"Đừng nghĩ tới việc xây Bảo tàng Lịch sử Quốc gia trong 5 năm tới"

>> Nhộn nhịp kinh doanh trong Bảo tàng Lịch sử Quốc gia

>> Bảo tàng hiện đại nhất Việt Nam không bóng khách

>> Xây bảo tàng Lịch sử Quốc gia: "Đừng làm theo quy trình ngược"

>> Bảo tàng Lịch sử Quốc gia: "Cần thiết và đã trong quy hoạch"

Đó là quan điểm của ông Phạm Sỹ Liêm, Phó chủ tịch Tổng hội Xây dựng Việt Nam, nguyên Thứ trưởng Bộ Xây dựng khi trao đổi với phóng viên Báo điện tử Infonet xoay quanh vấn đề xây dựng Bảo tàng Lịch sử Quốc gia.

Trong bối cảnh nền kinh tế khó khăn như hiện nay, nhiều ý kiến cho rằng, việc bỏ ra hàng chục nghìn tỷ đồng đầu tư xây dựng bảo tàng lúc này quá lãng phí. Quan điểm của ông về vấn đề này?

Phải khẳng định rằng chúng ta rất cần có một Bảo tàng Lịch sử mang tầm cỡ quốc gia. Bảo tàng không những cần cho chính người Việt Nam mà còn cần với cả người nước ngoài muốn tìm hiểu về Việt Nam.

Ông Phạm Sỹ Liêm: "Ít nhất trong kế hoạch 5 năm này chưa thể xây bảo tàng". Ảnh TN

Tôi cũng được nghe nhiều người hỏi có thực sự cần thiết xây một bảo tàng hoành tráng trong bối cảnh hiện nay? Tôi cho rằng, cho dù kinh tế không khó khăn đi nữa thì chúng ta vẫn còn nhiều nhu cầu đầu tư vào những dự án còn cấp thiết hơn Bảo tàng Lịch sử Quốc gia.

Vậy những dự án, lĩnh vực nào cấp thiết cần ưu tiên đầu tư hơn bảo tàng lúc này, thưa ông?

Đầu tư vào bệnh viện rất cần thiết lúc này. Tình trạng quá tải, 2 – 3 người phải nằm chung một giường bệnh rất khổ sở. Hiện chúng ta đã làm xong giai đoạn một Bệnh viện Ung Bướu, nhưng quy mô rất nhỏ chỉ với 300 giường bệnh. Tại sao chúng ta không bỏ tiền đầu tư giai đoạn hai cho bệnh viện này?

Chúng đã cũng đang có chủ trương di dời bệnh viện ra ngoài trung tâm thành phố, nhưng đã làm được đâu. Chắc nguyên nhân chỉ do chưa có tiền. Hay như bệnh viện Hữu Nghị rất xập xệ, tại sao không cải tạo nâng cấp cho người bệnh bớt khổ?

Hay lĩnh vực trường học cũng thực sự cần thiết. ĐHQG Hà Nội đã lên kế hoạch từ rất lâu. Nhưng nói mãi rồi cứ để đấy, đã làm được gì đâu? Giữa bệnh viện, trường học với bảo tàng, ai cũng hiểu cái nào thực sự cần thiết hơn.

Bảo tàng Lịch sử Quốc gia hiện tại chưa thực sự khai thác hiệu quả. Ảnh Infonet

Mặt khác hiện nay chúng ta đã có Bảo tàng Lịch sử Việt Nam, Bảo tàng Cách mạng rồi. Mặc dù quy mô còn bé, chưa đủ chứa tất cả các sản phẩm, nhưng chúng ta vẫn chưa khai thác triệt để hai bảo tàng này. (Độc giả muốn biết hiện trạng khai thác Bảo tàng Lịch sử Quốc gia ra sao, mời xem thêm bài viết của báo điện tử Infonet: Nhộn nhịp kinh doanh trong Bảo tàng Lịch sử Quốc gia - PV ).

Hay về văn hóa chúng ta có Làng văn hóa các dân tộc Việt Nam, đến nay tình hình hoạt động như thế nào, đã ai biết chưa?

