Học để sống một đời HẠNH PHÚC hay để làm CON NỢ của những kỳ thi?

Con người ta học để sống một đời hạnh phúc, hay phải từ bỏ một đời sống bình thường, hạnh phúc chỉ để học và làm con nợ của những kỳ thi?

Cứ mỗi mùa thi qua, tôi thấy thương thật sự cho các em học sinh ở nước mình.

Báo chí truyền thông rồi mạng xã hội rộn ràng đưa tin em này đậu thủ khoa, cả lớp em kia đậu trường xịn, kiếm bao nhiêu học bổng nước ngoài... Con đậu bao nhiêu điểm cũng thành chủ đề hot trên bàn nhậu của các ông bố và hội thể dục buổi sáng của các bà mẹ.

Và ở một mặt khác, vài em bỏ đi khiến gia đình nháo nhác đi tìm, và có trường hợp dù có hối hận đến mấy, bố mẹ cũng không bao giờ “tìm lại” được lại những đứa con “dại dột” của mình.

Chúng ta hay vội vã trách tụi nhỏ “dại dột”, nhưng đã bao giờ chúng ta bình tĩnh mà nhìn nhận một cách công bằng để thấy rằng sự dại dột lớn nhất thực ra lại đến từ thế giới người lớn?

{keywords}
Ảnh minh hoạ 

Nếu cháu A đạt dăm ba học bổng, thi đỗ 4-5 trường top… thật tốt quá, mừng cho những nỗ lực của cháu và gia đình, nhưng cái đó thì liên quan gì tới cả xã hội? Nó đâu phải thành tựu quốc gia to lớn gì mà cả nước cần chung vui?

Thật chỉ nên giới hạn ở niềm vui của một gia đình, và mọi thứ đều nên vừa đủ. Với sự phóng đại không cần thiết những niềm vui nhỏ lên quá mức thì chính niềm vui của gia đình này lại gieo mầm mống khổ đau cho nhiều gia đình khác, cái vòng luẩn quẩn ấy mãi không dứt, mùa thi này nối mùa thi kia.

Ở các quốc gia khác, bạn thử Google đi, xem có bao nhiêu bài báo nói về việc một thí sinh nào đó đậu bao nhiêu điểm, thủ khoa trường nào? Cứ thử tìm đi rồi bạn sẽ thấy xã hội chúng ta đang hành xử ác với tụi nhỏ biết nhường nào? Và một bộ phận rất đông phụ huynh tiếp tay rất tích cực cho cái ác nhân danh “khuyến học”, “nêu gương vượt khó” ấy.

Cái công thức “học sinh nghèo vượt khó”, “con nhà người ta” đã làm tổn thương biết bao nhiêu thế hệ học sinh, và làm cho xã hội này mệt mỏi lắm rồi.

Thất bại thì đã làm sao?

Một kỳ thi nói lên được gì cho cuộc đời lớn rộng của một con người?

Con người ta học để sống một đời hạnh phúc, hay phải từ bỏ một đời sống bình thường, hạnh phúc chỉ để học và làm con nợ của những kỳ thi?

Tôi thật biết ơn cha mình khi ông đã cho tôi một câu trả lời rất nhân từ và rộng lượng với thắc mắc của tôi ở buổi đầu đời:

“- Bố, nếu sau này lỡ con không thành đạt thì sao?

- Thì không sao cả, miễn là sống một cuộc đời tử tế và hạnh phúc là được con ạ. Thế giới này chỉ có một số ít người xuất chúng, còn phần đông là những người bình thường, họ vẫn đang sống tốt đấy thôi”.

Và từ đó, tôi cởi bỏ được mọi sức ép, tôi học cho chính mình và vừa sức mình, theo đuổi ước mơ và con đường của riêng mình. Trên con đường ấy, bố và người mẹ quá cố của tôi chỉ là những khán giả khiêm nhường đứng từ xa, vẫy tay động viên, và chỉ thế thôi.

Lỗi không phải từ những kỳ thi mà là cách chúng ta nhìn nhận và cách nghĩ có phần sai lệch về những kỳ thi là nguồn cơn cho đau khổ của tụi nhỏ và cho bao gia đình.

Hãy ứng xử với những kỳ thi theo một cách tự nhiên và bình thường nhất. Nó đơn giản như chuyện cái trồng cái cây trong vườn, nó sẽ ra hoa và ra trái, không mùa này thì mùa sau.

Đừng vì giận dữ vì cái cây nhà mình nó chưa ra bông giữa một rừng bông mà hắt hủi, buông lời trách móc. Một cái cây non, còn chưa qua giông bão cuộc đời, giây phút ấy, hơn bao giờ hết cần được cảm thông và lắng nghe, từ chính gia đình mình và không bao giờ nên bị đem ra làm đối tượng so sánh.

Ở trường Đại học FPT nơi tôi đang giảng dạy, có một chương trình rất nhân văn mà tôi thực sự rất thích, có tên là “Hồ sen chờ ai” do một nhóm các thầy cô giáo trẻ thực hiện, phi lợi nhuận. Bất kể là các bạn sinh viên đang có vấn đề gì, khó nói… sẽ vẫn luôn có “Hồ sen” là các thầy cô ở đó lắng nghe và đưa ra những lời khuyên (nếu có thể).

