Dân mót cổ vật bán tiền tỉ, tỉnh gấp rút khai quật tàu đắm

Chiều tối ngày 10/9, UBND tỉnh đã có cuộc họp khẩn với các sở, ngành của tỉnh để họp bàn giải pháp xử lý đối với con tàu chở cổ vật trên. Đại diện các ban ngành đều bày tỏ cần sớm tổ chức khai quật trong thời gian sớm nhất để tránh thất thoát tài sản của nhà nước, gây ảnh hưởng đến tình hình an ninh trật tự ở địa phương.

Ông Lê Quang Thích, PCT UBND tỉnh, chỉ đạo Sở VH-TT&TT Quảng Ngãi khẩn trương hoàn tất các thủ tục theo qui định để trong 3 ngày tới, tỉnh có thể ra quyết định khai quật. Trước, trong và sau khai quật, phải có trách nhiệm theo dõi, bảo quản số cổ vật trục vớt được.

Phương tiện của lực lượng chức năng đang bảo vệ khu vực tàu cổ bị đắm

Đồng thời UBND tỉnh cũng giao trách nhiệm cho công an, Bộ đội Biên phòng tỉnh và chính quyền địa phương tiếp tục phối hợp bảo vệ an ninh trật tự trên địa bàn và trong quá trình hoàn tất thủ tục, tổ chức khai quật. Trong 4 ngày qua, lực lượng chức năng tỉnh đã thu giữ 31 cổ vật các loại; đồng thời tiến hành xử lý 3/11 phương tiện tàu thuyền tham gia khai thác cổ vật.

3 ngày qua do lực lượng chức năng tỉnh và địa phương tăng cường bảo vệ và chốt chặn nên hầu hết ngư dân săn tìm cổ vật ở con tàu đắm đều rất cảnh giác. Toàn bộ số đồ cổ lặn vớt được vào ban ngày, ngư dân giấu kĩ trên tàu đợi, đến khi đêm xuống chia nhau mang mỗi lần một ít đem về nhà đợi bán.

Thôn Châu Thuận, xã Bình Châu, huyện Bình Sơn, Quảng Ngãi, nơi có nhiều ngư dân mò tìm được cổ vật tỏ ra thận trọng khi thấy người lạ xuất hiện. Lo sợ cổ vậttìm được sẽ bị tịch thu nên người dân tuyệt đối không bán, hoặc cho xem thử hàng với người lạ.

Theo lời của một cò môi giới ở trong thôn, mấy ngày qua, giới buôn đồ cổ từ khắp nơi như: TP.HCM, Hà Nội, Đà Nẵng... đổ về Châu Thuận khá nhiều, nhưng tất cả đều giấu mặt, chỉ giao cho các “chân rết” là người địa phương đi dò la, tìm hiểu. Sau khi tìm được hàng, chờ khi đêm xuống mới đến tận nhà xem và ra giá.

Kể từ khi phát hiện và lặn vớt từ ngày 7/9 đến nay, đã có khoảng 5-7 người bán được cổ vật. Có 2 trường hợp bán được cổ vật với giá từ 1,2 đến 2 tỉ đồng, còn lại số cổ vật mà ngư dân Châu Thuận vớt được đều rất ít có giá trị.

Vì vậy giá trị của mỗi lần bán chỉ từ 100-200 triệu đồng/người. Số cổ vật có giá trị lớn được giới đồ cổ đang lùng sục mua với giá 30-40 triệu đồng/cái, như dĩa màu xanh ngọc có đường kính từ 35-40cm, thì đa số vẫn được người dân cất giữ kĩ. Vì họ sợ bán lúc này sẽ bị lực lượng chức năng thu lại.

Số cổ vật trục vớt được

Nói về giá trị thực của số cổ vật rao bán lên đến 40 triệu đồng/món, một số người sưu tầm đồ cổ có tiếng ở Quảng Ngãi cho biết: "Qua số mẫu người dân đưa đến thì chưa thể xác định rõ giá trị cụ thể là bao nhiêu. Thế nhưng giá bèo nhất cũng phải đến hàng chục triệu đồng, nhất là đối với loại dĩa có màu sắc và kích thước như đã miêu tả nói trên".

Tiến sĩ Đoàn Ngọc Khôi, Phó Giám đốc Bảo tàng-Sở VH-TT&DL tỉnh Quảng Ngãi, xác nhận: "Số cổ vật mà ngư dân Châu Thuận vừa khai thác là đồ gốm sứ thuộc thời Minh (Trung Quốc), ở thế kỷ XV. Tuy không biết giá bán trên thị trường cụ thể là bao nhiêu, nhưng đây là số cổ vật có giá trị rất lớn".

Điều mà người dân và cả giới chuyên môn đều tỏ ra khá tiếc nuối là trong quá trình lặn vớt trong mấy ngày vừa qua, do số lượng tham gia quá đông nên 1 món đồ cổ được lấy lên nguyên vẹn thì ít nhất 20 đồ vật khác đã bị phá vỡ, đạp bể. Trước sự kiểm tra, ngăn chặn gay gắt của cơ quan chức năng nên số cổ vật đã lặn vớt chỉ là con số nhỏ. Với những cổ vật vớt và đã bán, thì ước trị giá còn lại đang nằm dưới con tàu đắm phải tính vài chục tỉ đồng.

HUỲNH HÀ