Chuyện lạ ở Nghệ An: Hy sinh 88 năm nhưng vẫn chưa được công nhận... liệt sỹ

Ông Đậu Đình Hoành kể lại quá trình làm hồ sơ đề nghị công nhận liệt sỹ cho cụ Đậu Cườu với PV Infonet.

Bị địch bắn chết đã 88 năm, vẫn chưa được công nhận liệt sỹ

Mới đây, theo phản ánh của ông Đậu Đình Hoành (SN 1964, trú ở xóm 2, xã Thanh Mai, huyện Thanh Chương, Nghệ An) đến Infonet, đã 3 năm nay, gia đình ông làm hồ sơ đề nghị được công nhận liệt sỹ cho người thân bị địch bắn chết vào năm 1931, nhưng không biết hồ sơ “tắc” ở đâu cho đến nay vẫn chưa có kết quả.

Theo hồ sơ của gia đình ông Hoành cung cấp, người thân của ông là ông Đậu Cườu (SN 1886, tại xã Thanh Giang, huyện Thanh Chương tỉnh Nghệ An). Ông Đậu Cườu tham gia hoạt động cách mạng sớm, là Tự vệ đỏ, bị địch bắt giam và xử bắn ở Rào Gang (địa danh trên địa bàn huyện Thanh Chương) - hy sinh ngày 8/3/1931.

Xác nhận của Bộ phận nghiên cứu lịch sử Đảng của Huyện ủy Thanh Chương cho thấy, cụ Đậu Cườu bị địch bắn chết ở Rào Gang.

Xác nhận của bộ phận nghiên cứu lịch sử Đảng của Huyện ủy Thanh Chương nêu rõ: "Ông Đậu Cườu (số thứ tự 4), làng cũ: Cẩm Nang, Thanh Giang, Thanh Chương (Nghệ An), bị bắn chết ở Rào Gang". 

Ghi nhận công lao của ông Đậu Cườu, ngày 6/5/2015, Sở Lao động Thương binh và Xã hội (LĐ-TB&XH) tỉnh Nghệ An đã ban hành Quyết định số 3352/QĐ-NCC về việc trợ cấp một lần đối với thân nhân của người hoạt động cách mạng trước ngày 1/1/1945 đã hi sinh, từ trần. Theo quyết định này, ông Đậu Đình Hoành (là thân nhân của ông Đậu Cườu) được hưởng mức trợ cấp một lần, với số tiền 10 triệu đồng.

Quyết định trợ cấp 1 lần đối với cán bộ tiền khởi nghĩa.

Ông Đậu Đình Hoành cho biết: Sau khi có Quyết định trợ cấp của tỉnh Nghệ An đối với thân nhân người tham gia hoạt động tiền khởi nghĩa, gia đình tôi làm hồ sơ đề nghị công nhận liệt sỹ cho ông Đậu Cườu.

"Thời điểm làm hồ sơ lần 1 là tháng 6/2016. Thấy lâu mà chưa được công nhận, năm 2017, gia đình lên hỏi xã thì xã bảo hồ sơ đã nộp lên huyện. Nhưng khi tôi lên đến phòng LĐTB&XH huyện thì lại được tin hồ sơ chưa nộp lên", ông Đậu Đình Hoành nói.

Đơn đề nghị xác định liệt sỹ của gia đình ông Đậu Đình Hoành.

“Gia đình làm hồ sơ gửi cho chị Nguyễn Thị Hồng (cán bộ chính sách xã Thanh Mai), đến năm 2017 chúng tôi lên gặp trực tiếp ông Lập (ông Đặng Văn Lập – Trưởng phòng LĐTB&XH huyện Thanh Chương - PV) để hỏi. Sau đó thì được ông Lập hướng dẫn sang gặp chị Thủy (chuyên viên của phòng) kiểm tra thì thấy vẫn chưa có hồ sơ tại đây”, ông Hoành cho hay.

Ông Hoành cũng cung cấp thêm thông tin cho chúng tôi: Ngoài ông Đậu Cườu, tại thời điểm đó cũng có 3 ông (trú cùng địa phương) bị địch bắt và xử bắn gồm: Bùi Văn Giản, Đậu Phương, Nguyễn Mạnh Hách đều đã được công nhận liệt sỹ từ lâu.

Những người bị bắn cùng thời điểm với ông Đậu Cườu đã được công nhận liệt sỹ, cấp bằng Tổ quốc ghi công từ lâu.

“Cụ nhà tôi hy sinh đã 88 năm, gia đình làm hồ sơ nộp lên xã đã 3 năm nhưng vẫn chưa được công nhận liệt sỹ. Đây là sự thiếu trách nhiệm với người tham gia hoạt động cách mạng của chính quyền địa phương. Tại sao cụ nhà tôi lại không được công nhận, quá vô lý”, ông Hoành bức xúc nói.

Mặc dù gia đình đã nộp hồ sơ từ lâu nhưng ngày 15/7/2019, UBND xã Thanh Mai mới tổ chức họp Hội đồng xác nhận người có công liên quan đến trường hợp của ông ĐậuCườu.

Vì sao hồ sơ liệt sỹ bị “tắc” lại?
Theo tìm hiểu của PV Infonet, mặc dù hồ sơ của ông Đậu Cườu đã được gia đình nạp lên xã từ năm 2016, tuy nhiên đến ngày 15/7/2019, Hội đồng xác nhận người có công xã Thanh Mai mới tổ chức cuộc họp đề nghị xác nhận người có công với đầy đủ các thành phần liên quan của chính quyền địa phương. 13/13 thành viên đã nhất trí đề nghị cấp trên xem xét xác nhận chế độ cho ông Đậu Cườu.