Chỉ riêng cái sự lắng nghe đó thôi đã là quá đủ, bởi các em sẽ biết rằng ngay cả những lúc bế tắc nhất sẽ vẫn luôn tìm thấy một “Pinkie” cho riêng mình (Pinkie là tên của một cây cam ngọt trong truyện “Cây cam ngọt của tôi” - người bạn thân chứa đựng mọi tâm sự của chú bé Zeze, Pinkie không làm gì hết, nó chỉ lắng nghe). Khổ đau, muộn phiền khi được nhận diện và lắng nghe thì tức là đã được giải quyết phần lớn.

Liệu chúng ta có đang dạy sai cho các con về HẠNH PHÚC? Phần lớn mọi người đều nghĩ hạnh phúc là CÓ: có nhà, có xe, có vợ đẹp con khôn, có một chỗ làm ngon, có một vị trí trong trường xịn… Ít người nghĩ rằng hạnh phúc có khi lại là KHÔNG: không bệnh tật, không phiền não, không áp lực, không mất tự do, không phải dốc sức chạy đua trong những cuộc đua vô bổ đeo đuổi những kỳ vọng….

Bài viết này cho những đứa trẻ bị bỏ quên mỗi mùa thi, hay cho những người lớn vì lạc giữa rừng kỳ vọng mà quên mất "nẻo về của ý" (tên một cuốn sách của Thiền sư Thích Nhất Hạnh)? Hãy để dành cho thế hệ tương lai của chúng ta sự cảm thông ấm áp của những người lớn hạnh phúc.

Hoàng Huy

Những cụm từ quan trọng như 'liều doping' với tinh thần của con trẻ

Chuyên gia tâm lý học lâm sàng Sherri Campbell đưa ra lời khuyên về các cụm từ hữu ích của cha mẹ giúp con cái phát triển tinh thần khỏe mạnh.

Đề nghị xử lý chủ shop đăng ảnh, clip rõ mặt bé gái 5 tuổi lấy chiếc vòng lên Facebook

Vì lấy 1 chiếc vòng tay cao su có giá trị thấp, một cháu bé 5 tuổi ở Đắk Lắk đã bị chủ shop quần áo chụp ảnh, quay clip rồi đăng tải rõ mặt lên mạng xã hội. Hành động của chủ shop đang bị cộng đồng mạng chỉ trích.

Trẻ nghiện game, mạng xã hội dễ mắc các tật khúc xạ mắt trầm trọng

Hiện nay, có rất nhiều trường hợp các em học sinh, sinh viên mắc các tật khúc xạ về mắt, một trong những nguyên nhân cơ bản là do sử dụng các thiết bị điện tử quá nhiều, quá lâu.

Những điều còn phân vân về phương pháp nuôi dạy con của Nhật Bản

Ở Nhật Bản, có một phương pháp nuôi dạy con cái đặc biệt nhận được sự quan tâm lớn, nhưng vẫn còn nhiều phân vân.

Childfun Việt Nam: Nỗ lực bảo vệ trẻ em trước 'mạng ảo, tổn thương thật'

Chuyên gia an toàn trên mạng của tổ chức Childfun Việt Nam nhận định: "Chúng ta có thể nhìn thấy rất rõ tổn thương của trẻ em trên môi trường mạng cũng là những tổn thương thực tế, như vậy mạng là ảo nhưng tổn thương là thật".

Nhiều hoạt động hướng tới bảo vệ trẻ em trên không gian mạng

Trong thời đại ngày nay, công nghệ thông tin phát triển như vũ bão và mạng internet đã xâm nhập vào mọi mặt hoạt động đời sống xã hội, trong đó có tác động lớn tới trẻ em.

Hơn 7.400 giáo viên tiểu học có kiến thức hướng dẫn trẻ em dùng mạng an toàn

Ngày 25/11, dự án giáo dục “Be Internet Awesome – Em an toàn hơn cùng Google” đã hoàn thành sau hơn 1 năm triển khai tại Việt Nam.

Giải pháp để bố mẹ quản lý nhưng không làm mất quyền tự do của con trên mạng?

Phụ huynh có thể dùng những ứng dụng công nghệ để biết về hoạt động, thông tin của con khi tham gia trên môi trường mạng.

YouTube có chính sách rõ ràng bảo vệ trẻ em khỏi nội dung độc hại

Ông Ajay Vidyasagar - Giám đốc điều hành khu vực Châu Á - Thái Bình Dương của Youtube cho biết quý 3/2022 YouTube xóa hơn 2 triệu video trên toàn cầu vi phạm chính sách về bảo vệ trẻ em.

Những con số báo động về nguy cơ trẻ em mất an toàn trên không gian mạng

Những số liệu khảo sát cụ thể cho thấy hiện nay trẻ em Việt Nam đang dành rất nhiều thời gian cho Internet và đối diện những nguy cơ mất an toàn trên không gian mạng.

Đang cập nhật dữ liệu !