Mất cân bằng giới tính khi sinh: Hệ lụy khủng khiếp
Đó là khẳng định của nhiều chuyên gia khi bàn về phương pháp giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh ở Việt Nam trong buổi Hội thảo “Bàn giải pháp giải quyết mất cân bằng giới tính khi sinh nhìn từ góc độ giới” do Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội (LĐTBXH) và Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc (UNFPA) tại Việt Nam đồng tổ chức ngày 12/6.
Theo các chuyên gia, mất cân bằng giới tính khi sinh đang là mối quan ngại ngày càng tăng tại một số quốc gia châu Á. Tại Việt Nam, mất cân bằng giới tính khi sinh đã tăng mạnh, từ 106,2 bé trai/100 bé gái vào năm 2000 lên 112,3 trẻ trai/100 trẻ gái năm 2012 và xu hướng này đang có tiếp tục gia tăng.
Lý giải nguyên nhân của thực trạng này, nhiều đại biểu cho rằng: Mất cân bằng giới tính khi sinh chủ yếu là do việc ưa thích con trai, đánh giá thấp vị trí vài trò của phụ nữ và trẻ em gái. Tăng cường công tác bình đẳng giới và nâng cao vị thế của phụ nữ và trẻ em là một trong những giải pháp then chốt giúp giải quyết vấn đề này.
![]() |
| Tăng cường công tác bình đẳng giới và nâng cao vị thế của phụ nữ và trẻ em gái là một trong những giải pháp then chốt giúp giải quyết mất cân bằng giới tính khi sinh. và giảm thiếu những tệ nạn xã hội liên quan đến mất bình đẳng giới. Ảnh minh họa |
“Một trong những nguyên nhân sâu xa và gần như mang tính quyết định dẫn tới tính trạng mất cân bằng giới tính khi sinh, đó là sự tồn tại dai dẳng của định kiến giới hay tư trưởng trọng nam khinh nữ, của tệ nạn phân biệt đối xử với phụ nữ và trẻ em gái ở một bộ phận nhân dân”, do đó cần có các giải pháp đồng bộ, cần đẩy mạnh tuyên truyền, vận động để thay đổi nhận thức của người dân vê vai trò vị trí của phụ nữ và trẻ em gái, Ông Nguyễn Thanh Hòa – Thứ trưởng Bộ LĐTBXH, Phó chủ tịch Ủy ban quốc gia vì sự tiến bộ của phụ nữ Việt Nam nhấn mạnh.
Theo TS. Dương Quốc Trọng, Tổng cục trưởng Tổng cục Dân số KHHGĐ, Bộ Y tế cho biết: nguyên nhân của mất cân bằng giới tính khi sinh ngày càng lớn do hội tụ được cả yếu tố cần và đủ (điều kiện cần là tâm lý muốn có con trai và phải có con trai. Điều kiện đủ là công nghệ phát triển, sự hỗ trợ của y tế dẫn đến việc lựa chọ giới tính khi sinh càng phổ biến). Nếu thực hiện quyết liệt nhiều giải pháp thì Việt Nam hoàn toàn có thể thay đổi được tình trạng này.
Bàn về hậu quả của việc mất cân bằng giới tính khi sinh, bà Vũ Ngọc Thủy, Phó vụ trưởng Vụ Bình đẳng giới Bộ LĐTBXH cho biết: Mất cân bằng giới tính khi sinh sẽ tác động đến cấu trúc dân số Việt Nam trong tương lai, dẫn đến hậu quả là thừa nam, thiếu nữ trong xã hội. Cùng với tình trạng trên là hiện tượng phụ nữ Việt Nam lấy chồng nước ngoài đang diễn ra phổ biến ở một số địa phương dẫn tới tình trạng nam giới khó khăn trong việc tìm kiếm bạn đời.
Các hệ lụy nghiêm trọng tiềm ẩn có nguy cơ khắc sâu thêm vấn đề bình đẳng giới và có thể biến đổi xã hội theo hướng xấu như: gia tăng áp lực buộc họ phải kết hôn sớm và nam giới khó khăn hơn trong việc tìm kiếm bạn đời; có thể gia tăng bất bình đẳng giới trong tiếp cận việc làm, nhu cầu mua bán tình dục, xâm hại tình dục tăng và các mạng lưới buôn bán phụ nữ có thể sẽ mở rộng hơn do sự mất cân bằng này.
Bà Trần Thị Vân, Phụ trách phòng UNFPA tại Việt Nam phát biểu: Việt Nam cần tập trung thúc đẩy hơn nữa vai trò của phụ nữ và trẻ em gái trong xã hội, nâng cao địa vị và quyền của họ.
Theo một nghiên cứu được báo cáo, mất cân bằng giới tính dẫn tới nguy cơ gia tăng tình trạng bạo lực trên cơ sở giới, như trường hợp Ấn Độ cứ 22 phút có 1 vụ hiếp dâm, các nhà phân tích khẳng định mất cân bằng giới tính là một trong nhưng những nguyên nhân chính dẫn tới tình trạng trên.
Theo Tổng cục Dân số - Kế hoạch hóa gia đình: Trong giai đoạn từ 2009 - 2050 sẽ có 3 phương án về tỷ số giới tính khi sinh:
Phương án tích cực là tỷ số giới tính khi sinh sẽ tăng lên khoảng 115 bé trai/100 bé gái vào năm 2020, sau đó giảm dần và trở về mức 105 bé trai vào năm 2025.
Phương án quá độ là tỷ số giới tính khi sinh sẽ tăng lên khoảng 120 bé trai/100 bé gái vào năm 2020 sau đó giảm dần và trở về dưới mức 105 bé trai vào năm 2030.
Phương án không can thiệp là tỷ số giới tính khi sinh sẽ tăng lên khoảng 125 bé trai/100 bé gái vào năm 2020 và tiếp tục duy trì ở mức này cho tới năm 2050.
Theo xu hướng mất cân bằng giới tính khi sinh như hiện này, đến năm 2050, chênh lệch số lượng nam và nữ ở Việt Nam sẽ từ 2,3 triệu người đến 4,3 triệu người.
