Nhầm lẫn giữa sốt cao co giật và co giật vì viêm màng não

BS Phương đang khám cho một bệnh nhi tại khoa Cấp cứu

BS Đinh Tấn Phương, Trưởng khoa Cấp cứu cho biết, co giật là tình trạng cấp cứu thường gặp ở trẻ nhỏ, trung bình mỗi năm khoảng hơn 300 ca. Tuy nhiên, hầu hết đó đều là những ca sốt cao co giật lành tính.

Theo BS Phương, sốt cao co giật lành tính thường xảy ra ở trẻ từ 5 tháng – 6 tuổi, khi trẻ sốt cao trên 39oC. Gọi là co giật lành tính vì trẻ chỉ bị co giật 1 lần, cơn co giật ngắn (1-2 phút), sau đó tự động hết, trẻ tỉnh táo sau khi co giật, không có biến chứng.

Nguy hiểm nhất là những cơn co giật xảy ra khi trẻ không sốt hoặc sốt nhẹ, sau khi co giật trẻ bị liệt nửa người, ngưng thở, thở máy hoặc nặng hơn là hôn mê. Đây là những bệnh lý liên quan đến nhiễm khuẩn hệ thần kinh trung ương như viêm não, viêm màng não hoặc một số bệnh lý khác như rối loạn điện giải, chấn thương sọ não...

BS Nguyễn Quang Vinh, chuyên khoa Thần kinh của bệnh viện cho biết, đã có nhiều cha mẹ bức xúc khi đưa con đến bệnh viện chỉ trong tình trạng sốt cao, co giật, sau đó bác sĩ lại chẩn đoán viêm màng não và cho rằng, vì sốt cao dẫn đến viêm não. Thực tế, trẻ đã bị viêm não từ trước đó nhưng không được chẩn đoán đúng và kịp thời.

Khi trẻ sốt cao co giật, cha mẹ phải bình tĩnh sơ cứu đúng cách vì lúc này trẻ đã mất phản xạ hầu họng, dễ bị hít sặc dẫn đến thiếu oxy não. Cần đặt trẻ nằm đầu cao, nghiêng sang một bên, đặt giữa hàm răng trẻ vật nhỏ như cây đũa để hàm mở cho đờm, nhớt, rãi rớt của trẻ chảy ra ngoài.

Đồng thời hạ sốt cho trẻ ngay tức thì bằng cách đặt viên hạ sốt đường hậu môn, cởi quần áo, lau người cho trẻ bằng nước ấm và đưa trẻ đi cấp cứu. Điều quan trọng là không được để cho trẻ bị tím tái (tím môi, tím mặt, tím toàn thân) vì tím tái là biểu hiện của thiếu oxy lên não.

Các bác sĩ cảnh báo tuyệt đối không được vắt chanh hay bất cứ nước gì vào miệng trẻ trong lúc trẻ co giật vì lúc này trẻ không có phản xạ hầu họng, những nước đó có thể lọt xuống đường thở gây co thắt đường thở, nguy hiểm đến tính mạng trẻ. Đồng thời, không được dùng sức cậy miệng trẻ vì đã có trường hợp cha mẹ dùng sức mạnh quá khiến trẻ gãy răng, răng rơi vào đường thở thành dị vật ở phổi.

BS Vinh cho biết, sốt là dấu hiệu cảnh báo, sốt cao là cảnh báo nguy hiểm và sốt cao co giật là cảnh báo nguy hiểm mức độ cao. Vì thế, các bậc cha mẹ cần theo dõi kỹ nhiệt độ của trẻ, khi trẻ sốt trên 38,5oC là phải hạ sốt, khi trẻ co giật phải bình tĩnh xử lý nhanh và đưa trẻ đi cấp cứu.