Ông đánh giá thế nào về hiệu quả hoạt động của các bảo tàng hiện nay?

Những bảo tàng hiện có cần tìm cách sử dụng khai thác triệt để. Tôi lấy ví dụ Bảo tàng Dân tộc học, tuy tầm quan trọng không bằng Bảo tàng lịch sử Việt Nam và Bảo tàng Cách mạng, nhưng họ lại khai thác rất tốt, sử dụng rất có hiệu quả, tạo được tiếng vang ở trong và ngoài nước.

Theo kinh nghiệm ở nhiều nước trên thế giới, đặc biệt tại Nga bao giờ vật phẩm họ triển lãm cũng rất nhiều và không đủ chỗ để trưng bày. Giải quyết khó khăn này họ đưa ra giải pháp trưng bày luân phiên. Ngoài những hiện vật trưng bày thường xuyên, họ thường tổ chức trưng bày luân phiên nhiều hiện vật khác. Như vậy những vật phẩm ấy đều được trưng bày mà không phải cần đến một diện tích quá lớn.

Kinh nghiệm đó các bảo tàng của chúng ta cần học tập. Bảo tàng Lịch sử Việt Nam tuy nhỏ nhưng kiến trúc rất đẹp. Nhưng hiện nay thử hỏi số người đến thăm quan được bao nhiêu? Trước mắt chúng ta phải làm cho tốt bảo tàng đó. Rồi sau này mới nghĩ đến chuyện nên dành chỗ cho một bảo tàng đoàng hoàng, to đẹp.

Nhưng nhiều ý kiến lại cho rằng nếu cứ thấy khó khăn mà chùn bước thì chẳng bao giờ có được một công trình để đời?

Tôi không phản đối chủ trương xây dựng bảo tàng mang tầm cỡ quốc gia, thậm chí còn rất hoan nghênh. Nhưng cái tôi cần nhấn mạnh ở đây là thứ tự ưu tiên thôi. Chẳng hạn Nhà hát Thăng Long mà Hà Nội định xây rất hoành tráng. Đúng là chúng ta đang cần một nhà hát hiện đại có thể giao lưu với quốc tế, nhưng nếu so sánh với những công trình khác thì nó không cấp bách bằng.

Nhiều công trình cần được ưu tiên hơn bảo tàng lúc này

Ngoài ra, xây bảo tàng tốn kém đã là một chuyện, nhưng điều quan trọng là có đủ kinh phí vận hành không? Vì thực tế việc bảo trì rất tốn kém. Nhìn vào quy mô Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, ngoài kinh phí xây dựng, để cho vận hành và bảo trì nó tôi chắc phải cần đến một số tiền không nhỏ. Không biết Bộ văn hóa – Thể thao và du lịch có đủ ngân sách không? Nếu không đủ ngân sách thì rất vô duyên, chẳng lẽ xây xong rồi để hoang? (Thông tin về hiện trạng "để hoang" một số Bảo tàng, mời độc giả xem thêm bài viết của báo điện tử Infonet:Bảo tàng hiện đại nhất Việt Nam không bóng khách).

Thực tế cho thấy nhiều cơ sở hiện có dù đã hoàn thành nhưng không có đủ tiền để vận hành. Trường học, bệnh viện đã đủ tiền để dọn cho sạch sẽ chưa? Hay bài học nhãn tiền như Sân vận động Hàng Đẫy, trông thì oai đấy nhưng đã có lúc cả một cánh cửa rơi từ trên cao xuống. Nguyên nhân cũng vì không có tiền bảo dưỡng.

Vậy theo ông Bảo tàng Lịch sử Quốc gia xây dựng vào thời điểm nào sẽ hợp lý?

Ít nhất trong kế hoạch 5 năm này không nên nghĩ đến việc xây dựng Bảo tàng Lịch sử Quốc gia. Đã làm phải làm cho đàng hoàng. Nhưng cái gì cũng phải có thứ tự ưu tiên. Trước mắt số diện tích của bảo tàng có thể đưa vào sử dụng làm công viên, hay công trình công cộng nào đó.

Xin cảm ơn ông!

Nguyễn Dũng

(thực hiện)