công trình thủy lợi lớn nhiều…

Tuy nhiên ĐB này cũng phản ánh thực trạng sản phẩm nông nghiệp chưa được bảo hành, chưa có điều kiện để vươn tới là hàng hóa mang tính chất lượng cao. Đầu tư khoa học công nghệ chưa đáp ứng được nhu cầu. Hay quy hoạch cả nước các vùng miền còn nhiều khó khăn, bất cập.

Thừa nhận chương trình mang lại hiệu quả cao trong việc giảm nghèo, ĐB Nguyễn Bắc Việt, Ninh Thuận kiến nghị chính phủ cần quan tâm hơn đến đầu tư nâng chất lượng cán bộ nông thôn, vùng sâu, vùng xa. Phải đặt vấn đề giám sát tốt hơn để chương trình phát huy hiệu quả cao hơn nữa trong thời gian tới.

Nguyễn Dũng