Người Việt uống đồ uống có đường gấp 10 lần sau 2 thập niên

Nếu như năm 2002, trung bình mỗi người chỉ dùng 6,04lít/năm đồ uống có đường thì năm 2021 đã tăng lên 55,78lít/năm. Điều này gây rất nhiều hệ luỵ.

Đây là thông tin được đại diện Tổ chức Y tế thế giới tại Việt Nam thông tin tại Hội nghị tập huấn cung cấp thông tin về tác hại của thuốc lá, rượu bia, đồ uống có đường do Bộ TT &TT phối hợp với Tổ chức HeathBridge Việt Nam tổ chức vào ngày 5/7.

Béo phì, tim mạch, ung thư gia tăng

Ths. BS Nguyễn Tuấn Lâm, Tổ chức Y tế thế giới tại Việt Nam cho biết, đồ uống có đường  (nước ngọt) gồm tất cả các loại đồ uống có chứa đường tự do bao gồm nước ngọt có ga hoặc không có ga, chất cô đặc dạng lỏng và bột nước hương vị, nước tăng lực và thể thao, trà đóng hộp, cà phê uống sẵn và sữa có thêm đường.

Mức tiêu thụ đồ uống có đường tại Việt Nam đang tăng rất nhanh. Nếu như năm 2002, trung bình mỗi người chỉ dùng 6,04l/năm thì năm 2021 đã tăng lên 55,78l/năm. 

{keywords}
Ảnh minh hoạ 

“Tiêu thụ đồ uống có đường làm tăng nhanh mức calo trong khẩu phần vì đánh lừa cảm giác no. Đồ uống có đường gây tác hại rất lớn đến sức khoẻ như thừa cân béo phì, bệnh đái tháo đường, rối loạn chuyển hoá, hệ xương răng, bệnh tim mạch, sa sút trí tuệ, ung thư….”, Ths. BS Nguyễn Tuấn Lâm cho hay.

Ths. Tuấn Lâm cũng đưa ra thông tin, đến nay tỷ lệ trẻ em và thiếu niên từ 5-19 tuổi thừa cân ở Việt Nam tăng nhanh (hiện tăng 11,1%), trong đó có nguyên nhân một phần từ sử dụng đồ uống có đường. Một khảo sát trong học sinh, sinh viên gần đây cho thấy cứ 3 bạn có 1 bạn uống nước ngọt có ga trong 30 ngày qua.

Bổ sung thêm, PGS. TS. BS Trương Tuyết Mai, Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia cho biết trong một phân tích gộp kết quả từ 88 nghiên cứu cho thấy mối liên hệ giữa việc sử dụng nước ngọt với việc tăng năng lượng và trọng lượng cơ thể.

Các nghiên cứu ở trẻ em và người lớn đã chỉ ra rằng, ở những người thừa cân việc giảm tiêu thụ đồ uống có đường có thể giúp kiểm soát cân nặng tốt hơn. Một nghiên cứu trên 33.097 người cho thấy, trong số những người có nguy cơ béo phì do di truyền, những người uống đồ uống có đường dễ bị béo phì hơn những người không uống.

“Trong một lon nước ngọt 330ml hoặc 12oz đồ uống có đường có ga có đường thường chứa khoảng 35g đường, tương đương cung cấp khoảng 140 kcal năng lượng, trong khi cung cấp rất ít giá trị dinh dưỡng khác.

Nhưng uống thêm 1 lon đồ uống có đường mỗi ngày, nguy cơ béo phì tăng thêm 60% sau 1,5 năm theo dõi. Việc tăng tiêu thụ đồ uống có đường dẫn đến việc tăng năng lượng nạp vào cơ thể, từ đó dẫn tới thừa cân, béo phì”, PGS. TS Trương Tuyết Mai cho hay.

Không những thế, PGS. TS Tuyết Mai cũng nhấn mạnh, sử dụng  1 lon đồ uống có đường hàng ngày cũng gia tăng các vấn đề liên quan tim mạch, xương răng, cơ xương khớp, chuyển hoá đái tháo đường tăng 20- 30%.

