Khi hàng xóm đối xử với nhau bằng gậy gộc, cuốc xẻng

Lấy mạng, chửi nhau vì những mâu thuẫn rất nhỏ

Xuất phát từ chuyện mâu thuẫn đường rãnh nước chảy giữa hai gia đình, khoảng 19h ngày 28/3/2013, ông Ngô Doãn Đô cùng vợ là Ngô Thị Nga (SN 1964) đang ở nhà thì nghe tiếng ông Nguyễn Hữu Thái (cán bộ TBXH phường Đồng Mai, quận Hà Đông, TP Hà Nội -  là hàng xóm của ông Đô) cùng vợ và hai con kéo sang nhà lớn tiếng mắng chửi gia đình ông. Bực tức, ông Đô cầm xẻng lao ra để nói chuyện với gia đình ông Thái, nhưng được hàng xóm can ngăn.

Tưởng sự việc sẽ dừng lại ở đó, nhưng anh Linh (con trai út ông Thái) cầm tay giằng của giàn giáo bằng sắt đánh vào chân ông Đô, khiến nạn nhân ngã gục. Ngay sau đó, ba bố con ông Thái còn lao vào đánh đấm vào bụng, cổ, ngực ông Đô. Nhưng nhờ hàng xóm can ngăn, đến khoảng 19h30, gia đình ông Thái bỏ về. Còn ông Đô được gia đình đưa đi cấp cứu tại bệnh viện Đa Khoa Hà Đông (Hà Nội).

Trước đó, ngày 22/9/2012, Nguyễn Văn Dương SN 1982, trú tại thôn Sảo Hạ, xã Quang Lãng, Phú Xuyên) dùng dao bầu (loại dao chọc tiết lợn) đâm anh Đinh Văn Mai (SN1965, trú cùng thôn) 2 nhát vào lưng. Thấy anh vợ bị đánh, anh Vương Văn Khải (SN 1982, em vợ anh Mai) chạy ra can ngăn thì bị Dương dùng dao đâm vào ngực trái, làm anh Khải gục tại chỗ.

Sau đó, Dương đi về trước cửa nhà anh Đinh Văn Giáp (SN 1964, anh trai anh Mai, ở cùng thôn). Anh Giáp can ngăn thì bị Dương dùng dao nhọn đâm 1 nhát vào ngực trái. Hậu quả anh Vương Văn Khải, Đinh Văn Giáp chết trên đường đi cấp cứu; anh Đinh Văn Mai bị thương, cấp cứu tại bệnh việnViệt Đức.

Nguyên nhân vụ án xuất phát từ việc vợ của anh Mai đổ rác không đúng nơi quy định, bị bố của Dương là Trưởng thôn nhắc nhở.

Gần nhà nhưng xa “tình”

Anh Trần Văn Bình, (ngụ tại đường Trần Cung, quận Cầu Giấy) cho biết “Chung cư tôi đang ở lộn xộn lắm. Ngay cạnh phòng tôi có một đôi vợ chồng còn rất trẻ, suốt ngày mở nhạc với công suất lớn để ra oai với những người xung quanh. Bật ngày chưa chán, ban đêm đôi vợ chồng này còn mở nhạc ình ình tới tận đêm muộn, khiến những người xung quanh rất bức xúc”.

Do không chịu được thái độ coi thường người khác của đôi vợ chồng trẻ, hàng xóm và những người quản lý chung cư có nhắc nhở, góp ý. Nhưng nhiều lần, vừa nhắc buổi sáng, buổi chiều họ lại mở nhạc to như thường, thậm chí còn mở to hơn. Do bị nhắc nhở nhiều quá, nên giờ nếu có ai góp ý thì họ gân cổ cãi “Đài nhà tôi, tôi thích mở thế nào là việc của tôi, liên quan gì đến mọi người”.

Chị Nguyễn Minh Hằng (trú tại Làng quốc tế Thăng Long, quận Cầu Giấy) nhìn nhận: “Ở Hà Nội, giờ toàn là dân tứ xứ đổ về, mỗi người một ngành nghề, mỗi người một công việc khác nhau nên rất phức tạp. Vì vậy, sống giữa một tập thể việc ứng xử với nhau như thế nào cho có văn hóa, cho đoàn kết không phải là giản đơn.

Ở khu chung cư, những câu chuyện đơn giản như có nhà mua cây về trồng ở hành lang chắn lối đi của những người khác, chuyện vệ sinh rác thải, chuyện tiếng ồn…là những nguyên nhân châm ngòi cho sự mất đoàn kết trong khu dân cư”.

Khu nhà chị Hằng ở, có những người hàng xóm có khi cả đời chả bao giờ hỏi han, biết tên nhau. Thậm chí có nhiều gia đình ở sát nhà nhau, nhưng hàng năm trời không nói chuyện, sang nhà nhau chơi dù chỉ một lần.

Do cuộc sống ngày càng khó khăn, kẻ gian ngày càng nhiều nên dù có ở gần nhau họ cũng đề phòng nhau từng tí một, nên nhà nào nhà ấy cứ cửa đóng im ỉm suốt ngày, không giao du với hàng xóm.

