Những chuyện phải "nghĩ" từ các lễ hội đã mở đầu năm 2015

Biến tướng của lễ hội

Một số lễ hội truyền thống lâu đời của miền Bắc đã bị biến tướng trở thành những trận hỗn chiến của chính người tham gia. Hai lễ hội bị coi là bạo lực và nhiều người lên án nhất là hội Đền Gióng (Sóc Sơn) và hội cướp phết Hiền Quan (Phú Thọ).

Hội đền Gióng (Ảnh: Zing.vn)

Xưa kia, những người trực tiếp tham gia hội đền Gióng sử dụng những đoạn tre nhỏ, sơn đỏ hai đầu để tượng trưng cho vũ khí đánh giặc của Thánh Gióng. Nhưng ngày nay, theo ghi nhận của phóng viên, Ban Tổ chức đã để cho những người tham gia sử dụng gậy bản, gậy gỗ tròn to để đánh trận giả. Việc này khiến xảy ra không ít va chạm trong quá trình diễn ra hội.

Cướp phết Hiền Quan.

Cướp phết Hiền Quan lại là lễ hội khá đặc biệt. Đặc thù của lễ hội này là ai cũng có thể tham gia và tranh cướp dưới mọi hình thức. Với việc hàng trăm thanh niên cùng lao vào cướp một quả phết (to bằng quả bóng tennis) thì việc xảy ra xô xát là chuyện đương nhiên. Đấy là chưa kể tới vấn đề thanh niên những làng gần đó lợi dụng lễ hội để giải quyết mâu thuẫn cá nhân thường ngày.

Chen lấn, xô đẩy trong lễ hội

Vẫn là những hình ảnh quen thuộc của lễ hội miền Bắc. Vào những ngày chính hội, việc chen lấn, xô đẩy, giẫm đạp lên nhau tranh cướp đồ lộc đã trở thành vấn nạn khó thay đổi.

Khai ấn đền Trần

Lễ khai ấn đền Trần vẫn "nổi tiếng" với cảnh chen lấn để xin ấn, tranh cướp đồ lộc sau giờ khai ấn đã là hình ảnh quá quen thuộc. Theo số liệu thống kê của Viện Văn hóa Nghệ thuật VN, vào đêm khai ấn lễ hội đền Trần hàng năm đều có không dưới 4 vạn người tham gia và tất nhiên con số này sẽ tiếp tục tăng lên hàng năm, trong khi đó số lượng ấn mà Ban tổ chức in ra chỉ đáp ứng được khoảng 1/6 số lượng người có mặt. Số người đến xin gấp nhiều lần số ấn phát ra là nguyên nhân dẫn đến việc chen lấn, giẫm đạp. Mặt khác, việc thần thánh hóa ấn đền Trần đã khiến cho nhiều người có tâm lý quyết lấy bằng được lá ấn bằng mọi giá. Việc khai ấn đã tạo ra tâm lý đám đông và vô tình đẩy những người có tham vọng "thăng quan, tiến chức" vào một "cuộc chiến vô hình".

Một phụ nữ bị ngất do chen lấn ở chợ Viêng (Ảnh: NLD)

Theo duy tâm, chợ Viềng (Nam Định) là phiên chợ "bán rủi, mua may" nên "đến hẹn lại lên" cứ vào phiên chợ duy nhất diễn ra vào đêm mùng 7 tháng Giêng (âm lịch), biển người lại đổ về đây để mong muốn mua được chút lộc đầu năm. Nhiều người, đặc biệt là phụ nữ đã bị ngất xỉu do không chịu được cảnh chen lấn trong phiên chợ.

Kinh doanh bộc phát ăn theo lễ hội

Cho thuê ghế trong lễ giải hạn ở Tổ đình Phúc Khánh.

Chỉ cho thuê chứ không bán - đây là chiêu kinh doanh độc xuất hiện trong lễ giải hạn của Tổ đình Phúc Khánh. Với giá thuê 20.000 đồng/ghế và 50.000 đồng tiền đặt cọc trước, nhiều người đã kiếm bộn tiền giữa biển người ngồi cầu an trước Tổ đình Phúc Khánh.

Xin tiền du khách tại hội Lim

Diễn ra vào 2 ngày 12 và 13 tháng Giêng, hội Lim (Bắc Ninh) thu hút hàng ngàn du khách thập phương về trẩy hội. Mặc dù đã được BTC yêu cầu ký cam kết nhưng nhiều liền anh, liền chị vẫn vừa hát vừa ngả nón xin tiền du khách thập phương.

Và một số vấn đề khách quan cần suy nghĩ

Hội chém lợn (Bắc Ninh)

Trước sức ép của truyền thông và dư luận, một số lễ hội đã bị lên án về hành vi và cách tổ chức. Chính vì vậy, một số lễ hội đã cản trở phóng viên tác nghiệp trong chính hội. Trong ảnh: phóng viên bị ban tổ chức lễ hội chém lợn Ném Thượng (Bắc Ninh) cản trở tác nghiệp.

Nhiều trẻ em vô tình bị kéo vào giữa hàng ngàn người do đi cùng bố mẹ tham gia lễ hội. Nhiều em nhỏ còn chưa hiểu ý nghĩa của những lễ hội mình đang tham gia nhưng vô tình kẹt cứng giữa biển người, việc này không có lợi cho các em. Trong ảnh: Một em bé chơi điện thoại giữa biển người đang ngồi cầu an trước Tổ đình Phúc Khánh.

Lễ hội Tịch Điền (Ảnh: Zing.vn)

Ngoài ra, một số tai nạn do khách quan cũng khiến những người tham gia lễ hội không khỏi lăn tăn, suy nghĩ. Đây là lần đầu tiên Lễ hội Tịch Điền (Hà Nam) gặp sự cố gãy cày khi vừa bắt đầu phần cày lễ. Sự việc xảy ra quá bất ngờ khiến cụ Đinh Trọng Tế - người 6 năm liền được vinh dự đóng vai Vua Lê Đại Hành cảm thấy lo lắng, buồn phiền và không muốn trả lời phỏng vấn sau lễ hội.