Chuyện lạ ở Quảng Bình: Di dân từ vùng rốn lũ lên vùng... sạt lở đất

Tránh lụt lại gặp lở đất

Vào khoảng 2 giờ sáng này 3/9, những hộ dân sống ở Khu di dân khẩn cấp vùng ngập lụt lên vùng cao Cửa Truông ở xã Minh Hóa (huyện Minh Hóa, tỉnh Quảng Bình) đang chìm trong giấc ngủ bỗng bị giật mình hoảng hốt bởi một tiếng nổ ầm sau vách nhà.

Khi những tiếng động kết thúc, người dân bình tĩnh trở lại mới biết quả đồi sau nhà bị nứt, hàng chục khối đất đá bị sạt lở sát vào nhà.

Chị Trương Thị Thanh, người dân sinh sống ở khu di dân Cửa Truông kể lại: “Lúc hai giờ sáng ngày 03/9, gia đình đang ngủ thì nghe một tiếng nổ to, mọi người hoảng hồn bật dậy mới biết sạt núi, đất đá ập vào ngay  nhà, một số đồ dùng bị hư, một số gà nuôi bị đất đá đè chết. Lúc đó cả gia đình không dám ngủ lại nữa mà ngồi chờ sáng để báo với xã. Sau đó xã xuống xem và bảo gia đình di dời đi chỗ khác ở nhờ nhà bà con”.

Nhiều tảng đá có khối lượng lớn bị nứt ra tách khỏi khối nguy cơ lăn vào nhà dân bất cứ lúc nào.

Gia đình chị Trương Thị Thanh có 7 nhân khẩu, trước đây vốn ở thôn 4 Kim Bảng của xã Minh Hóa. Do thường xuyên bị ngập lụt sâu, tháng 6/2019, gia đình chị phải di dời đến vùng cửa Truông tránh lũ theo chủ trương của xã cùng với hơn 40 hộ dân khác. Đến nơi ở mới được thời gian ngắn, những hộ dân phải lo sập nhà cửa vì lở đất đá.

Tại hiện trường vụ sạt lở, hàng chục khối đất đá đổ ập xuống sát phía sau nhà dân, phía trên là cả một dãy núi bị rạn nứt hàng chục mét. Phía ta luy dương sau dãy nhà của người dân không có kè chống sạt lở, nhiều chỗ san bạt cao nhưng thẳng đứng và không được giật cấp nên khi mưa dài ngày đã xảy ra sạt sụt rất nguy hiểm.

Hàng chục nghìn khối đất đá bị sạt sụt chỉ chờ có mưa to là có thể ập xuống nhà dân bất cứ lúc nào.

Ông Cao Long Vĩ sống ở khu di dân Cửa Truông cho biết: “Được di dời đến đây ở cũng mừng lắm, nghĩ bao đời nay gia đình phải sống nơi ngập lụt vất vả, giờ đến đây thì an toàn rồi. Nhưng đâu ngờ đến đây ở thì bị sạt lở thế này sợ lắm, ngày mưa to phải đi ở nhờ, còn ngày bình thường về ở vẫn sợ vì đất vẫn sạt mà trong nhà có con nhỏ lỡ có chuyện gì xảy ra, mà không ở thì không biết làm sao, giờ nhà cửa đã chuyển lên đây hết rồi, đất ở nơi cũ cũng bàn giao lại cho xã rồi”.

Do thiên tai (?)

Qua tìm hiểu được biết, Dự án khu di dân khẩn cấp vùng ngập lụt lên vùng cao Cửa Truông ở xã Minh Hóa khởi công xây dựng từ năm 2015 với tổng kinh phí 26 tỷ đồng. Chủ đầu tư là Chi cục Phát triển nông thôn (PTNT) tỉnh Quảng Bình. Dự án được thực hiện đầu tư theo hai gia đoạn, để thực hiện di dời 99 hộ dân tái định cư. Hiện tại đã hoàn thành giai đoạn 1, đưa 41 hộ dân các vùng bị ngập lụt nặng nhất của xã về đây ở.

Hàng chục nghìn khối đất đá bị sạt lở đe dọa tính mạng tài sản của người dân.

Ông Đinh Minh Hương – Phó chủ tịch UBND huyện Minh Hóa cho hay: “Trong trận lũ vừa qua, tại đây đã xảy ra sạt sụt, chính quyền đã kịp thời di dời các hộ dân ra khỏi vùng nguy hiểm. Nhưng hiện tại vẫn còn một khối lượng lớn chưa xử lý được, chúng tôi tiếp tục vận động người dân di dời đến nơi an toàn, chỉ đạo các phòng ban liên quan kiểm tra để hót dọn số đất bị sạt lở, nếu còn sạt lở tiếp thì sẽ có phương án cụ thể lâu dài để đảm bảo an toàn cho người dân”.

Ông Nguyễn Quốc Út – Chi Cục trưởng Chi cục PTNT tỉnh Quảng Bình cho biết dự án Di dân khẩn cấp vùng ngập lụt lên vùng cao Cửa Truông được UBND tỉnh phê duyệt và khởi động từ năm 2012, nhưng đến năm 2015 mới có vốn để triển khai giai đoạn 1. Giai đoạn 1 phê duyệt 44 hộ dân di dời về nơi tái định cư thì đến nay có 41 hộ dân đã chuyển đến ở ổn định. Còn giai đoạn 2, hiện chưa có vốn để thực hiện.

Xuất hiện vết nứt lớn trên núi sát phía sau nhà của người dân.

“Về địa điểm thì xã chọn và có tờ trình xin tỉnh, Chi cục PTNT chỉ quản lý về mặt nhà nước. Trong quá trình làm, công ty Ánh Dương đã thực hiện theo đúng hồ sơ thiết kế, và hoàn thành 3 năm rồi. Trải qua 2 năm 2016, 2017 có mưa lũ lớn, nhưng không xảy ra tình trạng sạt lở, nên giờ mới xảy ra nên chúng tôi rất bất ngờ. Trước mắt, xã và huyện đã đưa máy xúc vào xử lý tạm thời”- ông Nguyễn Quốc Út thông tin.

Theo ông Út, dự án Di dân khẩn cấp vùng ngập lụt lên vùng cao Cửa Truông vừa được Thanh tra sở Xây dựng tỉnh thanh tra có kết luận vào tháng 8/2019 rồi. Kết luận thanh tra và không có vấn đề gì ngoài mấy cái nhỏ nhỏ do nhà thầu làm dôi dư ra.

"Sau khi xảy ra sạt lở đất ở dự án này, Công an tỉnh Quảng Bình cũng đã đến lấy hồ sơ để tìm hiểu vụ việc. Chi cục PTNT chưa có hồ sơ cung cấp mà phải chờ thêm ít ngày, khi bên Công an giao trả lại hồ sơ dự án" - ông Út cho biết.