Thực dưỡng mùa xuân: 5 lưu ý vàng bạn cần nhớ

Theo Đông y, mùa xuân nên ăn uống thanh đạm, thức ăn vị ngọt, cay ấm, màu xanh sẽ dưỡng can, giúp cơ thể cân bằng và khỏe mạnh.

Dược sĩ Trần Vân Thy - Bệnh viện Đại học Y Dược TP HCM - Cơ sở 3, cho biết mùa xuân là mùa sinh sôi, đổi mới của vạn vật. Thực dưỡng - dưỡng sinh bằng ăn uống, trong đó có thực dưỡng mùa xuân được xây dựng trên cơ sở thuận ứng với tự nhiên theo nguyên tắc "xuân hạ dưỡng dương, thu đông dưỡng âm".

Theo quan niệm Đông y, khí mùa xuân thông với tạng can, ứng với hành mộc. Do đó, quan trọng nhất trong đạo dưỡng sinh mùa xuân là dưỡng can. Tuy nhiên, bên cạnh dưỡng can thì tỳ vị cũng cần được bảo trợ để làm tốt chức năng tiêu hóa, giúp cơ thể khỏe mạnh.

Dược sĩ Thy cũng chia sẻ mùa xuân cũng là mùa bệnh tật phát sinh do chế độ sinh hoạt ăn uống không điều độ của kỳ nghỉ lễ dài.

Để thực dưỡng mùa xuân, dược sĩ Thy lưu ý 6 điểm sau:

Thứ nhất, xây dựng chế độ ăn uống đa dạng, khoa học và thanh đạm: Mùa xuân có nhiều món ăn dễ ngấy và khó tiêu, khó hấp thụ, đầy bụng và gây mệt mỏi. Do đó cần kết hợp hài hòa giữa thức ăn thô và tinh, khô và loãng, mặn và chay, thịt cá và rau quả, hạn chế chất béo, mỡ động vật, các món chiên xào, quay rán... Đảm bảo các nhóm protein, carbohydrat, chất béo, vitamin và khoáng chất được cân bằng và vừa đủ, tránh ăn quá nhiều, quá no, tránh rối loạn chức năng gan và bài tiết mật bất thường.

Thứ hai, chọn thức ăn có tính giải nhiệt bên trong. Vào mùa đông, để chống lại cái lạnh người ta thường mặc nhiều quần áo ấm; ăn đồ cay nóng, thậm chí dùng nhiều rượu làm cơ thể tích nhiệt bên trong. Đến mùa xuân, nội nhiệt có xu hướng phát tán ra ngoài gây váng đầu, tức ngực, phiền muộn, tứ chi nặng nề... Vì vậy, bạn hãy bổ sung những thực phẩm giúp thanh trừ nội nhiệt, bổ âm dưỡng dương, như các loại dưa, củ mài, đậu đen, nước mía, rau má, rau diếp cá, ngó sen, rau kim châm, ngân nhĩ, hạt sen, trà hoa cúc, trà kỷ tử...

Thực dưỡng mùa xuân: 5 lưu ý vàng bạn cần nhớ
Ảnh minh hoạ. 
 

Thứ ba, chọn thức ăn có vị ngọt. Theo y học cổ truyền, tỳ vị là nguồn gốc của khí và huyết trong cơ thể. Tỳ vị vượng thịnh thì cơ thể khỏe mạnh, sống lâu. Tuy nhiên, can là mộc, tỳ là thổ, mộc khắc thổ nên can khí thịnh vượng vào mùa xuân dễ làm hại tỳ vị. Theo dinh dưỡng học phương Đông, năm vị quy vào năm tạng, trong đó, chua vào can và ngọt vào tỳ. Vì vậy, để tăng cường công năng tỳ thổ, cần bổ sung thức ăn có vị ngọt và hạn chế vị chua. Trên thực tế, ẩm thực ngày Tết Nguyên đán ở Việt Nam có nhiều món ăn vị ngọt như các loại mứt, sữa, mật ong; giàu đạm như thịt kho tàu, thịt đông, trứng... rất phù hợp với lời khuyên của Đông y.

Thứ tư, chọn thức ăn có tính cay, ấm. Mùa xuân là lúc vạn vật sinh sôi, dương khí thịnh, lúc này rất cần phải dưỡng dương trong cơ thể. Theo đó, những thực phẩm có vị cay ôn ấm, tính phát tán, có thể sinh phát dương khí. Áp dụng vào thực tế, các loại gia vị cay ấm, thơm nồng thường được người Việt sử dụng như hành, tỏi, gừng, hạt tiêu, hồi, quế, thảo quả, ngũ vị hương... vừa dưỡng dương, vừa tạo nên hương vị đặc sắc cho các món ăn ngày Tết.

Thứ năm, chọn thức ăn có màu xanh: Màu sắc đối ứng với mùa xuân là màu xanh. Màu xanh thuộc mộc, mộc đối ứng với tạng can. Do đó, những thực phẩm màu xanh như các loại rau quả tươi có thể dưỡng can. Ngoài ra, rau quả tươi chứa nhiều vitamin và các nguyên tố vi lượng rất tốt cho cơ thể. Ăn cam, quýt, dưa hấu, táo, chuối, rau hẹ, rau chân vịt, măng, cà rốt, củ sắn, hạt dẻ, ngó sen, giá đỗ, cà chua, sắn dây, các loại nấm... vào mùa xuân giúp cân bằng dinh dưỡng và tốt cho sức khỏe.