Theo đó, người uống nước ngọt hàng ngày thì nguy cơ bị gãy xương cao gấp 4,69 lần.

Đáng lưu ý, sử dụng đồ uống có đường cũng làm tăng nguy cơ ung thư đại trực tràng. Nghiên cứu ở Mỹ phân tích số liệu từ 95.000 phụ nữ tham gia trong 15 năm cho thấy: Với mỗi 354ml đồ uống có đường/ngày thì nguy cơ ung thư tăng thêm 16%.

Phụ nữ tiêu thụ ≥708ml đồ uống có đường/ ngày có nguy cơ ung thư đại trực tràng cao hơn gấp 2 lần. Với nhóm 13-18 tuổi, với mỗi 354ml đồ uống có đường/ngày tăng thì nguy cơ ung thư tăng thêm 32 lần.

Một nghiên cứu khác ở châu Âu từ 2009-2019 trên 101.000 người cho thấy tổng lượng đường tiêu thụ có mối liên quan với nguy cơ ung thư cao (điển hình là ung thư vú). Nghiên cứu ở Anh trên gần 200.000 nam (40-69 tuổi) từ 2006-2016 cho thấy tỷ lệ tử vong cao có mối liên hệ đặc biệt với tiêu thụ đồ uống có đường.   

Trẻ em dưới 2 tuổi không tiêu thụ thực phẩm hoặc đồ uống có thêm đường

Nhằm hạn chế tỷ lệ trẻ thừa cân, béo phì, PGS. TS Tuyết Mai khuyến cáo, trẻ em từ 2 đến 18 tuổi, hạn chế lượng đường tiêu thụ xuống dưới 25mg mỗi ngày và chỉ giới hạn không quá 235 ml đồ uống có đường mỗi tuần.

Theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) lượng đường tự do trong khẩu phần của mỗi người chỉ nên chiếm không quá 10% và nên giảm xuống dưới 5% năng lượng trong một ngày để có các lợi ích tăng thêm về sức khoẻ tương đương dưới 25-50 g đường tự do mỗi ngày với người lớn và dưới 12-25g đường mỗi ngày với trẻ em.

Đặc biệt, PGS. Tuyết Mai cũng nhấn mạnh trẻ em dưới 2 tuổi không nên tiêu thụ bất kỳ loại thực phẩm hoặc đồ uống nào có thêm đường.

Chia sẻ kinh nghiệm trên thế giới về việc hạn chế sử dụng đồ uống có đường, Ths Hoàng Ly Na, Tổ chức HeathBridge Việt Nam cho biết một số nước đã dán nhãn dinh dưỡng cảnh báo các sản phẩm đồ uống có đường; kiểm soát quảng cáo thực phẩm không lành mạnh trong đó có đồ uống có đường…

Ths. Hoàng Ly Na cũng khuyến nghị Việt Nam cần sớm ban hành quy định bắt buộc phải dán nhãn dinh dưỡng cho sản phẩm trong đó có công bố hàm lượng đường; quy định về dán nhãn cảnh báo dinh dưỡng mặt trước của sản phẩm nhiều đường, nhiều năng lượng.

“Việt Nam cũng cần sớm ban hành các chính sách nhằm hạn chế quảng cáo, tài trợ, khuyến mại các sản phẩm đồ uống có đường đặc biệt là cho trẻ em;  đẩy mạnh hoạt động truyền thông nâng cao nhận thức cộng đồng; cần đánh thuế với đồ uống có đường ở mức độ tối thiểu để gia tăng 20% như khuyến cáo của VHO”, Ths. Hoàng Ly Na nhấn mạnh. 

Giải pháp hạn chế sử dụng đồ uống có đường:

- Nên sử dụng nước lọc, nước đóng chai, trà không đường thay cho các loại nước ngọt.

- Hạn chế sử dụng những thực phẩm chứa nhiều đường tự do như các loại đường tự nhiên (đường nâu, đường tinh luyện, đường phèn…) và đồ uống có đường (bao gồm nước ngọt, trà và cà phê hoà tan…), bánh kẹo ngọt, mứt, xi rô…

- Cần hạn chế lượng đườg thêm vào thức ăn khi nấu nướng và trên bàn ăn.

