Nguồn viện trợ phòng, chống HIV/AIDS dần rút khỏi Việt Nam

Bà Phan Thị Thu Hương, Phó cục trưởng Cục Phòng, chống HIV/AIDS (Bộ Y tế) cho biết, hiện tổng số trường hợp nhiễm HIV trên cả nước chiếm khoảng hơn 200.000 người. Số người nhiễm HIV cao nhất tập trung tại các TP.HCM, Hà Nội, Thái Nguyên, Điện Biên, Sơn La… Trong đó, có khoảng 21.000 người cần điều trị bằng ARV (thuốc kháng HIV), tăng thêm 5.000 người so với năm 2011.

Đáng lo ngại là tình trạng lây truyền HIV qua đường tình dục có xu hướng ga tăng mạnh, ở đủ các lứa tuổi, từ 20 – 39 tuổi, trên 50 tuổi, thậm chí là trên 60 tuổi. Đáng lưu ý là tỷ lệ thai phụ nhiễm HIV cũng tăng cao, điển hình như tại TP.HCM, trong số khoảng 100.000 thai phụ được tham vấn và xét nghiệm hàng năm đã phát hiên tới 500 – 600 thai phụ nhiễm HIV.

Để hạn chế tỷ lệ người nhiễm HIV/AIDS thì nguồn thuốc ARV phải được điều phối cho tất cả các bệnh nhân trên cả nước. Tuy nhiên, phần lớn số tiền mua thuốc với giá rẻ và điều trị HIV/AIDS được chi trả bằng nguồn tài trợ dự án quốc tế. Trong khi đó, mới đây một số nhà tài trợ chính đã tuyên bố đang có kế hoạch rút khỏi Việt Nam.

Bà Vivan Chao, Điều phối viên Tổ chức PEPFAR - tổ chức hỗ trợ nguồn kinh phí phòng, chống HIV/AIDS lớn nhất tại Việt Nam cho hay, do khủng hoảng kinh tế thế giới và Việt Nam đã đặt mức thu nhập trung bình nên PEPFAR sẽ rút dần khỏi đây.

Bà Vivan Chao nhấn mạnh: “Trước mắt, trong năm 2012, chúng tôi vẫn giữ nguyên mức hỗ trợ cho công tác phòng, chống HIV/AIDS tại Việt Nam bằng mức năm 2011 là 82 triệu USD. Song, từ sau năm 2012 trở đi, PEPFAR sẽ giảm tài trợ ở mức 10 – 15%/năm. Dự kiến đến năm 2015, mức hỗ trợ chỉ còn khoảng 40 triệu USD”.

“Đây sẽ là khó khăn rất lớn cho Việt Nam, bởi số lượng người nhiễm HIV vẫn ở mức cao, với 4.000 – 5.000 ca nhiễm mới được xác định mỗi năm. Dự báo đến năm 2015, cả nước sẽ có khoảng 300.000 người nhiễm HIV, trong đó có 140.000 người cần được điều trị bằng ARV và phải điều trị đến hết đời. Vì vậy, việc giảm các hoạt động phòng, chống HIV/AIDS thì Việt Nam sẽ không đạt được các mục tiêu mong muốn và sẽ phải đối diện với nguy cơ cao lây nhiễm HIV/AIDS ra cộng đồng”, bà Hương lo ngại.

Trước tình hình này, Bộ Y tế cho biết, từ trước đến nay, những người nhiễm HIV chỉ khám bệnh ở các Trung tâm y tế của các tổ chức phi chính phủ hoặc các trung tâm tư vấn dưới dạng miễn phí. Và cho đến nay bảo hiểm y tế (BHYT) chưa có danh mục thuốc cho bệnh này, nên những người nhiễm HIV không được khám chữa bệnh như người bình thường và họ cũng không chịu đi khám như người bình thường. Vì vậy, Bộ đang nghiên cứu để lập danh mục thuốc kháng HIV được BHYT hỗ trợ hoặc được thanh toán 20% như các loại thuốc khác.

“Chắc chắn BHYT không thể hỗ trợ 100% chi phí khám chữa bệnh của họ vì chi phí này quá lớn. Song nhiều khả năng là những thuốc có giá thành thấp, được sản xuất trong nước. Do đó, các bạn nhiễm HIV hãy cố gắng công khai danh tính, tích cực tham gia, để được hưởng tiêu chuẩn ưu tiên ”, bà Hương cho biết thêm.

Thúy Ngà