Miền Trung đã có trung tâm giám định gene

Vận hành máy so sánh mẫu ADN (trị giá nhiều triệu USD) tại Trung tâm Giám định ADN - giám định gene Đà Nẵng - Ảnh: HC

Thượng tá, Tiến sĩ sinh học Vũ Văn Hợp, phụ trách Trung tâm GĐG tại Đà Nẵng cho biết, những năm gần đây số lượng vụ việc GĐG ngày một gia tăng. Mỗi năm Viện KHHS nhận và tiến hành giám định trung bình 600-700 vụ việc của các lực lượng trong ngành công an với khoảng hơn 3.000 mẫu. Theo thống kê thì yêu cầu GĐG tại khu vực phía Nam chiếm 30% số vụ, mẫu; miền Trung 20%.

Việc thành lập Trung tâm GĐG tại Đà Nẵng sẽ góp phần giải quyết nhanh chóng các yêu cầu GĐG, phục vụ tốt công tác điều tra khám phá các vụ án hình sự của lực lượng công an, cơ quan Tòa án, VKS và mọi yêu cầu xã hội khác... Qua đó cũng giúp thực hiện khâu thu mẫu, bảo quản, phân tích gene phục vụ xây dựng tàng thư gene tội phạm quốc gia của các trung tâm GĐG theo kế hoạch của lãnh đạo mà Bộ Công an đã giao cho Viện KHHS.

Thượng tá, Tiến sĩ sinh học Vũ Văn Hợp cũng cho hay, năm 1986, Vương quốc Anh là nơi đầu tiên trên thế giới ứng dụng GĐG trong khoa học hình sự. Đây là phương pháp nghiên cứu, phân tích các dấu vết, mẫu vật có nguồn gốc từ cơ thể người bằng kỹ thuật sinh học phân tử, cho phép truy nguyên trực tiếp con người với độ chính xác tuyệt đối. Sau đó một thời gian ngắn, nhiều nước tiên tiến khác áp dụng theo và đến nay đã có hơn 70 nước ứng dụng; ở châu Á có các nước Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Australia...

Tại VN, năm 1997, Viện KHHS đã cử 6 giám định viên sang học tập và đào tạo GĐG tại Australia, tiếp đến cử cán bộ đi đào tạo tại CHLB Đức, đào tạo Tiến sĩ tại Nhật Bản, Liên bang Nga, thực tập sinh tại Singapore, Australia…Năm 1999, phòng GĐG đầu tiên ở VN chính thức khai trương tại Viện KHHS Hà Nội, góp phần đấu tranh làm rõ nhiều vụ án hình sự nghiêm trọng, giúp cơ quan tố tụng xác định, xử lý đúng người, đúng tội, rút ngắn thời gian điều tra khám phá và xét xử tội phạm. Năm 2001, phòng giám định thứ hai được thành lập tại TPHCM, phục vụ công tác GĐG của các cơ quan, đơn vị, cá nhân các tỉnh, thành phía Nam. Và nay là Trung tâm GĐG tại Đà Nẵng phục vụ nhu cầu GĐG tại các tỉnh, thành từ Quảng Trị đến Nha Trang.

Phòng tiếp nhận mẫu vật - tách ADN của Trung tâm Giám định ADN - giám định gene Đà Nẵng - Ảnh: HC

Theo Thượng tá, Tiến sĩ sinh học Vũ Văn Hợp, hiện các phòng, trung tâm GĐG, Viện KHHS của Bộ Công an đã đào tạo được đội ngũ cán bộ đủ năng lực (34 cán bộ, trong đó 3 tiến sĩ, 4 thạc sĩ, 8 nghiên cứu sinh, thực tập sinh cao học và 19 bác sĩ, cử nhân sinh học) làm chủ được công nghệ hiện đại, đáp ứng được yêu cầu chiến đấu mà lãnh đạo Bộ, Tổng cục Cảnh sát Phòng chống tội phạm giao phó.

Khởi đầu từ công nghệ GĐG tự động hệ thống giải trình tự gene AB377 phân tích 10 locus gen hiện đại (ra đời năm 1999), thiết bị kỹ thuật giải trình tự gene AB3130 phân tích 16 locus gene (ra đời năm 2006) với độ chính xác tuyệt đối, đến nay Viện KHHS đã có 5 hệ thống giải trình tự gene, 5 hệ thống robot tách chiết tự động, 3 hệ thống định lượng gene tự động của hãng sản xuất thiết bị công nghệ gene đứng đầu thế giới Tecan (Thụy Sĩ), ABI (Hoa Kỳ). Đây là những thế hệ thiết bị hiện đại nhất thế giới và đang được sử dụng có hiệu quả phục vụ công tác đấu tranh phòng chống tội phạm.

Qua 12 năm đã nhận và GĐG 20.000 mẫu vật liên quan đến các vụ án hình sự và nhiều vụ việc dân sự; xác định huyết thống cha - mẹ - con, xác định tung tích nạn nhân trong các vụ thảm họa... Điển hình nhất, những năm 2005-2007, tại tỉnh Hưng Yên xảy ra trên 30 vụ cướp, hiếp phụ nữ. Tiếp nhận yêu cầu, Viện KHHS đã phối hợp với Công an tỉnh triển khai các biện pháp thu thập dấu vết, mẫu vật để GĐG. Đến cuối năm 2007 xác định được Phạm Văn Tắng là kẻ gây ra các vụ án trên.

Bên cạnh đó còn nhiều thành tích nổi bật khác như tham gia khắc phục hậu quả, tìm kiếm xác định tung tích các nạn nhân trong các vụ thảm họa thiên tai như vụ cháy Trung tâm thương mại ITC TPHCM; xác định danh tính 3 nạn nhân chết cháy chỉ còn xương không nhận dạng được trong vụ cháy kho Giáp Bát; xác định danh tính các nạn nhân bị chết dưới biển, sau nhiều ngày trôi dạt vào bờ... sau các vụ đắm tàu do cơn bão số 6 năm 2009 tại Quảng Nam - Đà Nẵng,

HẢI CHÂU