- Không cho thêm đường vào trà, cà phê hay bất kỳ đồ uống nào khác.

- Chọn các kích cỡ xuất ăn thực phẩm hoặc đồ uống có đường nhỏ hơn và giảm dần số lượng.

- Ăn trái cây tươi ít ngọt thay cho đồ ăn vặt có đường, chọn trái cây tươi thay vì trái cây sấy khô.  

- Đọc nhãn dinh dưỡng, chọn các sản phẩm chứa lượng đường tự do ít hơn.

- Không cho thêm đường vào thức ăn, đồ uống của trẻ nhỏ. 

PGS. TS Trương Tuyết Mai

 N. Huyền  

Đàn ông tránh xa những thứ này để giữ phong độ bền lâu

Để giữ phong độ, nam giới nên dành 15 đến 30 phút mỗi ngày tập thể thao, không sống buông thả, uống rượu bia, hút thuốc lá... và có lối sống lành mạnh.

Những thực phẩm 'vàng' cho chế độ ăn kiêng, chống hói đầu

Một chế độ ăn kiêng khắc nghiệt có thể làm suy yếu cơ thể và dẫn đến tóc mỏng và rụng. Thêm những thực phẩm này vào bất kỳ chế độ ăn kiêng nào để tránh những hậu quả khó chịu này.

Người trẻ nhiễm HIV tăng nhanh, 50% số ca nhiễm HIV mới ở nhóm dưới 29 tuổi

Đây là thông tin được Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cho biết  tại lễ Mít tinh Hưởng ứng tháng hành động quốc gia phòng, chống HIV/AIDS và Ngày thế giới phòng chống AIDS năm 2022.

Đàn ông bị 'hớp hồn' bởi 5 kiểu phụ nữ

Đôi khi sự quyến rũ của phụ nữ là không thể cưỡng lại, nhất là 5 kiểu phụ nữ dưới đây

Liệt tứ chi chỉ vì dấu hiệu cả triệu người thường bỏ qua

Hầu hết bệnh nhân mắc các bệnh lý cột sống vẫn nghĩ đơn giản có thể tự điều trị tại nhà, chỉ đến viện khi tình trạng đã yếu, liệt thậm chí liệt tứ chi… không thể hồi phục.

Bị táo bón lại đi thải độc, đi khám bị ung thư di căn toàn ổ bụng

Bệnh nhân thấy bụng to dần, không đi vệ sinh được, nghe quảng cáo chỉ cần thải độc sẽ hết nên chậm trễ không đi khám. Khi tình trạng nặng lên đi khám bệnh mới tá hỏa bị ung thư di căn.

Những thói quen hàng ngày dẫn đến nguy cơ bị điếc ai cũng dễ mắc

Các nhà khoa học đã chứng minh rằng một số lượng lớn người có nguy cơ bị điếc và một trong những nguyên nhân chính là thói quen hàng ngày ai cũng dễ mắc.

Thuốc lá thế hệ mới, mùi hương 'giết chết' giới trẻ

Bản chất thuốc lá thế hệ mới vẫn là lệ thuốc chất gây nghiện nicotine, ngoài ra còn gây hội chứng tổn thương phổi cấp, tổn thương nhu mô phổi, nguy cơ cháy nổ…

Chi cả trăm triệu đồng gửi 'kim bài sức khỏe' máu cuống rốn

Máu cuống rốn được coi là 'tài sản vàng' để dành phòng bất chắc cho sức khỏe trong tương lai. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng cần cân nhắc thật kỹ.

Cơ hội mới cho người bệnh ung thư máu

Nếu trước đây ung thư máu chủ yếu điều trị bằng hoá chất với nhiều tác dụng phụ, cơ hội sống trên 5 năm chỉ đạt 20% thì liệu pháp mới này hứa hẹn cơ hội thành công lên tới 70-80 %.

Đang cập nhật dữ liệu !