Hi vọng mới cho hàng nghìn bệnh nhân ung thư dạ dày

Trong chương trình, TS.BS Kohei Takizawa, Trưởng đơn vị nội soi đường tiêu hoá trên, Trung tâm nội soi, Bệnh viện ung thư Shizuoka Nhật Bản và các bác sĩ Khoa Nội soi thăm dò chức năng bệnh viện K đã phối hợp thực hiện mổ trình diễn cắt hớt niêm mạc dạ dày cho người bệnh đang điều trị tại bệnh viện K, ca mổ được truyền hình trực tiếp từ phòng mổ đến Hội trường.

Ung thư dạ dày là một trong những bệnh ung thư thường gặp. Ung thư dạ dày sớm là phát hiện tổn thương còn khu trú lớp niêm mạc hoặc dưới niêm mạc, có hay không di căn hạch. Theo GLOBOCAN (ghi nhận ung thư thế giới) năm 2012 có khoảng 952.000 ca ung thư dạ dày mới mắc, đứng hàng thứ 5 trong các bệnh ung thư hay gặp (sau ung thư phổi, vú, đại trực tràng, tiền liệt tuyến).

Số liệu tại Mỹ ước tính năm 2017 nước Mỹ có khoảng 28.000 ca ung thư dạ dày mới mắc và khoảng 10.960 ca tử vong do bệnh này. Điều trị ung thư dạ dày là điều trị đa mô thức: phẫu thuật, hoá chất, tia xạ, điều trị đích, trong đó phẫu thuật đã và đang đóng vai trò quan trọng nhất trong điều trị ung thư dạ dày.

Việc phát hiện ung thư dạ dày ở giai đoạn sớm là yếu tố tiên quyết cho việc điều trị đạt hiệu quả tối đa. Chẩn đoán sớm ung thư dạ dày phụ thuộc rất nhiều vào quá trình nội soi, với nội soi thông thường trước đây thường chỉ tiến hành ghi lại khoảng 10 hình ảnh nhưng với phương pháp chẩn đoán mới mỗi bệnh nhân nội soi dạ dày cần chụp tối thiểu 50 hình sau khi bơm rửa sạch bề mặt niêm mạc dạ dày nhằm đánh giá toàn bộ niêm mạc, phát hiện ra những tổn thương nhỏ nhất và sẽ xử trí ngay tại chỗ.

Trong giai đoạn 1980 – 1990 đã có nhiều phương pháp cắt niêm mạc (Endoscopic Mucosal Resecsion) tuy nhiên những phương pháp cắt niêm mạc (EMR) thường bị giới hạn bởi kích thước tổn thương nhỏ hơn 2 cm, với những tổn thương lớn hơn việc cắt bỏ một lần thường khó đảm bảo về diện cắt và tỉ lệ tái phát cao. Nếu tiến hành cắt bỏ tổn thương nhiều lần hay thành từng mảnh nhỏ, sẽ gây khó khăn cho bác sĩ giải phẫu bệnh đánh giá diện cắt và khoanh vùng chính xác tổn thương.

Cắt tách dưới niêm mạc (ESD) là thủ thuật can thiệp tối thiểu điều trị ung thư sớm đường tiêu hoá được thực hiện lần đầu tiên tại Nhật Bản vào những năm 1990. ESD được chỉ định cho nhưng tổn thương dạ dày loạn sản nặng, ung thư tại lớp niêm mạc Tis hay tổn thương ung thư xâm lấn đến lớp dưới niêm mạc nhưng chưa vượt quá 500Mm (Giai đoạn theo NCCN T1a) .

Từ đó, phương pháp cắt tách dưới niêm mạc được phát triển và giải quyết được những hạn chế của phương pháp cắt bỏ niêm mạc thông thường, với các ưu điểm là: sang chấn tối thiểu, bảo tồn đường tiêu hoá, nâng cao chất lượng cuộc sống cho người bệnh. Theo thống kê của Hiệp hội nội soi Nhật Bản, trên 50% người bệnh mắc ung thư dạ dày tại Nhật Bản được phát hiện ở giai đoạn sớm và sau khi can thiệp ESD thì tỉ lệ sống trên 5 năm của nhóm bệnh nhân này đạt hơn 95%. Hiện nay Nhật Bản là nước có trình độ phát triển hàng đầu thế giới về ứng dụng phương pháp phẫu thuật nội soi này trong điều trị ung thư đường tiêu hóa. 

Tại Việt Nam phẫu thuật cắt hớt niêm mạc dạ dày trong điều trị ung thư dạ dày sớm ESD mới được thực hiện. Bệnh viện K đã ứng dụng phương pháp này trong mổ nội soi ung thư dạ dày kết hợp với các phương pháp điều trị đa mô thức hoàn chỉnh nhằm nâng cao hiệu quả kiểm soát ung thư tại Việt Nam. Tới đây, Bệnh viện K và chuyên gia Trung tâm ung thư Shizuoka Nhật Bản phối hợp triển khai khóa đào tạo tập trung vào điều trị can thiệp tổn thương ung thư sớm dạ dày nhằm cập nhật những kỹ thuật tiến tiến ứng dụng vào điều trị ung thư đường tiêu hóa nói chung, ung thư dạ dày nói riêng.