Ngón chân, ngón tay khô đen lại vì thuốc lá

Tắc mạch chi vì tác hại thuốc lá

Mất chân vì thuốc lá

Bệnh viện Nhân Dân 115 (TP HCM) đã phải cắt bỏ cả hai chân bị hoại tử của bệnh nhân P.T.T (46 tuổi, quê Tiền Giang). Được biết, bệnh nhân này nghiện thuốc lá. Ông T. cho biết, năm 30 tuổi do buồn chán chuyện công việc nên đã tìm đến thuốc lá. Ban đầu, mỗi ngày ông T. chỉ hút vài điếu, rồi dần dần tăng lên 1 bao, 2 bao. Tính đến thời điểm phẫu thuật, ông T. đã có thâm niên gần 16 năm hút thuốc lá. Gia đình và người thân cũng khuyên ông cai thuốc, bởi sợ ảnh hưởng đến sức khỏe. Tuy nhiên, ông “ậm ừ”, rồi tiếp tục hút.

Cuối năm 2014, các móng chân phải của ông T. cứ rụng dần, đồng thời xuất hiện các vết đen ở chân khiến việc đi lại khó khăn hơn. Gia đình đưa ông vào Bệnh viện Nhân Dân 115 điều trị trong tình trạng toàn bộ bàn chân phải bị tím đen. Sau khi siêu âm, các bác sĩ cho biết bàn chân phải ông T. bị viêm do thuyên tắc mạch máu, dẫn đến hoại tử buộc phải phẫu thuật cắt bỏ. 

Tại Bệnh viện Bạch Mai, các bác sĩ của Trung tâm Hô hấp, Bệnh viện Bạch Mai đã tổ chức tuyên truyền tác hại thuốc lá tới người bệnh cũng như người nhà bệnh nhân bằng các hình ảnh “sốc” do khói thuốc gây ra.

Không chỉ là tác nhân gây ra các bệnh ung thư mà còn gây ra đủ thứ bệnh khác. GS Ngô Quý Châu – Phó Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai – Giám đốc Trung tâm Hô hấp, Bệnh viện Bạch Mai cho biết khói thuốc lá có chứa hơn 7.000 chất hóa học, trong đó có 69 chất gây ung thư, gây ra nhiều căn bệnh nguy hiểm khác nhau như ung thư phổi, bệnh tim mạch, phổi tắc nghẽn, vô sinh....và gây nên cái chết của 40.000 người Việt mỗi năm. Thế nhưng, đa phần những người hút thuốc lá vẫn mơ hồ về tác hại thực của nó.

Cảnh giác đau các ngón chân 

Theo các bác sĩ, bệnh tắc mạch chi hay còn gọi bệnh Buerger là bệnh thường gặp của động mạch ở tay và chân (động mạch ngoại biên). Trong bệnh Buerger, động mạch của bạn bị viêm, xơ hóa và có thể bị chặn bởi cục máu đông (huyết khối). Điều này cuối cùng dẫn đến việc phá hủy các mô da và có thể dẫn đến nhiễm trùng và hoại tử. Đầu tiên bệnh Buerger thường xuất hiện ở các đầu ngón tay/ngón chân và nếu bệnh tiến triển có thể ảnh hưởng đến các vùng lớn hơn là cánh tay và chân.

Bệnh Buerger là hiếm ở Hoa Kỳ, nhưng phổ biến hơn ở Trung Đông và Viễn Đông. Bệnh Buerger thường gặp ở những người đàn ông trẻ dưới 40 tuổi, tuy vậy nó cũng đang trở nên phổ biến hơn ở phụ nữ.

Hầu như tất cả bệnh nhân được chẩn đoán bệnh Buerger đều có hút thuốc lá nhiều. Bỏ thuốc lá là cách duy nhất để ngăn chặn căn bệnh Buerger. Đối với những bệnh nhân không bỏ thuốc lá thì việc phải cắt bỏ toàn bộ hoặc một phần của tay/chân hoại tử là điều không tránh khỏi.

Triệu chứng của bệnh là đau ngón tay/chân, ngón tay và ngón chân tím, hoại tử khô ngón tay và ngón chân của bạn.

Theo các bác sĩ, nguyên nhân chủ yếu là do hút thuốc lá làm tăng đáng kể nguy cơ mắc bệnh Buerger. Người hút thuốc lá nặng (những người hút một gói rưởi một ngày hoặc nhiều hơn) có nhiều khả năng phát triển bệnh Buerger, mặc dù nó có thể xảy ra ở những người sử dụng bất kỳ hình thức nào của thuốc lá, bao gồm cả xì gà và thuốc lá nhai. Người hút thuốc lá tự cuộn bằng tay có nguy cơ lớn nhất của bệnh Buerger (do không có đầu lọc).

Mặc dù vẫn chưa rõ ràng vì sao hút thuốc lá lại mắc bệnh Buerger, nhưng hầu như tất cả mọi người được chẩn đoán với bệnh Buerger có sử dụng thuốc lá. Người ta cho rằng các hóa chất trong thuốc lá có thể gây kích ứng niêm mạc của mạch máu, làm cho chúng bị sưng tấy. Tần suất bệnh Buerger của cao nhất ở khu vực Trung Đông và Viễn Đông, nơi nghiện thuốc lá là phổ biến nhất.

Khi bị bệnh này, nhiều bệnh nhân nặng lưu lượng máu đến các ngón tay và ngón chân bị giảm đi. Mô mà không nhận được máu sẽ không nhận được oxy và dưỡng chất cần thiết để tồn tại. Điều này làm cho da và mô trên các đầu ngón tay và ngón chân của bạn hoại tử. Hoại tử là một tình trạng nghiêm trọng mà thường đòi hỏi phải cắt cụt các ngón tay hoặc ngón chân.

Vấn đề quan trọng là bạn phải ngưng thuốc lá ngay lập tức.