Báo cáo kết quả niêm yết công khai số 103 của UBND xã Thanh Mai đề nghị công nhận liệt sỹ cho ông Đậu Cườu được lập ngày 15/7/2019. Điều đó chứng tỏ, suốt quá trình dài, hồ sơ của ông Đậu Cườu đã bị xã Thanh Mai “ngâm” lại?

Kết quả niêm yết công khai đề nghị công nhận liệt sỹ của UBND xã Thanh Mai.

Theo bà Bùi Thị Thắm (Cán bộ phụ trách chính sách xã hội xã Thanh Mai), bà đảm nhận phụ trách công việc chính sách xã từ ngày 1/8/2019. Từ 30/7/2019 về trước, người phụ trách mảng này là bà Nguyễn Thị Hồng (cán bộ chính sách xã, hiện đang nghỉ sinh - PV). Hồ sơ đề nghị công nhận liệt sỹ cho ông Đậu Cườu cũng mới được chỉnh sửa, bổ sung và nộp lên huyện ngày 29/8/2019.

Danh sách đề nghị xác nhận liệt sỹ của UBND xã Thanh Mai.

Trao đổi về vấn đề này, ông Nguyễn Hữu Hưng – Bí thư Đảng ủy xã Thanh Mai (huyện Thanh Chương) cho biết: “Trường hợp hồ sơ của ông Đậu Cườu thì cán bộ chính sách đã làm bổ sung, gửi lên Phòng LĐTB&XH huyện. Nhưng do chưa đủ nên cán bộ chính sách lại lên rút về để bổ sung Quyết định công nhận hoạt động cách mạng và biên bản hội đồng xét duyệt”.

Còn ông Trần Công Bằng – Chủ tịch UBND xã Thanh Mai lý giải: “Hồ sơ này đầu tiên là do ông Đậu Hoàn (thân nhân ông Đậu Cườu - PV) làm một thời gian; sau đó chuyển sang ông Đậu Hoành làm. Do một số thành viên của hội đồng xét duyệt nghỉ nên phải làm đi, làm lại nhiều lần, chứ không phải để ở xã như vậy đâu”!?

“Mới đây, sau khi được bổ sung biên bản của Hội đồng xét duyệt người có công của xã, hồ sơ đã được cán bộ phụ trách chính sách nộp lên UBND huyện”, ông Bằng khẳng định.

Ông Võ Bá Hiếu - Chuyên viên Phòng LĐTB&XH huyện Thanh Chương trao đổi với PV Infonet.

Theo ông Võ Bá Hiếu – Chuyên viên phòng LĐTB&XH huyện Thanh Chương, bản thân ông nhận nhiệm vụ tại phòng từ tháng 11/2017 nên cũng chưa nắm rõ.

Ông Hiếu cho hay: “Khi lãnh đạo phòng báo kiểm tra hồ sơ ông Đậu Cườu, tôi đã điện thoại cho bà Hồng phụ trách chính sách xã hội xã Thanh Mai thì được biết hồ sơ vẫn đang ở xã. Tôi bảo đưa hồ sơ lên kiểm tra thì sau đó ngày 29/8/2019, bà Thắm mới lên nộp hồ sơ. Tôi đã xem qua và có giấy biên nhận”.

"Gia đình lập hồ sơ từ năm 2016 nhưng mới được xã nộp lên huyện ngày 29/8/2019 là chậm trễ, còn nằm ở đâu thì không biết. Nếu không có thông tin phản ánh lên phòng và phòng không gọi xã, thì huyện cũng không biết có bộ hồ sơ này", ông Hiếu nói.

Quá trình làm việc, ông Hiếu thông tin thêm, hồ sơ của ông Đậu Cườu thì huyện đang tạm nhận, còn thiếu ảnh phần mộ.

Khi chúng tôi đặt câu hỏi: Trong trường hợp bị địch xử bắn và thủ tiêu thì lấy đâu ra phần mộ? Hơn nữa, Sở LĐ-TB&XH tỉnh Nghệ An đã công nhận là người hoạt động trước cách mạng, Huyện ủy Thanh Chương đã xác nhận ông Đậu Cườu bị bắn chết ở Rào Gang.

Ngoài ra còn có 3 người khác cùng thời điểm, bị cột chung một chỗ và bị bắn chết nhưng đã được công nhận là liệt sỹ; chừng ấy thông tin là chưa đủ để xác lập hồ sơ công nhận liệt sỹ cho ông Đậu Cườu hay sao? Thì được ông Hiếu phân trần: "Chúng tôi chỉ nhận hồ sơ gửi và xin ý kiến của Sở LĐ-TB&XH. Được hay không là do cấp trên quyết định".

Các văn bản chỉ đạo, yêu cầu rà soát, bổ sung hồ sơ cho các đối tượng chính sách của Sở LĐ-TB&XH tỉnh Nghệ An và UBND huyện Thanh Chương.

Định kỳ qua các cuộc giao ban, thậm chí, UBND huyện Thanh Chương đã có văn bản nhắc nhở các địa phương thường xuyên rà soát, bổ sung hồ sơ cho các đối tượng chính sách còn thiếu. Thế nhưng, trường hợp hy sinh đã 88 năm của ông Đậu Cườu cho đến nay vẫn chưa được công nhận liệt sỹ có thể hiện sự thiếu trách nhiệm của chính quyền địa phương.

“Hàng năm Phòng LĐ-TB&XH có tổ chức rất nhiều buổi giao ban, đồng thời có văn bản gửi đến các xã, thị trấn yêu cầu kiểm tra, rà soát, bổ sung cho các đối tượng chính sách còn thiếu... Còn hồ sơ chậm ở cấp nào, cấp đó phải chịu trách nhiệm”, ông Đặng Văn Lập, Trưởng phòng LĐ-TB&XH huyện Thanh Chương cho biết thêm.