Vì vậy khi gặp nhau ngoài đường họ cứ gật đầu chào hỏi, cứ nhìn thấy quen quen là gật gù, nhưng họ chẳng biết người đó là ai, đã gặp ở đâu rồi. "Người Hà Nội giờ khác quá, mọi người đối xử với nhau không còn mang tính cộng đồng nữa. Hàng xóm ở sát nhà nhau chỉ là gần nhà, còn tình cảm thì xa lắm" - chị Hằng cho biết.

Anh Nguyễn Quốc Hưng (trú tại đường Trương Định, quận Hoàng Mai) tâm sự, trong ngõ tôi, nhà ở thì san sát nhau nhưng mọi người sống vô cảm với nhau quá, nhà nào cũng cửa đóng then cài cả ngày, không cần quan tâm đến chuyện của nhà hàng xóm.

Trước đây, anh sống ở một làng thuộc ngoại thành, nếu một gia đình nào đó trong làng có đám hiếu hoặc đám hỉ thì người dân dù không phải là anh em, họ hàng nhưng họ vẫn đến hỏi thăm giúp đỡ nhiệt tình. Nhưng cách đây khoảng một tháng, nhà có đám tang của mẹ anh, nhưng anh không thấy những gia đình xung quanh qua chia buồn, giúp đỡ hỏi han gì, anh Hưng kể. 

“Hà Nội càng hiện đại thì nét đẹp văn hóa ứng xử xưa của người Tràng An ngày càng mất đi, thay vào đó, lối sống vô cảm, thiếu tình thương, thiếu trách nhiệm xuất hiện nhiều hơn. Thay vì tiếp nối truyền thống bán anh em xa mua láng giềng gần, kẻ đến trước giúp đỡ người đến sau, người Thủ đô giờ sống theo kiểu hàng xóm sẵn sàng gây gổ, chửi nhau, thậm chí chém giết nhau tàn nhẫn, hàng xóm giáp mặt mà không thèm chào hỏi nhau.

Sự vô tâm không chỉ xảy ra với người dưng nước lã, mà anh em trong gia đình có cùng huyết thống với nhau cũng đối xử với nhau theo kiểu cạn tàu, ráo máng”, anh Hưng bức xúc.

Sự vô tâm là quy luật tất yếu của xã hội hiện đại

Chuyên gia tâm lý Nguyễn An Chất cho rằng: “Việc những người ở thành phố mặc dù sát cửa nhau, nhưng rất hiếm khi qua nhà nhau chơi để thăm hỏi hoặc giúp đỡ nhau khi có việc không phải là cái xấu, mà là xu hướng tất yếu của xã hội hiện đại. Ở những nước tiên tiến, khi mọi người muốn sang nhà nhau chơi, họ sẽ báo cho chủ nhà trước, nếu chủ nhà đồng ý và không làm ảnh hưởng đến giờ giấc, công việc của gia chủ thì họ sẽ mời sang chơi.

Nhưng ở Việt Nam, từ trước tới nay người dân vẫn quen cách đối xử với nhau theo nếp sống tùy tiện của nền nông nghiệp lạc hậu. Ở nền nông nghiệp lạc hậu, họ không phải phụ thuộc vào giờ giấc, họ thích làm cái gì thì làm, thích làm bao giờ thì làm, họ tùy tiện trong cả việc thăm hỏi nhau.

Mấy năm trở lại đây, ở nông thôn nói riêng và cả thành thị nói chung có rất nhiều nhà có nhà cao cửa rộng, nhưng suốt ngày đóng cửa im ỉm, nên hàng xóm có muốn sang chơi họ cũng rất ngại. Nếu có vào thì cũng phải bỏ giày dép ở ngoài và đi chân không vào khiến nhiều người rất ngại.

Bên cạnh đó, việc sang nhà hàng xóm chơi mà không gõ cửa, hoặc hẹn trước mà cứ vào, chắc chắn chủ nhà sẽ tỏ thái độ không hài lòng và đề phòng ngay. Đấy là một trong những nguyên nhân gây trở việc thăm hỏi nhau của những người hàng xóm”, Chuyên gia Nguyễn An Chất phân tích.

“Ở xã hội hiện đại, nếu mọi người có quan tâm đến nhau, thì đó chỉ là sự quan tâm của một nhóm sở thích, hoặc một nhóm lợi ích có mục đích rõ ràng. Việc hàng xóm với nhau ở Hà Nội ngày càng kín cổng cao tường là hậu quả của quá trình đô thị hóa.

Khi kinh tế càng phát triển, tài sản của người dân ngày càng tích lũy được nhiều thì mọi người càng phải đề phòng trộm cắp, lừa đảo. Hơn nữa ở đô thị  toàn là những người ở tứ xứ tụ tập đến, nên những người xung quanh không biết và thăm hỏi nhau là chuyện rất bình thường” - Tiến sỹ Lưu Hồng Minh, Trưởng khoa Xã hội học, Học viện Báo chí & Tuyên truyền cho biết thêm.

Nếu muốn những con người ở thành phố đoàn kết, vô tư quan tâm, giúp đỡ lẫn nhau thì phải đưa xã hội quay lại thời xưa. Nếu làm như thế chẳng khác nào “Nông thôn hóa thành thị”, đi ngược lại với sự phát triển kinh tế của đất nước và quy luật phát triển của xã hội hiện đại - Chuyên gia Nguyễn An Chất khẳng định.