Ngoài ra, bạn cần nhớ phải luôn uống đủ nước: Nước làm tăng tuần hoàn thể dịch, tăng nuôi dưỡng can và trao đổi bài tiết, giảm tổn thương can do các yếu tố xấu. Uống trà vào mùa xuân có thể giúp tiêu tan mầm bệnh lạnh tích tụ, thúc đẩy quá trình sinh dương trong cơ thể, giải tỏa khí trệ.

Ngoài ra, bạn nên tránh đồ ăn, thức uống có vị chua. Ăn nhiều đồ chua càng làm can khí thịnh vượng và tổn thương tỳ vị, ảnh hưởng không tốt đến chức năng tiêu hoá và hấp thu của cơ thể. Cần kiêng thêm đồ ăn, thức uống sống và lạnh do dễ làm tổn thương dương khí và tỳ vị.

Điều quan trọng, bác sĩ Thy cho rằng khi thực dưỡng bạn cần có sự linh động để phù hợp với từng thể trạng. Người bị lạnh bụng có thể ăn một ít gừng để ấm bụng; người bị hen suyễn có thể uống nước gừng mật ong làm ấm niêm mạc và giảm cơn hen; người bị viêm phế quản mãn tính nên hạn chế ăn đồ cay. Người bệnh đái tháo đường không ăn nhiều đồ ngọt; người bị tăng huyết áp không ăn nhiều đồ mặn; người có thể chất dương thịnh thì không dùng nhiều đồ cay nóng và tráng dương; người âm thịnh không dùng nhiều đồ lạnh và dưỡng âm, trong tiết trời lạnh thì không dùng nhiều đồ mát lạnh.

Khánh Chi  

 
List comment
 
 
Cách khắc phục triệu chứng giảm trí nhớ, mất tập trung hậu Covid-19
icon

Những triệu chứng thần kinh phổ biến nhất ở người khỏi Covid-19 là “sương mù não”, suy giảm trí nhớ, mất tập trung. Nếu không được quan tâm, khắc phục kịp thời, tình trạng này kéo dài gây ảnh hưởng đến cuộc sống, sinh hoạt hàng ngày của người bệnh.

 
 
Vinamilk đầu tư phát triển các giải pháp dinh dưỡng hỗ trợ hệ miễn dịch, tăng cường sức khỏe
icon

Trong giai đoạn bình thường mới hậu Covid, nhu cầu dinh dưỡng giúp cải thiện sức khỏe, nâng cao sức đề kháng cho cơ thể được rất nhiều gia đình Việt quan tâm, với ưu tiên hàng đầu là dinh dưỡng dành cho trẻ nhỏ và người cao tuổi.

 
 
Sừng tê giác, vảy tê tê, mật gấu có làm tăng bản lĩnh quý ông?
icon

Nhiều người vẫn tìm mua mật gấu, cao hổ, sừng tê giác, vảy tê mà không biết chúng không có công dụng 'thần dược' như quảng cáo, thậm chí còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ...

 
 
Vinamilk khởi động chuỗi ngày hội 'sống khỏe, sống thanh xuân' hướng đến người cao tuổi cả nước
icon

Vinamilk tiếp tục hành trình chăm sóc sức khỏe và lan tỏa tinh thần “Sống khỏe, sống thanh xuân” đến người cao tuổi (NCT) với chuỗi Ngày hội chăm sóc sức khỏe cho 10 ngàn NCT tại 27 tỉnh thành cả nước.

 
 
Có nên phẫu thuật nếu bị cận, viễn thị?
icon

Con gái 18 tuổi nhưng cận 4 độ phải đeo kính dày cộp, chị Nga băn khoăn không biết có nên mổ mắt cho con?

 
 
Bác sĩ tâm lý cảnh báo, trẻ ngoan hiền, học trường chuyên lớp chọn dễ bị stress, trầm cảm hơn?
icon

Stress và trầm cảm gặp nhiều nhất ở lứa tuổi 14 và 17, vào thời điểm thi chuyển cấp. Trẻ học trường chuyên, lớp chọn trầm cảm, stress nhiều hơn các lớp thông thường…

 
Suýt mất mạng vì uống thuốc gia truyền chữa loét miệng của thày lang
icon

Bệnh viện Việt Nam – Thụy Điển Uông Bí có tiếp nhận một người bệnh nam H.N.T. 67 tuổi, trú tại Đức Chính – Đông Triều nhập viện cấp cứu do bị viêm gan cấp sau khi sử dụng thuốc nam.

 
Người đầu tiên ở miền Trung hiến thận cứu 2 người, bỏ qua rào cản “chết toàn thây”
icon

Người hiến tạng nam bệnh nhân, 33 tuổi, trú tại Huế, không may mắc bệnh hiểm nghèo, mê sâu đang thở máy hỗ trợ… tình trạng bệnh rất nặng, tiên lượng tử vong.

 
Trẻ mắc tay chân miệng tăng vọt, có 3 dấu hiệu này bố mẹ cần đưa con đến viện ngay tức thì
icon

Tại BV Nhi Trung ương, chỉ trong 2 tháng 4 và 5, BV đã tiếp nhận tới gần 780 ca mắc tay chân miệng, trong khi 2 tháng trước đó chỉ ghi nhận khoảng 20 ca.

 
Khối u 'khủng' đường kính tới 40cm, chiếm gần toàn bộ ổ bụng người phụ nữ
icon

Cách đây 2 tuần tình trạng chướng bụng nhiều hơn, ăn khó tiêu kèm buồn nôn, chị Đ. đến viện thì phát hiện khối u “khủng” chiếm gần toàn bộ ổ bụng.